T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2022/381 Esas
KARAR NO: 2023/210
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ... - Av. ... - Av. ...
DAVA: HAKSIZ REKABET - TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 22/10/2013
KARAR TARİHİ: 27/03/2023
YAZIM TARİHİ : 31/03/2023
Mahkememizde açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili, müvekkilinin, Kuruluş Kanununun 2. maddesi uyarınca "Standartlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek her türlü çalışmaları yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri tanzim etmek" de dahil olmak üzere çeşitli görevlerinin bulunduğunu, "...i"nin de içinde bulunduğu bir çok markayı ... nezdinde tescil ettirdiğini, ... ancak müvekkilince verilebileceğini, bu belgenin başkalarınca kullanılıp verilmesinin haksız rekabet oluşturacağını, davalı şirketin, hizmet yeterlilik faaliyeti kapsamında dava dışı bir firmayı müvekkiline ait Hizmet Yeterlilik Belgelendirme markasını kullanarak belgelendirdiğinin anlaşıldığını, bu belgenin dava dışı firma tarafından kamu kurumlarına sunulduğunu, davalının bu eyleminin ...'nın 55'inci maddesi kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin bu belgeyi vermesi halinde ilgilisinden 840,75 TL tahsil edeceğini, ... mal olmuş bir belge isminin haksız kullanımından müvekkilinin itibarının zarar gördüğünü ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ile önlenmesini, şimdilik 840,75 TL maddi, 50.000.-TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı vekili ; müvekkilinin 2002 yılından beri belgelendirme faaliyeti yaptığını, asli görevi standartları belirlemek olan davacının belgelendirme faaliyetinde tekel hakkının olmadığını, müvekkilinin ... tarafından ... edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı şirketin eylemlerinin ... nın 55. Maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğu iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın temyizi üzerine ... .Hukuk Dairesi; " Davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 132 sayılı ... Kuruluş Kanun'unda ...'nin hangi belgeleri hangi içerikte düzenleyebileceği konusunda herhangi bir düzenleme bulunmadığı, 4457 sayılı ... Kanunu'na göre ...'ın görevleri arasında uygunluk değerlendirme kuruluşlarına ... hizmeti vermenin de olduğu, 4457 sayılı Kanun'da 2012 yılında 6337 sayılı Kanun ile ve 2019 yılında 7161 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler de gözetilerek dava tarihi itibariyle söz konusu yasa değişikliklerinin ve ... tarafından ... edilen davalının yetki alanının değerlendirilmesi ve bu kapsamda davalı tarafından düzenlenmiş olan tüm hizmet yeri yeterlilik belgelerinin incelenerek davalı eylemlerinin haksız rekabet teşkil edip etmeyeceğinin belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." denilerek kararımız bozulup, dava dosyası mahkememize iade edilmiştir.
... bozma kararı taraflara tebliğ edilip, beyanları alındıktan sonra, gerekçeleri itibarı ile yerinde olan bozma kararına uyulması yoluna gidilmiştir. Bozma kararına uyan mahkememizin bozmanın içeriğine uygun işlem yapması gerektiği için bilirkişilerden 03/02/2023 tarihli rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, 4457 sayılı Kanun'da 2012 yılında 6337 sayılı Kanun ile ve 2019 yılında 7161 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler de gözetilerek dava tarihi itibariyle söz konusu yasa değişikliklerinin ve ... tarafından ... edilen davalının yetki alanının değerlendirilmesini gerekmektedir. Dava 22/10/2013 tarihinde açılmış, verilen sertifikalardan en son verilme tarihi ise 24/07/2013, ondan önceki sertifikaların en son verilme tarihi ise 17/09/2010 dur.
4457 sayılı ... Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun 04.11.1999 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kanında farklı tarihlerde değişiklikler yapılmıştır. Davalı firma; ... tarafından ... edilmiş bir firmadır.
...ın görevleri Kanunun 3. Maddesinde ayrıntılı olarak sayılmıştır. Buna göre; her türlü ... işlemlerini yapma yetkisi ...a verilmiş olup; ...ın bu yetkileri bir başka kişi veya kuruma devredebileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi, bu alanda faaliyet gösteren tek kuruluş olduğuna ilişkin de bir hükme yer verilmemiştir.
Bu kanunda, 05.07.2012 Tarihinde yürürlüğe giren 6337 Sayılı ... Kurumu Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. Maddesi İle 27.10.1999 Tarihli ve 4457 Sayılı ... Kurumu Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanunun 3 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 3- Kurumun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Ülkemizde uygunluk değerlendirme kuruluşlarına ... hizmeti sunan tek kuruluş olarak Kurum faaliyetleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, ... ile ilgili gerekli kıstas ve tedbirleri belirlemek, bunları uygulamak ve gerektiğinde değiştirmek, yürürlükten kaldırmak ve ilgili önlemleri almak.
b) ... edilmek üzere başvuran kuruluşların ilgili standartlara ve ölçütlere göre denetimini yapmak ve bu denetim sonucunda kuruluşun ... edilip edilmemesine karar vermek, ... edilen kuruluşları izlemek, akreditasyonun kapsamını değiştirmek, gerektiğinde akreditasyonu askıya almak veya iptal etmek ve ... edilen kurum ve kuruluşlar arasında Kurumun görev alanına giren konularda iş birliğini sağlamak.
c) Uluslararası ve bölgesel ... birlikleri ve örgütleri, ülkelerin ... kuruluşları ve ... kuruluşu bulunmayan ülkelerdeki akreditasyonla ilgili kurum ve kuruluşlarla ilişkiler kurmak ve iş birliğinde bulunmak.
ç) ... amacıyla başvuran kuruluşların müracaatı, değerlendirilmesi ve ... edilmesi ile ilgili olarak elde edilmiş bilgilerin gizliliğini korumak.
d) Yurt içinde ve yurt dışında, akreditasyonun önemini ve kalite bilincini artırıcı faaliyetlerde bulunmak, görev alanına giren konularda eğitim vermek, araştırma ve yayın yapmak.
e) Kurum faaliyetlerinin icrası için hizmet almak, taşınır ve taşınmaz mal satın almak, yaptırmak, satmak, kiralamak.
f) İyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek.
g) Faaliyet alanıyla ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Kurum, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının gerçekleştirdikleri faaliyetleri icra edemez, verdikleri hizmetleri sunamaz, bir uygunluk değerlendirme kuruluşunda hissedar olamaz ve bu kuruluşlara danışmanlık hizmeti veremez. Kurum, uygunluk değerlendirme faaliyetleri yürüten kuruluşların bağlı, ilgili veya ilişkili olduğu bir bakanlık veya kamu kurumu ile ilişkilendirilemez."
Bu Kanunda 18.01.2019 Tarihinde yürürlüğe giren ... Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 26. Maddesi İle 27.10.1999 Tarihli ve 4457 Sayılı ... Kurumu Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanunun 22 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"... Kurumu, ..de uygunluk değerlendirme faaliyetlerini ... etmek üzere yetkili tek kurum olup, başka hiçbir tüzel ya da gerçek kişi ... Kurumunun görev alanına giren kalibrasyon, deney, tıbbi deney, belgelendirme, muayene, doğrulama, yeterlilik testi sağlama, referans malzeme üretimi, numune alma ve diğer uygunluk değerlendirme faaliyetlerini ... etme konusunda faaliyette bulunamaz, uygunluk değerlendirme kuruluşlarını ... edemez, akreditasyonla ilgili doğrudan veya dolaylı olarak hizmet sunumuna yönelik beyanda bulunamaz." şekline dönüştürülmüştür.
Bu hüküm 18.01.2019 tarihinde; yani dava açıldıktan sonra yürürlüğe girdiği için, dava konusu uyuşmazlık bakımından geçmişe etkili olarak uygulanması mümkün olmayıp, ancak yayım tarihten sonra düzenlenecek belgeler için uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilmiştir.
Kanunun yürürlüğe girdiği 04.11.1999 tarihinden kanunda değişiklik yapan 6337 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 05.07.2012 tarihine kadar her türlü ... işlemlerini yapma yetkisi ...'a verilmiş olup; ...'ın bu yetkileri bir başka kişi veya kuruma devredebileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi, bu alanda faaliyet gösteren tek kuruluş olduğuna ilişkin de bir hükme yer verilmemiştir.
Toplanan delillere göre, Kanunda değişiklik yapan 6337 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 05.07.2012 tarihinden itibaren ülkemizde uygunluk değerlendirme kuruluşlarına ... hizmeti sunan tek kuruluş olarak ... kabul edilmiş ancak, ...ın bu yetkileri bir başka kişi veya kuruma devredebileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu hüküm; kanunda değişikliğin yapıldığı 18.01.2019 Tarihine kadar uygulanmıştır. Davalı firma bu dönemde bir adet Hizmet Yeri Yeterlilik Sertifikası düzenlemiş, bu dava ise 22.10.2013 tarihinde açılmıştır. Kanunda değişiklik yapan 7161 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 18.01.2019 tarihinden itibaren; Ülkemizde uygunluk değerlendirme kuruluşlarına ... hizmeti sunan tek kuruluş olarak ... kabul edilmiş, ... dışında başka hiçbir gerçek veya tüzel kişinin bu yetkileri kullanamayacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Bu dava 22.10.2013 tarihinde açılmış davalı firma tarafından bu dönemde herhangi bir sertifikasyon işlemi yapılmamıştır. Davalı firmanın; 4457 sayılı Kanun Yürürlüğe girdikten sonra; ... Kurumu (...) tarafından ... edilen uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yeterli, güvenilir ve saygın olarak hizmet vermelerini temin etmek amacıyla uymaları gereken kuralları düzenlemek için hazırlanan ve 2 Ekim 2001 tarih ve 24541 Tarihli ... Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "..." hükümleri gereğince; ... tarafından kabul edilen ... esaslarına uygun olup olmadığının denetlenmesi ve gerekirse uygun olduklarını belgelemek amacıyla sertifika düzenlediği, işlemlerin yapıldığı tarih itibarı ile davacının tekel hakkı bulunmadığı, işlemlerin yapılmasından sonra yürürlüğe giren ve davacıya tekel hakkı verin hükümlerin bu olaya uygulanmasının mümkün olmadığı, davalının işlemlerinin haksız rekabet oluşturmadığı kabul edilip, davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 459,45 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 868,25 TL' ile ıslah harcı olarak yatırılan 100,50 TL toplamı 968,75 TL'den mahsubu ile artan 509,30 TL'nin manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 3.415,50 TL'den mahsubu ile bakiye 2.906,20 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA.
Maddi tazminat talebi yönünden davalı lehine hüküm tarihindeki ...'si uyarınca hesaplanan 6.726,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE.
Manevi tazminat talebi yönünden davalı lehine hüküm tarihindeki ...'si uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE.
Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 150,00 TL, bilirkişi ücreti 900,00 TL olmak üzere toplam 1.050,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, Davacı Vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ...'in yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/03/2023
Katip ...
Hakim ...