T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/430 Esas
KARAR NO : 2025/612
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/06/2022
KARAR TARİHİ : 03/10/2025
YAZIM TARİH : 31/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firma ile davalı firma arasında, 16.07.2020 tarihli “Markanın piyasaya tanıtımı, saha pazarlaması ve e-ticaretinin yapılması işi “konulu sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 3.maddesi kapsamında “...” markasının tanıtım ve pazarlaması için e-ticaret sitesi kurulması, ... çalışması yapılması, sosyal medya hesaplarının kurulumu yönetimi, ... işletme hesaplarının kurulumu yönetimi, 6 aylık süreçte 902 adet sosyal medya görseli hazırlanması, 10 adet video çekimi, 10 adet tanıtım videosu hazırlanması, Google reklam çalışmalarının hazırlanması gibi toplam 25 kalem işin sözleşme tarihinden itibaren 6 aylık süre içerisinde tamamlanması kararlaştırılmış,sözleşme bedeli toplam 100.000 TL+KDV tutarında bir bedel belirlenmiş olup, sözleşmenin imzalandığı 16.07.2020 tarihinde 20.000 TL tutarındaki ilk ödemenin davalı firma sahibi, ... hesabına yapıldığını belirterek, bu ödeme sonrasında sözleşmenin 3.maddesi kapsamında belirlenen işler doğrultusunda somut nitelikte herhangi bir adım atılmadığını, hiçbir çalışma yapılmadığını,sözde hazırlanacak olan web sitesi dahi tam olarak hazırlanarak aktif hale getirilmediğini,sözleşme kapsamında belirlenen sair eylem kalemleri ile ilgili bir çalışma yapılmayarak, müvekkil firma yetkilisi .....'nin sürekli bahanelerle oyaladığını, buna rağmen davalı firma yetkililerinin sürekli değişik miktarda ödemeler talep ettiğini, ... ve ... isimli şahısların banka hesapların 8.790 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında yapılan Whatsapp konuşmalarından ödemelerin davalı tarafça da kabul edildiğini, sözleşme kapsamında 6 aylık iş teslim süresinin 16.01.2021 tarihinde dolduğunu, davalı firmaca hiçbir aktif çalışma yapılmadığını, müvekkilin bu sebep den ötürü ticari faaliyetlerini tanıtmak ve müşteriler edinmek adına faaliyetlerine başlayamamış olmasından maddi zararının oluştuğunu, bu sebeplerden .... Noterliğinin 22.10.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edil yapılan ödemelerin iadesi ile sözleşmede belirlenen cezai şartların müvekkile ödenmesinin talep edildiğini, bu ihtara davalı tarafça cevap verilmediğini, 25.11.2021 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını davalı yana yapılan 27.890 TL ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca müvekkile ödenmesi zaruretinin hasıl olduğunu, yine sözleşmenin 7 ve 7K maddelerinde kararlaştırılan, edimlerin sözleşme süresinde gerçekleştirilmediğinden her bir kalem için sözleşme bedelinin % 10'u tutarında cezai hesaplanarak ödenmesini talep edildiğini, mahkemece yapılacak inceleme neticesinde belirlen; olması nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak üzere, 1.000 TL tutarlı alacak miktarının ticari işlere uygulanan en yüksek reeskont faiz oranı ile birlikte tahsilini ve her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket aleyhine açılan davanın haksız, mesnetsiz ve gerçekten yoksun olması sebebiyle kabul etmediklerini, davacı ile müvekkil şirket arasında 16/07/2020 tarihli “markanın piyasaya tanıtımı, saha pazarlaması ve e-ticaretinin yapılması işi” konulu sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelini 100.000 TL KDV olarak belirlendiğini, sözleşmenin 5.maddesinde yer alan fiyat ve ödeme bilgisi kısmında ilk ödeme olan 40.000 TL'nin sözleşmenin imzalanması itibariyle 15 gün içerisinde ödenmesi aksi takdirde 7. maddenin F bendinde “yatırılmadığı takdirde yüklenici sözleşme feshi yapabilir. İbaresine dayanarak müvekkil firma tarafından sözleşme feshedilebilecek olmasına karşın, iyi niyet gözetilerek iş ve işlemlerin yapılmasına devam edildiğini, davacı tarafın da ikrar ettiği sözleşmenin imzalandığı tarihte 20.000 TL tutarında ilk ödeme yapıldığını, fakat maddenin gerekliliği olan peşinat bedelinin tamamlanmadığını, davacı sözlü olarak ödeme konusunda uyarılsa da bir sonuca varılmadığını, fesih hakkı bulunulsa da iyi niyet göstergesi olarak sözleşmenin 3. maddesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmeye başlandığını, firmanın ek de gösterilen markalaşma sürecinin başlatılmış olup, kurumsal kimlik çalışmalarının yapıldığını, fakat davacı firma tarafından istenen ambalaj ve ürün tedariki hususunda bekletilmiş olduğunu bu yüzden işlerin aksamasına yol açıldığını ürün ve ambalaj sorununu çözemeyen davacının bu yükümlülüğünün ve peşinatın % 40 ını ödemediği için, hizmetin davalı tarafından durdurulduğunu, yaşanan olumsuzluklara rağmen alınan bedel karşılığı fazlasıyla hizmet verildiğini, dışında e-ticaret sitesinin kurulduğunu, firmanın ...gibi pazar yerlerine girişi başvurularının yapıldığını sistemin satışa hazır hale getirilmesine rağmen, firmanın ürün tedavi yapmaması ve yetkililerin sürekli yurtdışında olması sebebiyle, hizmetin durdurulduğunu belirtmiştir. Davalı müvekkil tarafından davacının sözleşmedeki maddi yükümlülükleri ve kendi ürünleriyle ilgili sorumlulukları yerine getirmediğinden sözleşmenin feshedilecek olmasına rağmen, ticari ilişkiyi devam ettirdiğini, alınan ücretten daha fazla hizmet verdiğini, bu sebeplerden davanın reddini ve yargılama giderleri vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
16.07.2020 tarihli sözleşme örneği,
Yapılan ödemelere dair dekont örnekleri,
Whatsapp görüşme kayıtları,
.... Noterliğinin 22.10.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi,
Bilirkişi raporu.
18/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davacı ve davalı yanın aralarında düzenlenmiş olan 16.07.2020 tarihli 100.000 TL (KDV Hariç) olarak düzenlenen sözleşmeye aykırılık bulunduğu anlaşılmış olup, sözleşmenin her iki tarafa da borç yükleyen sözleşmelerden olup, davacının borcu işin bedelini ödemek ,yüklenicinin borcu ise taahhüt ettiği işleri yapmak olduğunun görüldüğü, sözleşmenin 5.maddesinde belirtilen ödeme kısmındaki peşinat bedeli tamamlanmadığı , sözleşmede işin teslimiyle ilgili peşinatın yatırılması veya ödenmesine bağlı olarak düzenleme olmadığı anlaşılmaktadır.
Yüklenici firmanın sözleşmede belirtilen kalemleri ne derece tamamladığının işin yapılma konusunda eylemlerinin anlaşılması için alanının da uzman tasarım bilirkişisi tarafından incelenmesi gerektiği kanaatine varılmış olup, sözleşmedeki taahhüt edilen kalemlerde yapılan işlerle ilgili gecikmelerin sözleşme bedelinin %10' u olarak hesaplanması gerektiği kanaati oluşmakla birlikte, her bir kalem için hesaplandığında 250.000 TL tazminat bedelinin değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda raporunu mahkememize sunmak suretiyle taktirin mahkememizde olduğunu belirterek raporunu sunmuştur.
09.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
A) Taraflar arasında yazılı olarak akdedilen 16.07.2020 tarihli ve 6 ay teslim süreli sözleşmenin davacı şirket tarafından 22.10.2021 tarihinde feshedildiği hakkında ihtilaf olmadığı,
B) Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3. maddesinde beş(5) madde ile ödeme tutar ve tarihlerinin düzenlendiği, ilk ödeme tutarının 40.000.-TL olduğu ve iki ayrı taksit ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, sözleşme imza tarihinde ilk ödeme tutarına ilişkin 20.000.-TL'nin tasfiye edildiğinin sözleşmede düzenlendiği, 15.08.2020 tarihine kadar ödenmesi taahhüt edilen ilk ödeme tutarı bakiye 20.000.-TL'nin davacı şirket tarafından ödendiğine dosyada isabet edilmediği,
C) Davacı şirket tarafından davalı şirkete sözleşme hükümleri ve ifası kapsamında 28.415.-TL yapıldığının tespit edildiği, davacı tarafın sözleşme ve sebepsiz zenginleşme hükümleri tutarların iade edilmesi de alacak iddia ve talebi bulunduğu,
D) Davacı tarafın 16.07.2020 tarihli sözleşmeyi, 22.10.2021 tarihinde feshi ile sözleşmenin 7 J ve 7K hükmünü birlikte dayanak göstererek tazminat isteminin var olduğu, dayanak gösterilen her bir sözleşme hükmü için ayrı ayrı tazminat/ceza koşulu isteminin tespit edilemediği, Davacının iddia ve talebine konu sözleşme cezai şart hükümlerinin tespiti, sözleşmenin yürürlük ve fesih durumu ile hukuki (durum ve sonuçları hakkında hukuki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
Davacının ihtarname ile talep ettiği tazminat/ceza koşulu tutarının sözleşme bedelinin 9610 karşılığının 10.00.-TL olarak tespitiyle sözleşmede belirtilen 25 ayrı işledim ifası esas alınarak toplamda 250.000.TL olarak hesaplandığının tespit edilebildiği,
7 J sözleşme hükmü ile düzenlenen “2510 tazminat” ifadesine esas alınacak temel tutarın açık ve doğrudan, duraksamaya yer vermeyecek şekilde denetlenemediği, sözleşme bedelinin %10 karşılığı yönünde hukuki takdir olması halinde 10.000.-TL cezai şart tutarının denetlenebildiği, ayrıca sözleşmede 25 ayrı iş/edim ifası düzenlemesiyle ceza koşulunun denetiminin mümkün olup olmadığı, hesap unsurları ve hesaplanmanın heyetimiz bilirkişi uzmanlık alanında olmadığından denetlenemediği ve hesaplanamadığı,
7K sözleşme hükmü bakımından tarafların iddia, talep ve savunmaları gerek ise heyetimiz uzmanlık alanı haricinde kalan konularla denetimin mümkün olmaması durumuyla hesaplamanın olanaklı olmadığı,
E) Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3. Maddesi düzenlemesi ile sözleşme konusu, içeriği, her bir işledimin kapsamı ve niteliği, teknik uzmanlık kapsamı ve taraflar ihtilaf konuları, taraflar iddia, savunma ile delilleri kapsamında “...” marka ürünlerinin tanıtım ve pazarlaması, e-ticareti konularına esas yönde “tasarım uzmanlık” alanında tek başına ve tümüyle huzurdaki yargılamanın aydınlatılmasının yeterli olamadığının anlaşıldığı, bir önceki bilirkişi raporundaki görüş ve tespitin aynı yönde korunduğu,
“Davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri sözleşme hükümlerine, bilim ve fen kurallarına uygun şekilde yerine getirip-getirmediği, Davalı işi kısmen yerine getirmiş ise yapılan iş bedelinin sözleşme koşullarına göre 'ne kadar olduğu, Sözleşmeye aykırı davranışın taraflar arasında hangisinden kaynaklandığı" mahkeme sorun tespitleri ile tarafların iddia, savunma ve delillerinin yargılamayı aydınlatmaya yeterli olup olmadığı hususlarının öncelikle bilgisayar ve elektronik Mühendisliği, tanıtım ile pazarlama, e-ticaret, sosyal medya araçları ve sahada tanıtım ve pazarlama, web-sitesi ve alan adı temini, web-sitesi tasarım ve kurulum ile yönetimi, İnternet ve Multimedya, Donanım, Yazılım, İşletme Yönetimi, Pazarlama Yönetimi, Yönetim Analizi, halkla ilişkiler ve bunlarla sınırlı olmaksızın başkaca taraflar aydınlatması ve/veya mahkemece denetimi mümkün özel ve teknik uzmanlık alanlarıyla giderilebileceğinin tespit edilebildiği, bu yöndeki hukuki takdirin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dosyada çözümü gereken hukuki ihtilafın, taraflar arasında tanzim edildiği çekişme konusu olmayan 16/07/2020 tanzim tarihli sözleşme gereğince, sözleşme taraflarının işbu sözleşme ile üstlendikleri edimleri yerine getirip getirmediği, edimlerini yerine getirmediği iddia edilen davalıya yapılan ödemelerin, cezai şart alacağının ve uğranıldığı iddia edilen zararın davalıdan tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sözleşmenin incelenmesinde, davalı tarafından ücreti karşılığında yapılması kararlaştırılan bir kısım işin (kargo anlaşması yapılması, tanıtım ve satış organizasyonu yapılması, reklam verilmesi vb) 6098 sayılı TBK'nun 393 vd. maddelerinde düzenlenen Hizmet Sözleşmesi, bir kısım işin ise (görsel ve video hazırlanması, internet sitesi kurulması, içerik oluşturularak yayınlanması vb.) 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin 5. maddesinde davalının iş teslim süresi, sözleşme tarihinden itibaren 6 ay olarak belirlenmiş olup, davacı tarafından peşinen 20.000-TL ödeme yapıldığı kayıt altına alınmakla bakiye ödemelerin 15/08/2020 tarihinde 20.000-TL, 15/09/2020 tarihinde 20.000-TL, 15/10/2020 tarihinde 10.000-TL, 15/11/2020 tarihinde 10.000-TL, 15/12/2020 tarihinde 20.000-TL olarak ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.
Dava dilekçesine ekli olarak sunulmakla davacı tarafından sözleşme gereğince yapılan ödemelere ilişkin olduğu ileri sürülen dekontlar incelenmekle,
-23/03/2020 tarihinde 1.300-TL (... hesabına),
-11/05/2020 tarihinde 140-TL (... hesabına),
-07/07/2020 tarihinde 5.000-TL (... hesabına)
-16/07/2020 sözleşme tarihinde 20.000-TL (... hesabına)
-22/07/2020 tarihinde 300-TL (... hesabına),
-19/08/2020 tarihinde 175-TL (... hesabına),
-26/08/2021 tarihinde 1.500-TL (... hesabına)
yapılan ödemeleri gösterir dekont suretlerinin sunulduğu, sunulu dekontların toplamda 8.415-TL olduğu, dava dilekçesinde dönemsel olarak 8.790-TL ödeme yapıldığının iddia edildiği tespit edilmiştir.
Davacı tarafça keşide edilen .... Noterliğinin 22/10/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme gereği somut çalışma yapılmadığı, 16/07/2020 tarihinde yapılan 20.000-TL, dönemsel olarak yapılan 8.790-TL ödemenin iadesi ile sözleşme gereği 10.000-TL cezai şart ile toplamda uğranılan 250.000-TL zararın tazminin talep edildiği ve fesih beyanında bulunulduğu tespit edilmiştir.
Davalı tarafça 11-12/07/2022 tarihlerinin resmi tatil olması nazara alındığında 13/07/2022 tarihinde ve yasal süresinde sunduğu tespit edilen cevap dilekçesi ile davacı tarafından sözleşme ile kararlaştırılan ödemelerin yapılmadığı, kendileri tarafından sözleşme ile kararlaştırılan e-ticaret sitesi kurulması, pazar yerlerine gidiş başvurularının yapılması, sosyal medya postlarının hazırlanması, ürün içeriklerinin düzenlenmesi, ... kalite standart belgesi ve ürün barkodları alınması vb. işlerin yapıldığı savunulmuştur.
Bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmekle 18/01/2023 tarihli rapor sunulmakla, raporda davacı tarafından 28.415-TL ödeme yapılmış olduğunun, davalı tarafından verilen hizmet ve yapılan tasarımlarla ilgili olarak ürünlerin tasarımıyla ilgili bilirkişilerce inceleme yapılması gerektiğinin bildirildiği;
Uyap sisteminden 27/07/2023 sunulan bila tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından sözleşmenin kısmen ifa edildiği, davalı tarafından sözleşme feshedilmemekle, davalı tarafından yapılan çalışmaların davacıya ne zaman ve ne şekilde ulaştırıldığı hususunda dosyada belge bulunmadığından davalının kısmi ifayı kanıtlayamadığının bildirildiği,
09/02/2024 tarihinde sunulan raporda "öncelikle bilgisayar ve elektronik mühendisliği, tanıtım ile pazarlama, e-ticaret, sosyal medya araçları ve sahada tanıtım ve pazarlama, web sitesi ve alan adı temini, web sitesi tasarım ve kurulumu ile yönetimi, internet ve multimedya donanım, .... özel ve teknik uzmanlık alanlarıyla giderilebileceğinin tespit edilebildiği"nin bildirildiği görülmüştür.
13/05/2024 tarihinde yapılan duruşmada taraflara bilirkişi bildirmesi ve gider avansının ikmal edilmesi için süre verildiği, aynı hususta 23/09/2024 tarihli duruşmada yeniden süre verildiği ancak ara kararın ikmal edilmediği; 28/04/2025 tarihinde ek rapor alınmasına karar verilmekle ek ücret için gider avansı ikmaline karar verilmiş ve usulüne uygun ihtarat yapılmışsa da gider avansının ikmal edilmediği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nun 190/1 maddesi "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
" hükmünü amir olmak ile çözümü gereken hukuki ihtilafın karma ve her iki tarafa edim yükleyen mahiyette (hizmet ve eser sözleşmesi) sözleşmeden kaynaklanmakta olduğu, sözleşme gereği davalının edimlerini sözleşme tarihi de nazara alınarak 16/01/2021 tarihine kadar yerine getirmesi gerekir iken davacının 15/12/2020 tarihine kadar kararlaştırılan ücretin tamamını ödemesi gerektiği, ispat külfetinin davacı üzerinde olduğu, eser sözleşmesi açısından sözleşme ilişkisinin ihtilaf konusu da olmadığı nazara alındığında her türlü delil ile ispatın mümkün olduğu, davalı tarafından yapılan bir kısım tasarım çalışması, domain alımı gibi işlemlere dair evrakların gerek cevap dilekçesi gerekse de rapora itiraz dilekçesi ile dosyaya sunulmuş olduğu; talebin karşılanması için davalı tarafından verilen hizmet ve üretimlerin bedelinin tespiti gerektiği, bu alanda uzman bilirkişi ataması için davacı tarafa birden fazla defa bilirkişi seçimi ve gider avansı ikmali için kesin süre verilmiş ve kesin sürenin sonucu ihtar edilmişse de ara kararların yerine getirilmediği, bu halde davacının ispat külfetini yerine getiremediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Sübut etmeyen davanın reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 1.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ...'in yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.