T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/510 Esas - 2024/318
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2022/510 Esas
KARAR NO : 2024/318
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACILAR : 1-) ... ... - ( TC NO ... )
2-) ... ... - ( TC NO ... )
VEKİLLERİ : Av. .... - Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVA : TAZMİNAT
DAVA TARİHİ : 08/12/2018
KARAR TARİHİ : 29/04/2024
YAZIM TARİHİ : 08/05/2024
Mahkememizde açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili ; Dava dışı ... adına trafikte kayıtlı olup davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi düzenlenen ve olay sırasında aynı kişinin kullandığı ... plaka sayılı aracın davacıların çocuğu olup yaya olan ... ...' a çarparak ölümüne neden olduğunu, dava açılmadan önce yaptıkları başvuru üzerine ödeme yapılıp ibraname verilmiş olmasına rağmen ödemelerin yetersiz olduğunu belirtip, ölenin babası ... için 100,00 TL ve ölenin annesi ... için 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı Vekili ; Dava açılmadan gerçekleşen başvuru üzerine her bir hak sahibi davacı için ödeme yaptıklarını, bu ödeme ve düzenlenen ibranameler ile poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluklarının sona erdiğini, sigortalı araç sürücüsünün olayda kusurunun bulunmadığını, kusur dağılım oranları ile ilgili raporunun ATK dan ve hesap raporunun aktüer siciline kayıtlı bilirkişiden alınması, destekten yoksun kalma tazminatının sigorta genel şartları dikkate alınarak hesaplanması, ölenin elde ettiği gelirin isbat edilmesi gerektiğini, davanın haksız fiilden kaynaklanması nedeni ile ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-Ruhsat ve poliçe örneğini de içeren hasar dosyası,
- Davacılara davadan önce yapılan ödemeler ile ilgili kayıtlar,
-Davacılara olay nedeni ile rücuya tabi ödeme yapılmadığını bildiren ... yazı cevabı,
-Ölen ile ilgili gelir araştırması,
-Suç soruşturma evrakı,
-Ölü yaya ile ilgili raporlar,
-Tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki talep, davacıların bakiye destekten yoksun kalma alacaklarının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucu davacı ... için 9.524,15 TL ve davalı ... için 28.271,76 TL destekten yoksun kalma alacağının 28/11/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Söz konusu karar davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf gerekçesi olarak, yetiştirme giderinin sadece ölenin babasının talebinden düşülerek yanlış hesaplama yapıldığı, hükme esas alınan kusur dağılımı raporu yetersiz olup sigortalı araç sürücüsünün olayda kusursuz ya da daha az kusurlu olduğunu, ıslah işlemine konu alacak için ancak ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekir iken daha önceki bir tarihten itibaren faiz uygulandığını, tüm bunlara dayanılarak oluşturulan hükmün yerinde olmadığı belirtilip mahkememize ait kararın kaldırılıp, dosyanın mahkememize iade edilmesi istenilmiştir. Davacılar vekili ise kararın doğru olduğunu belirtip istinaf isteğinin reddine karar verilmesini istemiştir.
... 'nce yapılan 09/06/2022 tarihli istinaf incelemesi ile; hüküm davalı tarafından kusur durumu, hesaplanan tazminat miktarı ve faizin türü ile temerrüt tarihleri yönünden istinaf edilmiş olup, mahkememizin ceza yargılaması sırasındaki kusur dağılımı kabulüne ilişkin delilleri toplayıp, kusur dağılım raporu alması gerekir iken buna uymadığı, davacıların olası yaşam sürelerinin yanlış hesaplandığı, baba yönünden yetiştirme gideri hesaplanır iken AGİ hariç asgari ücretin %5'i oranında hesaplanacak yetiştirme giderihih tazminattan indirilip daha sonra desteğin kusurunun dikkate alınması gerektiği, annenin tazminat alacağı hesaplanır iken ölenin kusurunun dikkate alındığı halde, baba yönünden yapılan hesaplamada kusurun dikkate alınmadığı gerekçeleri ile kararımız kaldırılıp dava dosyası mahkememize iade edilmiştir.
İade kararı sonrası ilk çözülmesi gereken sorun davacıların ölen desteği ile sigortalı araç sürücüsünün kusur dağılım oranlarının ne olduğudur. Bu konudaki ilk rapor mahkememizin görevlendirdiği bilirkişi ... tarafından hazırlanan 04/09/2019 tarihli rapor olup, bu raporda davacıların ölen desteğinin %30 oranında, sigortalı araç sürücüsünün %70 oranında kusurlu oldukları belirlenmiş ve bu rapor esas alınarak hüküm oluşturulmuştur.
Kusur dağılımına ilişkin ikinci rapor ceza yargılamasının yapıldığı .... esas sayılı davası için ... tarafından hazırlanan 09/12/2021 tarihli rapor olup, bu raporda davacıların ölen desteğinin TALİ derecede, sigortalı araç sürücüsünün ASLİ derecede kusurlu oldukları belirlenmiştir. Aynı yargılama sırasında ceza mahkemesinin görevlendirdiği bilirkişi ... 04/02/2019 tarihli raporunda, sigortalı araç sürücüsünün ASLİ derecede, ölenin ve ailesinin TALİ derecede kusurlu oldukları şeklinde görüş bildirmiştir.
İade kararı sonrası ceza yargılama dosyasından kusur belirlenmesine dayanak olacak belgeler temin edilip, mahkememizin görevlendirdiği üç kişilik uzman bilirkişilerden 08/09/2023 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişilerimiz dosya kapsamı ile önceki raporu da değerlendirip sigortalı araç sürücüsünün % 85 oranında, ölenin ise %15 oranında kusurlu olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
Kusur dağılımı konusunda rakamsal oran belirlenmesi yapan bilirkişi raporları arasındaki aykırılığın giderilmesi için ... Mahkemeleri'ne yazılan talimat ile İTÜ'den seçilen üç kişilik bilirkişi kurulundan 20/11/2023 tarihli rapor alınmıştır. Mahkememizin görevlendirdiği heyetin 08/09/2023 tarihli ve İTÜ'den seçilen heyetin düzenlediği 20/11/2023 tarihli raporlarda da belirtildiği gibi; sigortalı araç sürücüsünün görüş açık iken görüş alanını yeterince kontrol etmeden hızını yol, trafik durumu ve görüşe göre ayarlamadığı, dikkatli yaklaşmadığı, tehlikeyi öngörmediği, özellikle sola dönüşte yaya ilk geçiş hakkına sahip olduğu halde bu önceliğin dikkate alınmadığı, trafiği kontrol edip dikkatli şekilde sola dönmesi gerekir iken tüm kurallara aykırı davrandığı için % 85 oranında kusurlu olduğu, ölen ...'un ise, yolu kontrol edip hızla gelen araçlara geçiş hakkı verdikten sonra dikkatli şekilde yolun karşısına geçmesi gerekir iken aksine davrandığı için %15 oranında kusurlu olduğu, ilk hükümde belirlenen kusur dağılım oranının kazanın gerçekleşme şekline uygun olmadığı kabul edilip, iade kararının ilk gerekçesi yerine getirilmiştir.
İade kararının ikinci gerekçesi, tazminat hesabının hatalı olduğuna ilişkindir. Bu konudaki iade nedenlerinin giderilmesi amacıyla hesap bilirkişisinden 06/11/2022 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişimiz ölenin ve destek tazminatı isteyenlerin yaşlarını dikkate alıp, ölenin davacılara 18 yaşının ikmali ile 17/05/2031 tarihinde destek olmaya başlayacağı, davacı babanın yaşı itibariyle 06/06/2060 tarihine kadar, davacı anne ...'un yaşı itibariyle 06/12/2064 tarihine kadar ölenin desteğinden yararlanacakları kabul edilmiş, davacı babanın tazminat alacağı belirlenir iken AGİ hariç net asgari ücret üzerinden yetiştirme gideri hesaplanmış, ilk rapordaki gibi ölen % 30 kusurlu kabul edildiğinde ve ödemeler de dikkate alındığında;
A)-Davacı ...'un destekten yoksun kalma alacağının 137.876,52 TL olduğu, sigortalı araç sürücüsünün %70 oranındaki kusuruna karşılık gelen zarar miktarının 96.513,57 TL olduğu, bu davacı için yapılan ödemenin gerçekleşmiş değer olan 33.289,06 TL davacı alacağından mahsup edildiğinde davacı alacağının 63.224,51 TL olduğu hesaplanmıştır. Bu hesaplamada ölen %30 oranında kusurlu kabul edilmiş olup, sonradan alınan raporlar ile ölenin %15 oranında kusurlu olduğu kabul edildiğinde sigortalı araç sürücüsünün % 85 oranındaki kusuru nedeniyle davacı alacağının (137.876,52 TL x 85/100 = 117.195,04 TL) 117.195,04 TL olması gerektiği, bu davacıya yapılan ödemenin güncel değeri olan 33.289,06 TL alacaktan mahsup edildiğinde davacının bakiye destek tazminatı alacağının (117.195,04 TL - 33.289,06 TL = 83.905,98 TL) 83.905,98 TL olması gerektiği, ilk hüküm sadece davalı tarafından istinaf edildiği için kazanılmış hakların ihlal edilemeyeceği, ilk hükümde bu davacı yönünden 28.271,76 TL yönünden hüküm oluşturulduğu için iade sonrası alınan raporda zarar daha fazla belirlense dahi ilk hükümdeki 28.271,76 TL destekten yoksun kalma alacağının davalıdan tahsili ile davacı ...'e ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
B)-Davacı ...'in destekten yoksun kalma alacağının 110.594,25 TL olduğu, ölenin yetiştirme gideri 13.638,56 TL olup, bakiye davacı alacağının 96.955,69 TL olması gerektiği, sigortalı araç sürücüsünün %70 oranındaki kusuruna karşılık gelen zarar miktarının 67.868,98 TL olduğu, bu davacı için yapılan ödemenin güncellenmiş değeri olan 30.225,14 TL davacı alacağından mahsup edildiğinde davacı alacağının 37.643,84 TL olduğu hesaplanmıştır. Bu hesaplamada ölen %30 oranında kusurlu kabul edilmiş olup, sonradan alınan raporlar ile ölen %15 oranında kusurlu kabul edildiğinde sigortalı araç sürücüsünün % 85 oranındaki kusuru nedeniyle davacı alacağının (96.955,69 TL x 85/100 = 82.412,34 TL) 82.412,34 TL olması gerektiği, bu davacıya yapılan ödemenin güncel değeri olarak hesaplanan 30.225,14 TL alacaktan mahsup edildiğinde davacının bakiye destek tazminatı alacağının (82.412,34 TL - 30.225,14 TL = 52.187,20 TL) 52.187,20 TL olması gerektiği, ilk hüküm sadece davalı tarafından istinaf edildiği için kazanılmış hakların ihlal edilemeyeceği, ilk hükümde bu davacı için 9.524,15 TL yönünden destekten yoksun kalma alacağının davalıdan tahsili ile davacı ...'e ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Davacılar vekili karar tarihine en yakın tarihteki veriler esas alınarak yeniden hesap yapılmasını istemiş ise de; ilk hükmün sadece davalı tarafından istinaf edildiği ve kazanılmış hakların ihlal edilmesi mümkün olmadığı gibi dava kısmi dava niteliğinde olup, ilk karar öncesi bir kez ıslah yapılmakla ikinci kez ıslah yapılması bu dava içerisinde mümkün olmadığı için davacıların var ise güncel alacaklarının belirlenmesi için yeniden rapor alınması isteği yerine getirilmemiştir.
Davalı taraf ıslah işlemine konu alacağa ancak ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanacağını ileri sürmüş ise de; 15/11/2018 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ve başvuru belgeleri tam olduğu için 06/12/2018 tarihinde ödeme yapıldığı için başvuruyu takip eden 8 iş günlük sürenin dolduğu 28/11/2018 tarihinde davalı yönünden temerrüt oluştuğu kabul edilip tüm alacağa 28/11/2018 tarihinden itibaren faiz uygulanması yoluna gidilmiştir.
Davalı taraf faizin türüne itiraz etmiş ise de; sigortalı aracın ruhsat örneği incelendiğinde sigortalı aracın "servis aracı - ticari" nitelikli olarak kayıtlı olması nedeniyle davacıların alacağına uygulanacak faizin türünün AVANS olması gerektiği kabul edilip ilk hüküm aleyhine sadece davalı taraf istinaf başvurusu yaptığı için kazanılmış haklara riayet edilip iade nedenleri giderilerek talepler ile ilgili aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere
1-) Davacı ... yönünden;
9.524,15 TL destekten yoksun kalma alacağının 28/11/2018 temerrüd tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
2-) Davacı ... ... yönünden;
28.271,76 TL destekten yoksun kalma alacağının 28/11/2018 temerrüd tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
Davacıların fazlaya ilişkin talep haklarının saklı tutulmasına,
Alınması gereken 2.581,84 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 140,63 TL toplamı 176,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.405,31 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 176,53 TL peşin harç(ıslah harcı dahil) olmak üzere toplam 212,43 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE.
Davacı ... ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 9.524,15 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE.
Davacı ... ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE.
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 243,10 TL ve bilirkişi ücreti 2.500,00 TL olmak üzere toplam 2.743,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE.
Davacıların adli yardım talebi 01/03/2023 tarihinde kabul edilmiş olmakla; bu tarihten sonra suç üstü ödeneğinden karşılanan 200,00 TL posta ve 13.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.700,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, Davacılar Vekili Av. .... 'in (e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/04/2024
Katip ....
Hakim ...