T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/653 Esas - 2025/553
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/653 Esas
KARAR NO : 2025/553
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/10/2022
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
YAZIM TARİH : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ... (... ) Kablo TV ve interaktif iletişim şebekeleri surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun, naklinin, iptalinin ve diğer işlemlerle birlikte ...'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işi için sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin 31/01/2017 tarihinde yürürlüğe girdiğini, süresinin 01.02.2017 tarihinden itibaren 5(beş) yıl olduğunu davalı tarafından müvekkiline gönderilen 18/02/2022 tarihli yazıda sözleşmenin 9.3 maddesi gereğince sözleşmenin süresinin 01/03/2022 tarihine kadar uzatıldığının bildirildiğini, sözleşmenin 9.4 maddesinde "... Yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere diğer birim fiyatları ise 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE * TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibarın geçerli olmak üzere güncellenir." hükmünün bulunduğunu yani işçilik birim fiyatında değişikliğe ilişkin formül üretildiğini ve fiyat farkı alacağı ile ödemelerin yapılacağının kararlaştırıldığını nitekim davalının 2018-2019-2020-2021 yılları için sözleşmede belirtilen şekilde fiyat farkı alacaklarını müvekkiline ödemiş olduğunu ancak uyuşmazlığın sözleşmenin bitiminden sonra yapılan uzatma sürecinde fiyat farkı alacağının müvekkile ödenmemesi noktasında olduğunu, davalı şirketin fiyat farkından kaynaklı ödemelerini dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde müvekkiline ödemediğini iş bu nedenle fiyat farkı alacağından kaynaklı dava açmak gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile HMK m. 107 kapsamında şimdilik 1.000-TL fiyat farkı alacağının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin satın alma işi kapsamında; ... şebekelerinin surveyinin yapılmasına ilişkin 31/01/2017 tarihinde müvekkil şirket ile sözleşme imzaladığını, iş bu sözleşme kapsamında; Sözleşmenin Ekleri 8. Madde uyarıca; satın alma dokümanları, sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası olup, yükleniciyi bağlar denildiğini, satın alma dokümanlarını oluşturan belgelerin ise, sözleşmenin ekleri 8.2 madde kapsamında sıralanmış olup; -e- bendinde açıkça belirtilmiş olduğunu, bu kapsamda “varsa ek düzenlemeler ” denilerek, ek düzenlemelerin bu satın almanın bir parçası, sözleşmenin ise eki olduğunun beyan edildiğini, sözleşmede değişiklik yapılması başlıklı 23. madde uyarınca; “İş bu sözleşme üzerinde sözleşmenin yürürlük süresi içerisinde sözleşmenin kapsamının genişletilmesi veya daraltılması veya herhangi bir nedenden dolayı meydana gelebilecek değişikliklerin sözleşmeye yansıtılabilmesi amacı ile tarafların karşılıklı olarak anlaşmaları ve iş sözleşmenin 15.3 maddesi istisna olmak kaydıyla değişiklik yapılabilecektir. İşbu sözleşmede yapılacak söz konusu tüm değişiklikler, tarafların yetkili temsilcileri tarafından hazırlanan değişiklik metninin imza altına alınması kaydı ile geçerli olacaktır.” denildiğini, 31/01/2017 yılında yapılan sözleşmenin 9.4 maddesinde; “Teknik şartnamenin 8.1 maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gere; ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak artırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir. şeklinde belirtildiğini, 22/06/2017 tarihinde yapılan ek protokolle; “... tek taraflı olarak, işbu sözleşmenin eki olan ” ... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesine”, yeni malzeme ve işçilik birim fiyatlarını belirleyerek ekleyebilecektir. Teknik şartnamenin 8.1 maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak artırım ve veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir. Yüklenici, birim fiyatlar üzerinde yapılan değişiklikleri gayri kabili rücu etmiş sayılır. ... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesinde "yer alan işçilik birim fiyatları üzerinde aksi bir özel düzenleme yapmadığı müddetçe yüklenicinin teklif ettiği birim fiyatları 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE* TÜFE )/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere her yıl güncellenir. Bu kapsamda yapılacak değişikler geçerlilik tarihi ile birlikte ... tarafından yükleniciye bildirilecektir", Düzenlemesinin bulunduğunu, Tüm açıklamalar kapsamında iş bu sözleşmeye ilişkin yapılacak ek protokollerin bu sözleşmenin bir parçası olduğunu, ...'ın bu sözleşmeyi genişletme hakkının mevcut olduğunu, bu kapsamda eklerde de mevcut olduğu üzere sözleşmenin 9.4 maddesi kapsamında ve de ek protokole yapılan değişiklikler değerlendirildiğinde firmaların artış talepleri hususunda sözleşmede açıkça müvekkili şirketin özel düzenleme yapma yetkisinin mevcut olduğunu, bu kapsamda idari bir karar olarak Şirketleri tarafından birim fiyatlarda artış yapılmama yönünde karar alınmasının hukuken mümkün olduğunu, Hukukumuzda sözleşme serbestisi ilkesinin geçerli olduğunu, anılan ilkeye göre taraflar sözleşme ile ilgili şartları (konu, süre vb.) Borçlar Kanunu madde 26 kapsamında ve bu hususlara aykırı olmamak şartı ile serbestçe belirleme hakkına sahip olduklarını, sözleşmenin devamlılığı hakkında ise ahde vefa ilkesi (söze bağlılık-pacta sund servanda) kural olarak kabul edildiğini, Bu bağlamda sözleşme hükümlerinde açıkça belirtildiği ve ek protokollerde de yüklenici firma tarafından kabul edilmiş olan maddelere istinaden:” ... “... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesinde 'yer alan işçilik birim fiyatları üzerinde aksi bir özel düzenleme yapmadığı müddetçe.. ” denilerek özel yetki tanımladığının açık olduğunu, sözleşme hükümleri kapsamında, Borçlar Kanunu sözleşmeye bağlılık ilkesi gereği, müvekkili şirketin malzeme birim fiyatlarında artış yapmama hakkının mevcut olduğunu, bu kapsamda tamamen sözleşme hükümlerine ve de hukuka uygun olarak işlem yapılmış olması nedeniyle açılan davanın reddi gerektiğini belirterek; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin muhataba tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-31/01/2017 tarihli ...,
-31/01/2017 tarihli sözleşme gereğince tanzim edilen 22/06/2017 tarihli ek protokol
-Dava tarafları arasında yapılan yazışmalar, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin, yasal ve takdiri diğer kanıtlar.
29/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
1-Huzurdaki davanın; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 01.03.2022 tarihine kadar uzatılması nedeni ile uzayan döneme ilişkinin için ödenmeyen fiyat farkının davalıdan şimdilik 1.000TL'nin tahsili talebine ilişkin olduğu,
2-Raporumuz içeriğinden ayrıntıları izlenip denetlenebileceği üzere;
Taraflar arasında 31.01.2017 tarihinde “... ... A.Ş. ...'nin” ve bilahare 22.06.2017 tarihinde ... ... A.Ş. Kablo Sistemleri Hizmet Alımı İşi Sözleşmesi Ek Protokol-1” akdedilmiş olduğu, “Daha sonra sözleşmenin 9.3 maddesi gereği süresinin 01.03.2022 tarihine kadar uzatıldığının anlaşıldığı,
Raporumuzda sözleşme hükümleri ayrıntılı olarak incelenerek maddi olgu tespitleri yapılmış olmakla; davalının sözleşme hükümleri bağlamında, davacının uzayan dönem için fiyat farkı talep edemeyeceği savlarının takdirimin sayın mahkemeye ait bulunduğu,
Yapılan maddi olgu tespitleri ışığı altında; Sayın Mahkeme tarafından davacının talebinde haklılık görülmesi halinde; davaya konu talep ile ilgili sağlıklı bir tespit ve hesaplamaya gidilebilmesi için 16.01.2023 tarihli ara karar ile istenen bilgi ve belgeler ile (davalı vekilinin 02.02.2023 kayıt tarihli dilekçesi ile 16.01.2023 tarihli duruşmasında verilen 4 no'lu ara karar gereği tespit edilen belgelerin CD ortamında Mahkemeye sunulduğu belirtilmekle birlikte dosyada CD'ye rastlanmadığı), en son ödeme yapılan güncel işçilik fiyatlarına ve niteliklerine ihtiyaç bulunduğu, bu aşamadan sonra sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesinin mümkün olabileceği,
Kanaat ve taktirin Mahkememizde olduğunu beyan ederek raporunu sunmuştur.
28.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
1-Huzurdaki davanın; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 01.03.2022 tarihine kadar uzatılması nedeni ile uzayan döneme ilişkinin için ödenmeyen fiyat farkının davalıdan şimdilik 1.000TL'nin tahsili talebine ilişkin olduğu,
2-Raporlarımız içeriğinden ayrıntıları izlenip denetlenebileceği üzere;
Taraflar arasında3 1.01.2017 tarihinde “... ... A.Ş. ...'nin” ve bilahare 22.06.2017 tarihinde ... ... A.Ş. Kablo Sistemleri Hizmet Alımı İşi Sözleşmesi Ek Protokol-1” akdedilmiş olduğu,
Daha sonra sözleşmenin 9.3 maddesi gereği süresinin 01.03.2022 tarihine kadar uzatıldığının anlaşıldığı,
Raporlarımızda sözleşme hükümleri ayrıntılı olarak incelenerek maddi olgu tespitleri yapılmış olmakla; davalının sözleşme hükümleri bağlamında, davacının uzayan dönem için fiyat farkı talep edemeyeceği savlarının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait bulunduğu,
Yapılan maddi olgu tespitleri ışığı altında; Sayın Mahkeme tarafından davacının talebinde haklılık görülmesi halinde; uzayan 2022 dönemi yönünden işçilik birim fiyatlarının 9.4 maddesi bağlamında değerlenmesi sonucunda güncel işçilik fiyatlarının işbu raporun “İnceleme ve Değerlendirme “bölümünün 2.maddesinde yer alan tablolarda detaylı olarak yer aldığı,
Kanaat ve taktirin Mahkememizde olduğunu beyan ederek raporunu sunmuştur.
13.08.2024 tarihli bilirkişi ikinci ek raporunda özetle;
Toplam 832.624,49 * 338.612,99 = 1.171.237,48 TL olduğu,
-Talebin şimdilik 1.000,00TL olduğu,
Kanaat ve taktirin Mahkememizde olduğunu beyan ederek raporunu sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava tarafları arasında künyesi yazılı sözleşme ve ek protokol bulunduğu hususunda ihtilaf bulunmamakla beraber, eldeki dosyada çözümü gereken hukuki ihtilafın sözleşmenin 9.4 maddesi ve ek protokol gereğince davacının 01/02/2022-16/04/2022 tarihleri arasında işçilik birim fiyat farkı alacağı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sözleşmenin, sözleşmede kararlaştırıldığı üzere sürenin hitamı ile 01/02/2022 tarihinde sona erdiği, yine sözleşme hükmü gereğince en fazla 4 ay süre ile devam etmekte olduğu, daha önceki dönemlere ilişkin işçilik fiyat farkı ödemeleri yapılmışken uzama süresine dair ödeme yapılmaması sebebi ile eldeki davanın açıldığı tespit edilmiştir.
Usulüne uygun taraf teşkili ikmal edilmekle yapılan ön inceleme duruşmasında 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılının ocak ayı dahil yapılan ödemelerin ile ödemelere dayanak belgelerin sunulması için süre verilmekle ara karara konu verileri içerir cd'nin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Dosyada mübrez sözleşme suretinin incelenmesinde sözleşmenin 31/01/2017 tarihinde tanzim edilmekle tarafların imzasını havi olduğu, sözleşmenin imzalanması ile yürürlüğe girmesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 01/02/2017 tarihinden itibaren 5 yıl olarak kararlaştırıldığı görülmektedir. Sözleşmenin 9.3 maddesinde sözleşme süresinin hitamı ile yüklenicinin aynı şartlarla en çok 4 ay daha hizmet vermeye devam edeceği; 9.4 maddesinde "Teknik Şartnamenin 8.1 maddesinde belirtiline ödeme kalemlerinden Malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak artırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir. Yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere diğer birim fiyatlar ise 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere güncellenir. Yüklenici, birim fiyatlar üzerinde yapılan değişiklikleri gayri kabili rücu kabul etmiş sayılır." hükmünü amir olmakla işbu maddenin ek protokol ile revize edilmiş olduğu; yine sözleşmenin 15. maddesinde fiyat farkının ödenmesine dair özel hükümler ihdas edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Eksikliklerin ikmali ile dosya bilirkişiye tevdi edilmekle, bilirkişi heyetince tanzim edilen 29/08/2023 tarihli ön rapor mahiyetinde kök rapor ile 28/02/2024 tarihli birinci ve 13/08/2024 tarihli ikinci ek raporlar alınmıştır. İkinci ek raporda davacının yüklenici olarak hizmet verdiği ... Alt Bölgeleri için sözleşme hükümleri gereğince fiyat farkı talep edilebileceği kanaati hasıl olması halinde talep edilebilecek alacağa yönelik hesap yapıldığı, raporun dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, sunulan ve celp edilen evraklar ile bilirkişi raporları incelenmekle; ihtilaf konusu olmayan sözleşme gereğince davacı tarafından davalıya iki ayrı bölgede hizmet verildiği, bu hizmetin 31/01/2017 tarihli sözleşme ile başlayıp 01/02/2022 tarihinde sonra erdiği, ancak sözleşmenin uzamasına dair hükümler gereğince hizmet süresi uzatılarak devam edildiği, fiyat farkı ödenmesine dair daha önceki yıllarda ödemelerin yapılmış olduğunun da taraflar arasında ihtilaf konusu olmadığı, uzama süresinde ödeme yapılmaması gerektiğinin sözleşme gereği olduğu savunulmuşsa da mahkememizde uzama süresinde ödeme yapılmaması gerektiğine dair bir sözleşme hükmü bulunmadığı da nazara alındığında savunmanın 4721 sayılı TMK'nun 2/1. maddesinde yazılı "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır." düzenlemesine aykırı olduğu, davacı tarafça alacağın belirli hale getirilmemesi ve faiz istemi de bulunmadığı nazara alınarak aşağıda yazılı şekilde davanın kabulü gerektiği kanaati hasıl olmakla yazılı hüküm tesis edilmiştir
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile 1.000-TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan, peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma, 80,70-TL peşin harç olmak üzere toplam 161,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 550,00-TL tebligat ve posta gideri ile 9.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.550,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 1.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... (e duruşma) ve davalı vekili Av. ... 'nın yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.