T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2021/83 Esas
KARAR NO : 2024/375
...
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2012
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/06/2024
DAVA:
Davacı vekili 25/12/2012 tarihli dava dilekçesinde özetle müvekkili şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen 05/04/2012 tarihli sözleşme gereğince davalı şirket tarafından ... başbakanlık toplu konut idaresi başkanlığına karşı üstlenilen... deprem konutları inşaatı beton işlemleri için, müvekkiline ait 1 adet beton santrali 4 adet transmikser 1 adet beton pompası ve 1 adet silobas'ın davalıya personeliyle birlikte betonun üretilmesi ve pompalanması için kiraya verildiğini,
Müvekkili şirket tarafından sözleşme konusu işin, ... ilinde gerçekleşen deprem ile ilgili olması da dikkate alınarak müvekkili şirket elemanlarının üstün özveri ile gece gündüz çalışması sonucu 05/08/2012 tarihinde tamamlanıp itirazsız olarak davalıya teslim edildiğini,
Davalı şirket tarafından işin başladığı ve yoğun devam ettiği yönünde fiyat ve hak edişleri onaylayıp kabul etmesine karşın işin bitimi sonrası özellikle son aya ilişkin hak ediş ve kira bedellerine itiraz ettiğini,
Alacağın 05/04/2012 tarihli sözleşmeye dayalı olup davalı tarafça haksız iade edilen fatura ve diğer nedenlere dayalı baki alacağın tahsili amacıyla ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin haksız itiraz nedeniyle durduğunu belirterek itirazın iptali ile alacağın tahsiline ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA:
Davalı şirket vekili 01/03/2013 tarihli cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin davacı şirketten, müvekkili şirketin yükleniminde bulunan .. İlçesi kalıcı afet konutları, inşaatı işinde, inşaat temel beton, kalıp beton ve çevre düzenleme betonlarının üretimi, taşımı ve pompalanması için davacı şirketten 04/04/2012 tarihli sözleşme ile 1 adet 2012 model yeni hazır beton santrali, 4 adet transmikser ve 1 adet beton pompası kiraladığını,
Davacı şirketin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 4 ay içerisinde inşaat şantiyesinin beton programına göre beton üretimi yapıp dökmeyi garanti ettiğini, işi kendi makine parkından kaynaklanan sebeplerle aksatması halinde (m3) günlük dökülecek beton hak ediş bedelinin %20 fazlasının cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiğini,
Davacı şirketin işin başından itibaren projenin sağlıklı yürümesi ve zamanında teslim edilebilmesi için gerekli özeni göstermediğini, işin sonunda cari hesap mutabakatı için taraflar bir araya geldiğinde, davacı şirket tarafından herhangi bir mutabakata dayanılmaksızın gerçeğe aykırı faturalar düzenlendiğinin görüldüğünü davacının kusurundan kaynaklanan sebeplerle çalışılmaması ve beton pompasının sürekli arızalı olması nedeni ile müvekkili şirketin kendi imkanları ile diğer firmalardan hizmet temin etmek zorunda kaldığını,
Taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucu haksız düzenlenen faturaların iadesine ve davacı tarafın çalıştığı sürelere ilişkin olarak şantiyeden temin ettiği beton, mazot, vinç, yağ vs. Malzeme bedellerinin ve gecikme için cezai şart faturasının düzenlenerek fatura edilmesine, karar verildiğini, ancak davacının mutabakata uymayarak taraflarca düzenlenen faturaların sürekli ve karşılıklı olarak iadesine yol açtığını belirterek,
Haksız davanın reddini dilemiş,
Karşı davasında ise, davacı karşı davalı şirketin taraflar arasında mevcut sözleşme kapsamında, davalı şirketin haksız olarak yazmış olduğu mesai tutarları, çalışmadığı günlere ait makine kira bedeli, personel bedeli, sözleşmede yer almamasına karşın silobasa ait personel ve makine kira bedeli, yine sözleşmede olmayan formene ait aylık maliyet tutarı, sözleşmenin 9. Maddesinin c fıkrasına göre gecikme cezası, satın alınan beton tutarı şantiyeden alınan avans, mazot, vinç ve yağ bedeli ile beton pompasının çalışmadığı günlere ait ceza makine ve personel gideri dayanak gösterilmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakla ilgili 100.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,
06/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile karşı davadaki istemini 89.567,05 TL artırarak 189.567,05 TL'ye yükseltmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP:
Davacı vekili asıl davaya cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sözleşmeye uygun imalat yaptığını, işi 05.08.2012 tarihinde eksiksiz olarak teslim ettiğini, davacının hiçbir gecikme, ayıp ihbarında bulunmadığını, eserin kabul edildiğini, davalının eseri süresi içerisinde gözden geçirme ve bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunduğunu, sonradan ortaya çıkan bir ayıp iddiası bulunmadığını, işin tesliminden sonra alacağın talebi aşamasında bu iddiaların ileri sürüldüğünü, davalının eseri kabul ederek ...'ye hakediş düzenlediğini ve bedelini tahsil ettiğini,
Silobasın çimento ürününü transmikser araçlarına nazaran daha çok miktarda ve daha hızlı taşınmasına imkan sağlayan bir araç olduğunu, sözleşmenin 7. Ve 10/c maddeleri uyarınca ve davalının talebi üzerine silobas kullanıldığını, faturalara dahil edildiğini, davalının faturalara itiraz etmediğini, sözleşmenin 2. Maddesine göre araç sayısının artırabileceğini, söz konusu araçların itiraz edilemeyen faturalarda hak edişi yapılmış onaylanmış araçlar olduğunu,
Müvekkilinin 05.04.2012 tarihinden itibaren 4 ay süresi olduğunu, işi 05.08.2012 tarihinde teslim ettiğini, davalının ana işveren TOKİ ile proje değişikliği sebebiyle ihlilaf yaşadığını, davalının bu durumu müvekkiline yüklemeye çalıştığını,
Karşı davaya ilişkin olarak ise davamın ödemesi gereken faturaları teslim aldıktan çok Uzun süre sonra, daha az ödeme yapmak amacıyla, gerçekle hiçbir ilgisi olmayan iade faturaları kestiğini, bu faturaların müvekkilince reddedildiğini, ayrıca faturaların VUK 231.Maddesinde hüküm altına alınan sürede de tanzim edilmediğini,
Mesailere ilişkin puantaj ve santral kayıtlarının dosyada mübrez olduğunu, söz konusu belgelerin davalı yanca kaşelenerek imzalandığını, Nisan/2012 ayında çalışılmadığı iddiasını davalının kanıtlaması gerektiğini, sahada çalışan formen için taraflarca puantaj tutulduğunu, işin süresinde teslim edildiğini, bu nedenle gecikme cezası taleplerinin sözleşmeye aykırı olduğunu,
Müvekkilinin davalı yandan beton almadığını, sözleşmeye göre betonu temin ederek davalıya satanın müvekkili olduğunu, davalıdan mazot ve yağ satın alındığına ilişkin iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, yine sözleşmenin 3. Maddesi gereğince vinç bedelinin davalıya ait bir masraf olduğunu,
Beton pompasının çalışmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, tutanakların yalnızca davalı tarafın çalışanları tarafından sonradan tutulduğunu, sözleşmede çalışılmayacak günlerin belli olduğunu, bu günlerde araçların bakım ve onarımının yapıldığını, bu nedenle iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu beyan ederek asıl davanın kabulü ile karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında ki personeli ile bazı iş makinelerinin kiralanması ile ilgili sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile, karşı dava ise aynı sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkerelerle temin edilmiştir.
... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden,
Esas davada davacı (alacakl... tarafından, davalı (borçlu) ... aleyhine,
05/04/2014 tarihli sözleşme ve cari hesap bakiyesi dayanak gösterilmek suretiyle 331.873,95 TL asıl alacağın, takip tarihinden itibaren %17,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle tahsili amacıyla 01/10/2012 tarihinde başlatılan ilamsız takipte ödeme emrinin borçlu şirkete 15/10/2012 tarihinde tebliğ edildiği, 16/10/2012 tarihinde süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu, mevcut davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı sonrasında sulh hukuk mahkemesince esastan verilen karar, kira sözleşmesinde personel de yer almakla Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.Hukuk dairesince kaldırılarak mahkememizin görevli olduğuna karar verilmiş ve dosyanın mahkememize intikali sonucunda yargılamaya devam edilmiştir.
Mevcut davada taraf ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle birden fazla rapor aldırılmıştır.
Aldırılan raporlar arasında çelişki olması ve hüküm kurmak için yeterli olmadığı kanaati edinilmekle mahkememizce en son önceki raporlar ve bu raporlara yönelik itiraz ve beyanlarında değerlendirilmesi suretiyle inşaat mühendisi, yeminli mali müşavir, makine mühendisi ve nitelikli hesap uzmanından oluşturulan bilirkişi kurulunda 02/03/2023 tarihli rapor ve itirazları karşılar şekilde 05/10/2023 tarihli ek rapor aldırılmıştır.
05.04.2012 Tarihli Sözleşmenin, Tarafları... (Kiraya Alan) olup,
Sözleşme içeriği aşağıda yazılı olduğu şekildedir.
Sözleşmenin “İşin Tanımı” başlıklı 2. Maddesinde “İşverenin ... bölgesindeki ... konut şantiyesindeki inşaat temel betonlar, kalıp betonları ile çevre düzenleme betonlarının (toplamda 35.000 m3 (4/- 9610) üretim, taşıma ve pompalanması işinin kiraya veren tarafından 1 adet 2012 MODEL yeni hazır beton santrali, 4 adet transmikser ve 1 adet beton pompası kiralaması ile yapılması işidir. Araç sayısı talebe göre artırılacaktır.” Hükmünün yer aldığı, sözleşmenin “Kiralanacak Makinalar” başlıklı 3. Maddesinde; “Beton Santrali 60 m3 MEKA marka beton santrali 2012 model tek vardiya çalışacaktır. (Günlük 9 saat) Beton sınıf ve reçetesi dizaynının verilmesi ile kalite kontrol sorumluluğu kiraya alana aittir. Beton santrali kurulum yerinin sağlanması ve alt yapı inşaatı, vinç sağlanması, kaynak, demir ayak, tartı ayar, ölçü, elek, kablo vs giderler kiraya alanca sağlanacaktır. Tamir bakım kiraya verene aittir. Mobil beton pompası esnasında yakıt ve yağ kiraya alana aittir.
Tamir bakım kiraya verene aittir. Araçlar bakımlı, yedek parçalı ve faal olacaktır. Araç sayısı beton programına göre ayarlanacaktır. Tamir bakım, sigorta kasko kiraya verene ait Tarnsmikserler 4 adet olacaktır. İş yoğunluğu ve kiraya alanın talebi olursa artırılacaktır. Araçlar bakımlı yedek parçalı ve faal olacaktır. İşbu listede yazılı kiraya verene ait araç, beton pompası ve ekipmanların planlama, organizasyon çalıştırılmasını tüm yetkisi kiraya alana aittir.” Hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin “İşin Süresi ve İşe Başlama” başlıklı 4. Maddesinde “İşin süresi Mart 2012 ay içinde başlamak üzere 4 aydır. Süre karşılıklı mutabakat ile uzatılabilir. Sözleşme imzalandıktan sonra kiraya veren işe tamamen başlamış olacaktır.” Hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin “Ödeme” başlıklı 6. Maddesinde “Mobilizasyon için yapılan hak ediş peşin ödenir. Diğer hak edişler bir sonraki ayın 17sinde ödenir.” Hükmünün yer aldığı, Sözleşmenin “Kiraya Alan Yükümlülükleri” başlıklı 8 a maddesinde “Kiraya verenin çalıştıracağı elemanların yol gideri, yemek, SSK, maaş kiraya alana aittir.” Hükmünün yer aldığı, ücretleri ve konaklaması bedeli,
Sözleşmenin 8.c. maddesinde “Yolun yeni olması, çamurlu, ıslak olması ve yol çökmesi ile sel baskınları durumunda yoldan kaynaklı ve çalışma alanı çökmesinden oluşacak hasarlar, lastik yarılması dahil kiraya alana aittir.” Hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin 8.f. maddesinde “Transmikser, beton pompası ve beton santralinin ve personelin Ankara'dan şantiyeye varış ve dönüş nakliye bedelleri kiraya alana aittir.” Hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin “Kiraya Veren Yükümlülükleri” başlıklı 9.a maddesinde “Santral operatör ve yardımcısı, pompa operatör ve yardımcıları ile transmikser şoförlerinin tüm giderleri (maaş..., izin vs) tüm maliyetleri kiraya alana ait olduğundan bu bedelleri kiraya veren ödemiş isekiraya alandan tahsil edecektir. (Hak ediş ile)” hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin 9.c maddesinde “Kiraya veren kiraya alanın vereceği beton programını üretip dökmekle sorumludur. İşi kendi makine parkından kaynaklanan nedenle aksatması halinde m3 günlük dökülecek beton hak ediş bedelinin 9020 fazlasını cezai şart ödemeyi kabul eder. (hak edişten kesilir)” hükmünün yer aldığı,
Sözleşmenin “Hak Ediş Yapılması” başlıklı 10.b. maddesinde “Ay sonları mesailer çıkarılır, varsa kiraya verenin yaptığı masraf, kiraya alanın bilgisi dahilinde yapılan işlerin faturaları çıkarılır. Santral çıkışları günlük iş föyleri baz alınır.” Hükmünün yer aldığı görülmüştür.
Gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan 02/03/2023 tarihli raporda, daha önce aldırılan dört adet bilirkişi ve bilirkişi kurulu raporu da dikkate alınarak, tarafların ticari defter ve kayıtları birbiri ile uyum ve farklılık yönünden incelenip, uyuşmazlık konusu davacı ve karşı davacı tarafça kesilen faturalar sözleşme kapsamında tek tek ayrıntılı olarak değerlendirilmek suretiyle,
Davalı karşı davacı ...'nin alacağı yönünden yapılan incelemede,
Yine sözleşmeye göre işin süresinin dört ay olup, sürenin sözleşmenin 05/04/2012 tarihinde imzalanmış olmasına göre bu tarihte başlayacağı haklı olarak kabul edip, sözleşmenin 9 C maddesinde karşı davacının sözleşme bitim tarihinden sonrasında 3. Kişilerden temin ettiği, beton bedellerine ilişkin beton hak ediş bedeli artı %20 tutarında fazlasının cezai şart olarak talep edebileceği de dikkate alınarak, usulüne uygun hesaplama yapmak suretiyle bu tutarın 112.189,68 TL olduğu keza davacı karşı davalının sözleşmeye aykırı fiili nedeni ile davalı karşı davacının kestiği 6 adet fatura ile ilgili ayrıntılı değerlendirme de yapılıp tablo halinde gösterilmek suretiyle 89.186,35 TL alacaklı olduğu, buna göre toplam alacağın 189.567,05 TL olduğu, tespiti yapılmıştır.
Davacı karşı davalı beton lojistik enerji sanayi ve ticaret limited şirketinin alacağı yönünden yapılan incelemede,
Davacı karşı davalının sözleşme kapsamında, yapılan iş nedeni ile davalı karşı davacıyı borçlu göstererek düzenlediği ancak karşı davacının kabulünde olmayan faturalara ilişkin, ayrıntılı inceleme yapılıp gerekçelendirmek suretiyle, davacı karşı davalı alacağı 270.412,32 TL olarak belirlenmiştir.
Taraflarca kök rapora yönelik itirazlar ek raporda ayrıntılı olarak karşılanıp, kök rapordaki görüşün ve hesaplamaların değişmediği tespiti yapılmıştır.
Tarafların karşılıklı olarak iddia ve savunmaları, dayanılan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve özellikle önceki raporlar ile tarafların ticaret defter ve kayıtları da incelenip, birbiri ile uyumlu olan kayıtlar haricinde, tarafların sözleşme kapsamında düzenlendiği iddia edilipte karşı yanca kabul edilmeyen faturaların sözleşme kapsamında, dosyadaki mali veriler ve deliller kapsamında değerlendirilerek, hangi faturanın alacak doğurduğu gerekçelendirilerek, yine iş verenin 3. Kişilerden sözleşmenin 9/C maddesinde öngörülen şekilde sona erdiği tarihten sonra satın aldığı beton ile ilgili ödeme sonrasında hak ettiği cezai şart alacağının denetime elverişli olarak hesaplandığı son aldırılan 02/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ve buna yönelik itirazları karşılar şekilde düzenlenen ek rapor bütün olarak değerlendirilip,
Son kök rapordaki hesaplama hükme esas alınmak suretiyle esas dava ve karşı davanın kısmen kabulü (esas davada icra takibine konu alacak likit olmayıp bilirkişi incelemesi ile belirlenmesinden ötürü icra inkar tazminatı istemi ve yine takip kötü niyetle yapılmamış olmakla kötü niyet tazminat istemi haklı görülmeyerek) cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Esas davada,
Davanın kısmen kabulü ile,
...esas sayılı dosyasında 270.412,32 TL asıl alacağa yönelik itirazın iptali ile, bu miktar asıl alacak için takibin, 01/10/2012 tarihli takip talebindeki koşullar ile devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
İcra inkar tazminat istemi ile kötü niyet tazminat isteminin reddine,
2-Karşı davada,
Davanın kabulü ile,
189.567,05 TL'nin (100.000,00 TL'lik kısmı için 01/03/2012 olan dava tarihinden, 89.567,05TL'lik kısmı için 06/10/2021 olan ıslah tarihinden itibaren) avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Esas dava yönünden;
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 18.471,87 TL harçtan peşin alınan 3.269,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.202,84 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 3,30 TL vekalet harcı, 11.664,30 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 9.504,12 TL'si ile 21,15 TL başvurma harcı ile 3.269,03 TL peşin harç toplamı 12.794,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 42.561,85 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
Karşı dava yönünden;
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 12.949,33 TL harçtan peşin alınan 1.582,75 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 1.529,59 TL harç toplamı 3.112,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.836,99 TL harcın karşı davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Karşı Davacı tarafından yapılan 3,40 TL vekalet harcı, 11.372,10 TL yargılama gideri ile 24,30 TL başvurma harcı, 1.582,75 TL peşin harç ile 1.529,59 TL ıslah harcı toplamı 14.512,14 TL yargılama giderinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 30.330,73 TL nispî vekâlet ücretinin karşı davalıdan alınarak, karşı davacıya verilmesine,
Dair, Davacı-Karşı davalı Vekili Av. ..., Davalı-Karşı davacı Vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸