T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/14 Esas - 2025/569
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/14 Esas
KARAR NO: 2025/569
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/01/2023
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
YAZIM TARİHİ : 25/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile davalı şirket arasında ...... için anlaşıldığını, davacının bu anlaşamaya binaen anılan cezaevinin peyzajı için ağaç, çocuk oyun gurubu ve bank temin edip bunları yerleşimini ve dizaynını yaptığını, bu iş karşılığında davalı yana 141.955,95 TL tutarında fatura kesildiğini, davalı şirketçe davacıya icra takibinden önce 15.000,00 TL ödendiğini, davalı şirket aleyhine ...... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı yanca davacıya icra takibi yapıldıktan sonra 5.509,08 TL ödendiğini, akabinde davalı şirketin icra takibine 22/08/2022 tarihinde kısmi itiraz ettiğini ve buna istinaden de takibin durdurulduğunu, davalının mevcut durumda ortada faturalar ve ticari defterler olması karşısında aleyhine başlatılan takibe itiraz etmesinin kötü niyetli olduğunu bu nedenle davalı aleyhine %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yapımını üstlendiği ... kapsamında, davacı yana projenin peyzaj işleri yaptırıldığını, davacı yanın işi tamamlama süresi içerisinde peyderpey ödemelerin yapılmış olup, tüm bu ödemelerin gerek davalı şirket muhasebe kayıtlarına gerekse de davacı yan muhasebe kayıtlarına işlendiğini, davacı tarafın yaptığı işe karşılık olarak; ... seri numaralı ve 01.08.2019 tarihli, KDV dahil 73.703,46 TL tutarlı fatura ve ... seri numaralı ve 23.10.2019 tarihli, KDV dahil 68.252,49 TL tutarlı fatura olmak üzere iki adet fatura tanzim ederek davalı şirkete verildiğini, davalı şirket cari hesapları ile de görüleceği üzere fatura bedellerinin tamamıyla ödenerek tüm fatura alacağının itfa edildiğini, nitekim dilekçe ekinde sunulu muavin defter muhasebe kayıtları ile de sabit olduğu üzere, davacı yanın fatura ettiği cem'an 141.955,95 TL'ye mukabil olarak davalı şirketçe, 21.07.2019 tarihinde 1.500,00 TL tutarlı nakit ödeme yapıldığını ve tediye makbuzu düzenlenerek davacı tarafça da kaşelenip imza edildiğini, 23.07.2019 tarihinde 15.000,00 TL tutarlı ve ... seri numaralı çek tanzim edilerek davacı yana teslim edildiğini, 25.07.2019 tarihinde 35.000,00 TL tutarlı ve ... seri numaralı çek tanzim edilerek davacı yana teslim edildiğini, 07.11.2019 tarihinde 15.000,00 TL tutarlı EFT banka ödemesi yapıldığı, 11.11.2019 tarihinde 70.000,00 TL tutarlı ve ... seri numaralı Çek tanzim edilerek davacı yana teslim edildiği, 01.08.2022 tarihinde 5.509,08 TL tutarlı EFT kanalıyla icra dosyası ödemesi yapıldığı ve toplamda 142.009,08 TL ödeme yapılarak, tüm borcun kapandığını, davalı şirketin fatura alacağından da fazla tutarda ödemeler yaptığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
- ...... esas sayılı icra takip dosyası,
-Taraf ticari defter ve kayıtları, faturalar, Ba Bs formları, ödeme dekontları,
-Bilirkişi raporları:
27/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket vekilince, ...... esas sayılı icra dosyası ile, 20/07/2022 tarihinde 126.955,95 TL asıl alacak ve 32.474,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 159.430,26 TL üzerinden takip yapıldığı, takibin 01/08/2019 tarihli ... seri numaralı 58.703,46 TL ve 23/10/2019 tarihli ... seri numaralı 68.252,49 TL tutarlı 2 adet faturaya ilişkin olduğu, davacı firmaya yönelik inceleme ve tespit yapılamadığı, davalı şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerinin E-Defter olduğu ve yasal süresi içerisinde beratlarının alındığı, davalı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre; davacı şirket tarafından davalıya düzenlenen, dava ve takip konusu yapılan 2 adet toplam 141.955,95 TL tutarındaki faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin davacıya toplam 141.610,91 TL tutarında ödeme yaptığı ve 141.955,95-141.610,91 = 345,04 TL tutarında davalı şirketin davacıya borçlu olduğu, akabinde, davalı şirketin 01/08/2022 tarihinde ...... sayılı İcra Dosyasına 5.509,08 TL tutarında ödeme yaptığı görülmekle, (5.509,08 - 345,04) = 5.164,04 TL tutarında davalı şirketin davacıya borçlu değil alacaklı olduğu, tazminat talebinin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
12/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ...'... ait 2019 ve 2020 yıllarını kapsayan yasal ticari defterlerden yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin usul yönünden uygun oldukları ve delil niteliğine haiz oldukları yönünde görüş ve tespitleri bulunduğu, davacı ...'... ait 2019 ve 2020 yıllarını kapsayan yasal ticari defterler esas alındıklarında; 2020 yılı sonu veya 31/12/2020 tarihi itibari ile davacı tarafın kayıtlarında davacı ...'ın davalı ... San. Ve Tic, ....Ş.'den 126.955,95 TL tutarında alacaklı olarak görüldüğünün tespit edildiği, bu 126.955,95 TL'lik tutarın aynı zamanda davacı tarafından davalı şirket aleyhine ...... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan icra takip asıl tutarı ile tutar yönünden aynı olduğu, ayrıca 20/07/2022 tarihli icra takip tarihinden sonra yani 01/08/2022 tarihinde davalı şirket tarafından ...... esas sayılı dosyasına 5.509,08 TL tutarında ödeme yapıldığının tespit edildiği yönünde görüş ve tespitleri hasıl olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi hükmü çerçevesinde takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, davacı tarafından davalı şirkete düzenlenen davaya konu takibe dayanak yapılan 01/08/2019 tarihli serisi ... nolu vergiler dahil 73.703,46 TL ve 23/10/2019 tarihli ... serisi ... nolu vergiler dahil 68.252,49 TL tutarlı irsaliyeli faturaların davalı şirket tarafından kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edildiklerine dair dava dosyası ve eklerinde ve de davacı yönünden yerinde inceleme sürecinde tevsik edici belge mahiyetinde somut (noter ihtarnamesi gibi) herhangi bir belgenin bilirkişi tarafından görülemediği veya tespit edilemediği, davacı tarafından davalı şirkete düzenlenen davaya konu takibe dayanak yapılan 01/08/2019 tarihli ...... serisi ... nolu ve 23/10/2019 tarihli ... serisi ... nolu irsaliyeli faturaların tamamının hem davacı tarafından Form BS ile hem davalı tarafından Form BA ile ...... bildirimlerinin yapıldıkları ve bu bildirimlerin taraflar arasında karşılıklı olarak birbirleri ile örtüştükleri veya birbirleri ile tam olarak tutarlı ve uyumlu oldukları yönünde görüşleri bulunduğu, davalı taraf vekillerince Mahkemeye sunulan cevap dilekçesi ekindeki; ...... Şubesine ait keşidecisinin/borçlusunun davalı, şirket lehtarının /alacaklısının ise davacı taraf olduğu 15/10/2019 vadeli ... nolu 35.000,00 TL tutarlı çekin ön yüzü fotokopisi ve iş bu çeke ait davalı şirketin kaşesinin ve davacı taraf kaşesinin/imzasının olduğu 25/07/2019 tarihli ...... nolu tahsilat makbuzu fotokopisi, ...... Şubesine ait keşidecisinin / borçlusunun davalı şirket lehtarının / alacaklısının ise davacı taraf olduğu 15/10/2019 vadeli ... nolu 15.000,00 TL tutarlı çekin ön yüzü fotokopisi ve iş bu çeke ait davalı şirketin kaşesinin ve davacı taraf kaşesinin/imzasının olduğu 23/07/2019 tarihli ...... nolu tahsilat makbuzu fotokopisi, ......Şubesine ait keşidecisinin/borçlusunun davalı şirket lehdarının/alacaklısının ise davacı taraf olduğu 15/12/2019 vadeli... nolu 70.000,00 TL tutarlı çekin ön yüzü fotokopisi ve iş bu çeke ait davalı şirketin kaşesinin ve davacı taraf kaşesinin/imzasının olduğu 11/11/2019 tarihli ...... nolu tahsilat makbuzu fotokopisi, davalı şirketin kaşesinin ve davacı taraf kaşesinin/imzasının olduğu 1.500,00 TL tutarlı nakit ödemeye ait 21/07/2019 tarihli ...... nolu tahsilat makbuzu fotokopisi şeklindeki davalı tarafça davacı tarafa yapılan 124.500,00 TL genel toplam tutarlı ödeme belgelerine dair herhangi bir muhasebesel kaydın davacı ...'... ait 2019 ve 2020 yıllarını kapsayan yasal ticari defter kayıtlarında görülemedikleri / tespit edilemedikleri, davacının iddialarına konu bahse konu ödeme belgelerindeki kriminal hususlar sebebiyle gerekse bahse konu ödeme belgelerine ait ciranta/cirolama durumlarının görüleceği çeklerin arka yüzlerinin ve çekler üzerindeki tutarların ödenmeleri noktasındaki banka ödeme dekontlarının dava dosyası ve eklerinde ve de davacı yönünden yerinde inceleme sürecinde görülememeleri/tespit edilememeleri sebebiyle, takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
20/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu (1) adet çekin arka yüzünde bulunan birinci cirantacı imza ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görüldüğü, inceleme konusu çekin arka yüzünde atılı bulunan söz konusu birinci cirantacı imzanın, mevcut mukayese imzalarına kıyasen, ... eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan faturaya dayalı icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.
Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır.
Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır.
Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır.
İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür (TBK m. 474). Eserdeki ayıp nedeniyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibi, seçimlik hak olarak; eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme, ve iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı bulunmaktadır (TBK m. 475).
Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477).
Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1).
Eser sözleşmesi ile ilgili bu açıklamalar yapıldıktan sonra faturaya ilişkin ......'nun 27.06.2003 tarih ve ....... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Buna göre davacı taraf, kural olarak akdi ilişkinin varlığını, malın teslim edildiğini veya bedelin ödendiğini, davalı taraf ise bedelin ödendiğini veya malın teslim edildiğini kanıtlama mükellefiyeti altındadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir.
Taraflara HMK'nın 222. maddesi kapsamında ticari defterin ibrazı için usulüne uygun olarak ibraz emri gönderilmiş, taraflarca ticari defterler ibraz edilmiş, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamında toplanan deliller, taraf ticari defterleri, faturalar ve yazışmalar ile dosya kapsamı incelenmek suretiyle tanzim edilen bilirkişi raporları göz önünde bulundurulmak suretiyle yapılan incelemede: davacı tarafından iddia edilen; davacı ile davalı arasında sözlü eser sözleşmesi niteliğinde anlaşmaya varıldığı, davalı yükleniminde bulunan ...... yapılması hususunda sözleşmenin akdedildiği iddiası; davalının cevap dilekçesindeki beyanları ile subut bulmuş olup taraflar arasında sözlü eser sözleşmesinin akdedildiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Sözleşmenin varlığı hususunda mahkememiz kabulü neticesinde tarafların anlaşmazlık yaşadığı hususun davalının sözleşme bedelini eksiksiz ödeyip ödemediği hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, taraf ticari defter kayıtları, faturalar ve davalının ödemeye ilişkin sunmuş olduğu çek sureti üzerinde yapılan imza incelemesi neticesinde; davacı ticari defterleri ile davalı ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, takip tarihi itibariyle davalı ticari defterlerine göre davacının davalıdan yalnızca 345,04 TL alacaklı olduğu, davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan 126.955,95 TL alacaklı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit olunduğu, defter kayıtları arasındaki farkın davalının yapmış olduğunu iddia ettiği ancak davacı ticari defterlerinde yer almayan ödemelerden kaynaklandığı, davacının ödemeye esas olarak sunduğu 15.000,00 TL bedelli ... şubesine ait 15/10/2019 tarih, ... seri no'lu çek üzerinde yapılan incelemede, davacıya atfen atılan ciranta imzasının davacı eli ürünü olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davalının ödemeye ilişkin sunmuş olduğu kayıtların davacı defterlerinde yer almadığı, 15.000,00 TL bedelli çek dışında 1.500,00 TL nakit ödeme, 35.000,00 TL ve 70.000,00 TL'lik çek ile ödemelerin ispat olunamadığı, icra dosyasına yatırılan 5.509,08 TL'nin davacı tarafından asıl borçtan mahsup edilerek eldeki davanın 121.446,86 TL asıl alacak üzerinden ikame edildiği, toplanan tüm delillerden davacı ile davalı arasında düzenlenen faturalar hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlık davalının yapmış olduğu ödemelerin varlığı hususundadır.
Davalı taraf usule uygun şekilde davacıya fatura borcunu ödediğini ispat edememiş olduğundan davanın 121.446,86 TL asıl alacak üzerinden kabulü ile faturaya dayalı alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
...... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptaline,
Hükmedilen 121.446,86 TL alacak yönünden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 8.296,04 TL harçtan peşin alınan 1.276,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.119,18 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 10.087,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ...... (e-duruşma), Davalı Vekili Av. ......'nin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/09/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.