T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/546 Esas
KARAR NO: 2022/102
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2020
KARAR TARİHİ: 18/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili 18/11/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kardeş olup eşit hisselerde minibüs esnaf işletmecisi olduğunu, 04.08.2017 tarihinde 2016 model İveco marka ... Şasi numaralı ... Motor numaralı halen ... plakalı olan minibüsü 0 km olarak ... Oto Dizayn(... ...'den satın aldıklarını, aracın satıcısı davalı, araçta klima, döşeme ve diğer donanımları yaparak müvekkillerine satan firma olduğunu, aracın servis bakım ve tamiratlarını da ... şirketinin yaptığını, bu minibüsün 06.11.2018 tarihinde minibüs durağında park halinde müşteri alınırken yandığını, 12.11.2018 tarihli ... firmasının Servis Raporunda Sonuç bölümünde “araçta yangın çıkmasına yanlış montajlanan klima hortumu sebep vermiştir.” denildiğini, aracın gizli ayıp nedeniyle kullanılamayacak derecede yandığını, davalı firmaya ve ... firmasına Ankara ...Noterliği kanalı ile 14.11.2018 tarihinde ... yevmiye sayılı ihtarname gönderildiğini, fazlaya dair tüm talep ve haklarının saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin aracında 06.11.2018 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle aracın değer kaybı için şimdilik 10.000,00 TL ve aracın işten kaldığı süre olan 13 gün için şimdilik 1.000,00 TL kazanç kaybının ihtarnamenin tebliği tarihinden 15 gün sonra başlamak üzere işlemiş reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı müvekkillerine verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 04/02/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketi tarafından satılan minibüsün kusursuz şekilde davacılara teslim edildiğini, araçta meydana gelene yangının aracın iç aksamından mı yoksa sonradan eklenen klimadan mı çıktığı belli olmadığını, yangın sebebi ile alakalı davacı yan tarafından herhangi bir tespit veya başkaca bir rapor alınmadığını, aracın yanmasına sebep olan kısmın husumeti değiştireceğini, davanın ... firması ile ... Klima Ve Soğutma Sistemleri San.TİC.A.Ş. Firmasına ihbarı gerektiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava; tazminat isteminden ibarettir.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticarî davalardır.
TTK 5/1.maddesi gereği ticarî davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Yargıtay19. HD.'nin 2016/19351E- 2017/5869K. sayılı kararında özetle;"Mahkemece, görülen davanın hukuki niteliği itibariyle davalının davacı şirketle olan iş akdine aykırı davranması nedeniyle açılan menfi tespit davası olduğu, her ne kadar bono, kambiyo senedi olarak TTK'nda düzenlenmiş ise de kambiyo senedinin doğumuna neden olan temel ilişki işçinin iş akdine aykırı davrandığı iddiasına dayandığı, davalının tacir olmadığı, davanın TTK' nda sayılan mutlak ve nispi ticari dava niteliği bulunmadığı, davada iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş.." verilen görevsizlik kararı onanmıştır. Aynı şekilde Yargıtay 15. HD.'nin 2018/1943E.-2018/4180K. ve 2018/1593E.-2018/3866K. sayılı kararlarında yine; "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlık için özel bir düzenleme bulunmadığından davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için tarafların tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. İşin ticari iş olması davanın doğrudan ticaret mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Davacı ve davalının tacir olmadığı anlaşıldığından her iki tarafın tacir olma koşulu gerçekleşmediği için davaya bakmaya ticaret mahkemesi görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmelidir. Bu nedenle mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddi gerekirken esasın incelenip davanın reddine karar verilmesi ve Antalya Bölge Adliyesi 7. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur." temeldeki ilişkinin de ticari davaya vücut vermesi gerekmektedir.
Somut olayda, tazminat isteminden ibaret olup, dava TTK 4.maddede sayılan mutlak ticari davalardan olmamakla birlikte tacir olan taraflar yönünden ise ticari işletmeleriyle ilgili olmayıp, mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemelerin görevi, dava şartıdır. (HMK m. 114/(1)-c)
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. (HMK m.115/(2))
Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Eldeki davada TTK m. 4/1 uyarınca; “her iki tarafın tacir olması” koşulu gerçekleşmediğinden ve uyuşmazlık mutlak ticarî davalardan olmadığından; TTK m.5 gereğince, Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
Ankara Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduklarının tespitine,
Daha önce Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen ve yasa yolundan geçmeksizin kesinleşen görevsizlik kararı ile dava dosyası mahkememizde gönderilmiş olup mahkememizin görevsizliğine ilişkin bu kararın da yasa yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hakkında görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2022
Katip ...
Hakim ...