T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/196 Esas - 2024/441
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/196 Esas
KARAR NO : 2024/441
...
DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
YAZIM TARİHİ : 12/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekilinin sunduğu dava dilekçesinde özetle;
Müvekkil şirketin,... İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda müvekkili şirketin ürettiği her bir kWh için davalıya 2,9 Krş ödemeyi taahhüt ederek ...elektrik iletim hattından sisteme bağlantı hakkı kazandığı, bu Yönetmelik hükümlerine göre davalı ile müvekkili şirket arasında 06.02.2012 tarihli ...nin revize edilerek aynı şartlarda 12.08.2015 tarihli ... Sözleşmesi imzalandığını,
Anlaşma’nın 3. maddesinde ve bu Anlaşma’nın dayandığı Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payı, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarı 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... tarafından müvekkili şirkete faturalanacağını, söz konusu Anlaşma’nın 3. Maddesinin “Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile...tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi
Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır...”,
Yönetmeliğin 9. Maddesi 1. Fıkrasının ise;“Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi” ifadelerini içerdiği,
Anlaşma ve Yönetmelik’in yukarıda yer verilen hükümlerine göre; 2023 Ocak ayında...tarafından katkı payına ilişkin düzenlenecek faturaya esas olması gereken 2022 değerlerinin :
Toplam ... Katkı Payı Tutarı =kr x E x ...
Kr: Müvekkil davacı tarafından ...’a kWh başına ödenmesi taahhüt edilen 2,9 Krş.
E: Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik üretimi kWh. (2022 yılı için 185.268.020 kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi. (2022 yılı için % 64,27 ) ,Yukarıdaki formüle göre değerler yerleştirilerek hesap yapıldığında Elektrik Enerjisi üretimi için müvekkilin 2023 Ocak ayında...tarafından düzenlenecek faturaya göre ödemesi gereken katkı payının:Toplam ... Katkı Payı Tutarı = 0,73 kr x 108.341.069 kWh x (1+% 64,27) = 1.299.194,68 TL olarak hesaplandığı, Bu katkı payı bedeli ile ilgili KDV miktarının 8.825.853,52 TL. Toplam ... Katkı Payı Tutarının KDV dahil olmak üzere 10.414.507,15 TL olması gerektiği,
Davalının, taraflarca imzalanan ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesine ve bu anlaşmanın dayanağı olan Yönetmeliğin 9. maddesine aykırı olarak ... Katkı Payı hesaplayıp işbu davaya konu faturayı düzenlediğini, davalının, Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yaptığı bu hesaplamasını, konuya ilişkin süren önceki uyuşmazlıklardan bildikleri kadarıyla; Anlaşma öncesinde davalıya sunulan teklif mektubundaki şu ifadeye dayandırdığı. “…teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirerek takip eden yılın ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...’ a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.”, davalının, tam olarak anlaşılamayan bu ifadeden hareketle açık Anlaşma hükümlerine aykırı bir yorum yaptığı ve Yönetmelik ve ... Katkı Payı Anlaşması’ndaki formülün mahiyetini değiştirdiğini, taraflar arasındaki ... Katkı Payı Anlaşmasının, her türlü ihtilafta öncelikli olduğu, ... Katkı Payı Anlaşması hazırlık aşamasında kullanılan matbu nitelikteki teklif mektubunun 2011 yılına ilişkin olduğu, nitekim teklif mektubundaki muğlak ve karmaşık ifadelerin, ... Katkı Payı Anlaşması’nın ilgili 3. maddesinde son derece açıkça tarif edildiği ve hesap yöntemi açıkça anlatıldığı, davacı Müvekkilin, ... Katkı Payı Anlaşması’nı, anlaşmada belirtilen hesap yöntem ve usulleri içerisinde kabul edip imzaladığı, belirtmek gerekir ki, davalı, yıllar sonra yorumla ortaya koyduğu tek yanlı hesap yöntemini ... Katkı Payı Anlaşma metnine yansıtmış olsa idi; böyle bir anlaşmanın müvekkil tarafından kabulü ve imzalanması söz konusu dahi olmayacağı, davalının yıllar içerisinde Katkı Payı hesap yöntemini değiştirerek Anlaşma’nın öngördüğü yöntemin dışına çıktığı, zira 2015 yılına kadar olan uygulamalarında hiç bir tereddüde yer vermeyen Anlaşma ve Yönetmelik metnini uyguladığı ve katkı payı hesabını Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine göre yaptığı, 2015 yılında ise davalı ...’ın tek taraflı olarak keyfi bir yorumdan hareketle tüm sektör için katkı payı hesabını değiştirdiği, ... Katkı Payı Anlaşmasına ve Yönetmeliğe aykırı olarak önceki yılların kümülatif ... oranına bir puan ilave etmek suretiyle hesaplamaya başladığı, bununla birlikte, davalı ...’ın hesap yöntemi konusunda kendisine dayanak aldığı anlaşılan Yönetmelik eki matbu teklif mektubu, müvekkil şirket tarafından sunulur iken, yine aynı Yönetmelik eki olan matbu Rüzgar Enerjisi (...) Katkı Payı Anlaşması’nın imzalanacağının belli olduğu, müvekkil şirketin, her basiretli tacir gibi, söz konusu teklifini vermeden önce gerekli belgeleri incelediği, imzalanacak Anlaşma’nın hükümleri doğrultusunda güncelleme yapılacağını bilerek teklifini sunduğu, yani, daha teklif esnasında, imzalanacak bir Anlaşmanın ve katkı payı hesabının nasıl yapılacağının belirli durumda olduğu, zira, Rüzgar Enerjisi (...) Katkı Payı Anlaşması’nın 1. maddesi aynen; “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda ……………TM üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya unvanı ile kanuni ikametgâh adresi aşağıda belirtilen Şirkete ait ......................... üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi taahhüt ettiği ... Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili gerekli hüküm ve şartları içermektedir.” ifadesini içerdiği, davalının öngördüğü şekilde Anlaşma hükümleri yok sayılarak katkı payı hesabı yapılırsa birkaç yıl içerisinde müvekkil yatırımcı şirketin o yıl elde ettiği gelirin tamamını davalı ...’a katkı payı adı altında ödemek zorunda kalacağı, dolayısıyla henüz 21. üretim yılına dahi gelinmeden; o yıla ilişkin gelirin de üzerinde bir tutar katkı payı olarak ödenmek zorunda kalınacağı, İşletme giderleri, personel giderleri, yatırımcı müvekkilin söz konusu Rüzgâr Enerji Santralini kurabilmek için katlandığı maliyetler de düşünüldüğünde; tesisisin işletilmesinin ekonomik açıdan mümkün olmayacağı, böylesine açık bir orantısız yorumun ve Anlaşmanın taraflarından biri aleyhine ve onun durumunu ağırlaştırıcı bir uygulamanın dürüstlük kuralına da aykırı olduğu ve hiçbir hukuk düzenince kabul edilmeyeceği kanaatinde oldukları, nitekim ilgili mevzuatta da davalıya katkı payı adı altında bir kaynak sağlanması amaçlandığı, amacın müteşebbislerin mahvı olmadığı, kaldı ki günümüz ekonomik koşulları düşünüldüğünde; yüksek enflasyon oranları karşısında kiracıların dahi korunmasının amaçlandığı Cumhurbaşkanı Kararları ve mevzuat düzenlemeleri yapıldığının görüldüğü,Hal böyle iken; yıllık % 64,27’lik bir ... karşısında işletme giderleri yükü altındaki yatırımcının kümülatif bir ... hesaplaması ile karşı karşıya bırakılmasının; adeta iflasının hazırlanması olduğu ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı,
Müvekkili şirketin işlettiği ...Santrali’nde 2022 yılında kapasite (güç) artışına gidildiğini, bu güç artışı nedeniyle, davanın tarafları arasındaki Katkı Payı Anlaşması’nda revize yapılması gerektiği ve davalı tarafından müvekkile revize ... Katkı Payı Anlaşması gönderildiği, revize edilen Katkı Payı Anlaşmasının, taraflar arasında 30/12/2022 tarihinde imzalandığını, davanın tarafları arasında sonradan güç artışı için imzalanan bu Katkı Payı Anlaşmasının dahi, güç artışını gösteren madde dışında önceki Anlaşma ile birebir aynı şekilde imzalandığı, Anlaşma’nın 3. maddesindeki hesaplama yönteminin “kümülatif” değil “bir önceki yıla ait” olduğu ifadesinin aynen korunduğunu, buradan da anlaşılmaktadır ki, taraflar arasındaki Anlaşma hükümleri ve burada yer alan hesaplama yönteminin son derece açık ve davalı tarafından da benimsenmiş ve kabul edilmiş hükümler olduğu, davalının, kendisinin imzalanmak üzere müvekkile gönderdiği Anlaşma hükümlerine ve Yönetmelik hükümlerine aykırı hesaplama yaparak düzenlediği faturanın, mevzuata aykırı olduğu ve taraflarınca kabulünün mümkün olmadığı, davalının, kendisinin imzalanmak üzere müvekkile gönderdiği Anlaşma hükümlerine ve Yönetmelik hükümlerine aykırı hesaplama yaparak düzenlediği faturanın, mevzuata aykırı olduğu, davalının, Anlaşmaya ve Yönetmeliğe aykırı bir yorum ve yöntemle hesapladığı bedel üzerinden ...no’lu 19/01/2023 tarihli KDV dahil 39.340.917,33 TL bedelli faturayı düzenleyerek müvekkil Şirkete e-fatura sistemi üzerinden gönderdiği, müvekkili şirketin, Ankara 20. Noterliği’nin 23/01/2023 tarih ve 1085 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiği, müvekkil Şirketin, ilgili ihtarnamesi ile Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine göre toplam ... Katkı Payı tutarının 2,9 x185.268,020 x (1+% 64,27) =8.825.853,52 TL ve KDV dahil 10.414.507,15 TL olması gerektiğini davalıya bildirdiği, aynı ihtarnamede söz konusu itirazımızın davalı tarafından kabul edilmemesi durumunda, herhangi bir zarara uğramamak adına söz konusu bedelin ihtirazı kayıtla ödeneceği belirtildiğini, ancak davalının, müvekkile ... no’lu yazısını ilettiği ve müvekkilin ihtarnamesindeki mevzuat ve Anlaşmaya uygun hesaplama yöntemini kabul etmediğini bildirdiğini, bununla birlikte, müvekkil Şirketin faturanın ödeme süresi dâhilinde, yasal hesaba göre ödemesi gereken itiraz edilmeyen KDV dahil 10.515.607,15 TL'yi davalıya ödediği, müvekkili şirketin, yargı yoluna başvurmadan ihtilafın Anlaşma hükümlerine göre çözülmesi için davalı...ile yazışmalar yapmasına rağmen, davalının Anlaşma hükümlerine göre yapılmış bulunan hesaplamayı kabul etmediğini, bu nedenle, KDV dahil 39.340.917,33 TL bedelli faturanın KDV dahil 28.926.410,18 TL'lik kısmından müvekkil şirketin borcu olmadığının tespitti için öncelikle dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğu, 17/03/2023 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı’ndan görüleceği üzere, taraflar arasında anlaşma sağlanmadığını, bunun üzerine, işbu davanın açılması zorunlu olduğunu, işbu davanın konusu ile bire bir aynı olan davalarda, müvekkil talebini tasdik eder nitelikte lehe verilmiş yerel Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi ve ... kararları bulunduğu öne sürülerek, müvekkilinin her türlü yasal ve akdi hakkı saklı kalmak üzere; ... no’lu KDV dahil 39.340,917,33 TL bedelli faturanın, KDV dahil 28.926.410,18 TL'lik kısmından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesi talep edilmektedir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
(Mülga) 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 3. Maddesinin 5. Fıkrasında yer alan; rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış veya yapılacak olan lisans başvuruları kapsamında, bu Kanun ile 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında ... tarafından yapılacak teknik değerlendirme ve ardından Kurum tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda lisans almak için gerekli koşulları sağlayan başvuru sahipleri belirleyeceğini, yapılan belirleme sonucunda da aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, bu başvurular Kurum tarafından ... gönderileceğini,...tarafından bu durumda olan başvurular arasından sisteme bağlanacak olanı belirlemek için yarışma yapılacağını, yapılan yarışmada, ... işletmeye girdikten sonra yönetmelikle belirlenecek bir süre boyunca üretilecek kWh başına ödenecek en yüksek katkı payını teklif ve taahhüt eden başvuru sahibi belirlenerek yarışma sonuçları Kuruma gönderilir. Lisans verilmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler Kurula ait olduğunu, katkı payı gelirleri ... tarafından münhasıran sisteme bağlanacak üretim tesisleri için gerekli iletim yatırımlarının finansmanında kullanılacağını, yarışmaya ve yarışma sonunda belirlenen katkı payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından hazırlanacak ve Kurum tarafından onaylanacak yönetmelikle düzenlenir.” Hükmü doğrultusunda, ... tarafından onaylanan, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” ‘nin 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Yönetmelik kapsamında,... Santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, Teşekküllerince 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen ... katkı payı miktarları üzerinden ... kapasite tahsis yarışmaları gerçekleştirildiğini, söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ... için kapasite tahsis edildiği, ... tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma süreci başlatıldığını,
Davacı şirketin, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda, ... tesisi için sisteme bağlantı hakkı kazandığını, anılan tesis için lisans alarak faaliyetlerine başladığını, ayrıca, davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca, müvekkil ...'a ödemeyi taahhüt ettiğimi,... Elektrik Üretimi Santrali (...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "... katkı payı anlaşması" akdedildiği, Müvekkil tarafından, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; Yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturaları hesaplandığımı, buna göre; davaya konu edilen faturanın düzenlendiği ... projesi için gerçekleştirilen yarışmada, davacı tarafından sunulan teklif mektubunda; "İdarenizce 19/08/2011 tarihinde, Şenbük ... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edildiğini, Şenbük ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,78 (üçvirgülyetmişsekiz) kuruş teklifimiz ile ...(...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." taahhüdü yer aldığını, sunulan teklif mektubu içeriğinden de anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından, toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (...) oranında güncelleştirilerek teşekküllerine ödeneceğinin, çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, Yönetmelik eki taahhütnamenin 2.maddesindeki; “... tarafından fatura edilen ... katkı payı tutarını, faturanın düzenlendiği yılın 31 Ocak günii saat 17:00’a kadar ...’a ödeyeceğimizi; bu ödemeyi yapmamamız halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 nci maddesine göre belirlenen gecikme zammı uygulamasını kabul ettiğimizi kabul ve taahhüt ederiz.” İfadesiyle de, teşekküllerince gönderilen ... katkı payına ilişkin fatura tutarının en geç belirtilen tarihte ödeneceğinin kabul edildiğini, ... Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği’nin 9. Maddesinde;(1)Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt edeceğini, bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirleneceğini, toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir öncekiydin aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi
(2) ...’in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00’a kadar...tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...’a ödeneceğini, h esap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır.” Hükmü yer aldığı, Yönetmeliğin işbu maddesinde de, müvekkile 20 yıl boyunca ödenecek olan katkı payının tutarının yıllar içerisinde değer kaybını önlemek adına, fiyatların genel düzeyindeki değişim oranının ölçüsü olarak kullanılan ve perakende fiyat değişimleri gösteren, objektif bir veri niteliğindeki tüketici fiyatları endeksi (...) formülasyonda yer aldığı, Yine Yönetmeliğin ekinde yer alan ... katkı payı anlaşmasının 3. Maddesinde de; "şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden … kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile...tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
KR = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.
E= Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh).
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi.” Düzenlemesi bulunduğu, Şu halde, tüm içeriği ile bir bütün olan Yarışma Yönetmeliği ve eklerinde (teklif mektubu, taahhütname, ... katkı payı anlaşması) yer alan söz konusu düzenlemelerde, yapılan yarışmalar sonucu kapasite kazanan ...’ler tarafından, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere 20 yıl boyunca müvekkil ...’a ödeme yapılması ve ödenecek bedelin değer kaybına uğramaması adına da, verilen teklif bedelinin teklif yılından itibaren her yıl ... oranında (kümülatif) güncellenerek arttırılması açıkça öngörüldüğü, Belirtilen düzenlemeler uyarınca, müvekkil tarafından (dava konusu fatura da dahil) ... katkı payı faturaları, Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplanmış; tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiği, Başka bir deyişle katkı payının Yönetmelik gereği bu şekilde hesaplanması bir zaruret arz ettiği,
Teşekküllerince gerçekleştirilen ... kapasite tahsis yarışmalarına ilişkin tüm hususların, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde belirlendiğini, Gerek müvekkil ile davacı şirket arasında imzalanan ... katkı payı anlaşması gerekse davacı şirket tarafından sunulan teklif mektubu formu, bu Yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan ekleri olduğu, Hal böyle iken, sürecin mevzuatsal dayanağı olan Yönetmelik, ekleri ve içeriği birbirinden ayrı değerlendirilerek, aralarında hiyerarşik bir ilişki kurmak suretiyle teklif mektubunun yok sayılmasının, hukuka uygun bir yaklaşım olmadığı, Yönetmeliğin, taahhütname, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu eklerin bir Yönetmeliğin bütünlüğü içerisinde yer aldıkları ve aynı tarihte yayımlandıkları göz ardı edilerek, teklifin sunulmasından sonra, davanın taraflarınca farklı hükümler içeren bir sözleşme düzenlenmiş gibi değerlendirmeler yapılmasının kabulü mümkün olmadığını, zira Yönetmeliğin ekinde basılı olarak yer alan katkı payı anlaşmasının imzalanması, Yönetmelik gereği zorunlu olup, müvekkili teşekkül veya davacı şirketin söz konusu anlaşma üzerinde oynama yapma imkânı bulunmadığını, şayet bu hatalı yorumdan hareket edilirse, ... katkı payı tutarı bakımından, aynı Yönetmelik ile yarışmalarda bağlantı hakkı kazanılması için farklı, bağlantı hakkı kazanıldıktan sonra farklı şartlar öngörüldüğü gibi bir sonuç ortaya çıktığını, oysa, Yönetmelik ekleri ve içeriği ile bir bütün olduğu gibi, böyle bir değerlendirmenin yarışma ve hukuk mantığına aykırılığının da ortada olduğunu, davacının bağlantı hakkı kazandığı yarışmalara ilişkin tüm hususların düzenlendiği Yönetmelik parça parça değerlendirilerek, yalnızca bir kısmının taraflar için bağlayıcı olacağının ileri sürülmesinin yerinde olmadığı, ayrıca, Yarışma Yönetmeliğinin “Başvuru esasları” başlıklı 6. Maddesinde, yarışmaya katılma hakkı elde eden şirketlerin tekliflerini, yönetmeliğin ekinde yer alan teklif mektubu formu imzalanmak suretiyle ve kapalı zarf içerisinde verecekleri, zarflar teslim edildikten sonra ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı düzenlendiğini, şu halde, örneği Yarışma Yönetmeliği ekinde yer alan teklif mektubunun söz konusu yarışmaların asıl unsuru olup, kapalı zarf ile teslim edildikten sonra, sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağının Yönetmelikte açıkça belirtildiği, Yönetmeliğin “... katkı payı anlaşması” başlıklı 10. Maddesinde ise; “(1) Lisans verilmesi ... tarafından uygun bulunan şirket ile...arasında ... tarafından belirlenen süre içerisinde EK-3’te yer alan ... Katkı Payı Anlaşması imzalanır…” şeklindeki düzenlemenin yarışmayı kazanan ve ... tarafından lisans verilmesi uygun bulunan şirket ile Teşekkülümüz arasında, Yönetmeliğin eki olan anlaşma metninin imzalanacağı belirtildiği, Anılan hüküm uyarınca, sunduğu teklifi doğrultusunda yarışmayı kazanan ve ... tarafından lisans verilmesi uygun bulunan davacı şirket ile müvekkil arasında, Yönetmelik eki ... katkı payı anlaşması imzalandığı, Şu durumda, Yönetmelik ekinde yer alan ... katkı payı anlaşmasının, yarışmayı kazanan davacı şirketin sunmuş olduğu ve yine aynı Yönetmelik ekinde örneği bulunan teklif mektubunu temel alan bir anlaşma olduğu, Zira yarışma sonucunda bağlantı hakkı kazanan şirket ile müvekkil kurum arasında, EK-3’te yer alan anlaşma metninin imzalanacağının doğrudan Yönetmelik maddesi ile düzenlendiği, Bu bakımdan, Yarışma Yönetmeliğinin bütünlüğü içerisinde ek olarak bulunan, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşması arasında yaptırım gücü açısından bir karşılaştırma yapılmasının doğru olmadığı, davacının diğer isteklilerle birlikte iştirak ettiği yarışmada, önceden bildiği şartlar altında oluşturduğu teklif üzerinden anlaşma imzalandığı dikkate alındığında, daha sonra bu teklifte yer alan hesaplama şekli ile bağlı olmadığının öne sürülmesinin, dürüstlük kuralına uygun olmadığı gibi, yarışma koşullarının (teklifin) da değiştirilmesi anlamına geldiği, bu durumun, sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı (bağlayıcı olduğu) yönündeki Yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğu, Yönetmelik ve anlaşmanın ilgili maddelerindeki formülde de bir çarpan olarak yer alan ...'nin, dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olması nedeniyle, verilen teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomik değişimler karşısında güncellenmesi için öngörüldüğü, anılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, katkı payı ödemeleri tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten sonraki ilk Ocak ayı itibariyle başlamakta, ödemeye esas olarak tek bir üretim yılı dikkate alınmakta, ancak teklif mektubu çerçevesinde ödemeye esas toplam tutarın belirlenmesinde kullanılan katkı payı teklifi, teklif tarihinden itibaren geçen süre dikkate alınarak kümülâtif olarak ... oranında güncellenmekte olduğu, ... katkı payı hesabına ilişkin olarak, Yönetmelik ve taahhütname, teklif mektubu formu, ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, aynı Yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan parçaları arasında, uygulanma ve yaptırım gücü bakımından bir karşılaştırma yapılarak, teklif mektubunun hesaplamada göz önüne alınmaması hukuka aykırı olduğu, Yönetmelik, teklif mektubu ve anlaşma hükümleri arasında çelişen değil, birbirini tamamlayıcı düzenlemeler yer aldığı, teşekküllerince dava konusu fatura bedellerinin, yalnızca anlaşma ve Yönetmeliğin 9. maddesi dikkate alınarak değil, eki teklif mektubu da dahil olmak üzere, Yönetmeliğin tüm ekleri ve içeriği bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplandığı, söz konusu katkı payının Yönetmelik gereği bu şekilde hesaplanması aynı zamanda bir zaruret arz ettiği, Yönetmeliğe uygun şekilde yapılan hesaplama ile düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasında, hukuka aykırılık bulunmadığı,
Teşekküllerince, ... şirketleri tarafından yapılan katkı payı ödemelerinin, Yönetmelik, teklif mektubu ve bu çerçevede hazırlanan ... katkı payı anlaşması ortak değerlendirilerek, teklif yılı üzerinden kümülatif ... güncellemelerini yansıtacak şekilde hesaplaması yönteminin, zamana yayılan borçlanmalarda herkes tarafından uygulanan, kabul edilen, akla, mantığa ve genel teamüllere uygun bir hesaplama yöntemi olduğu, ... katkı payının davacı şirketçe iddia olunduğu şekilde uygulanacağı düşünülürse, yıllara yayılan sürecin enflasyon ve fiyat değişimleriyle birlikte, müvekkil kurumun hak ve menfaatlerini zedeleyici mahiyette olmasının yanı sıra, teamül haline gelen enflasyon uygulamaları açısından da tutarsızlık oluşacağı ve bu durumun uygulamanın gerekçesine aykırılık teşkil edeceği, öyle ki, ödeme yapılan her yıl, verilen ilk teklifin sabit alınarak ödenecek bedelin belirlenmesi halinde, fiyatların genel düzeyindeki değişim oranının ölçüsü olarak kullanılan ve perakende fiyat değişimleri gösteren, objektif bir veri niteliğindeki Tüketici Fiyatları Endeksinin, kira veya borçlanmalar için uygulanan mantığı göz ardı edileceği, bu hatalı yorumun ise, müvekkil ...'a ödenecek ... katkı payı tutarının yıllar içerisinde değer kaybetmesine yol açacağı, Teşekküllerince ... Katkı Payı olarak ... şirketleri tarafından yapılan ödemeler, Teklif Mektubu ve bu çerçevede hazırlanan ... Katkı Payı Anlaşması ortak değerlendirilerek teklif yılı üzerinden kümülatif ... güncellemelerini yansıtacak şekilde hesaplanmakta olup, söz konusu hesaplama yönteminin zamana yayılan borçlanmalarda herkes tarafından uygulanan, kabul edilen, akla, mantığa ve genel teamüllere uygun bir hesaplama yöntemi olduğu, davacı şirket tarafından ... yarışmasına teklif verilmesi sırasında imzalanarak Teşekküllerine sunulmuş olan teklif mektubunda; toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek Teşekkülümüze ödenmesi kabul ve taahhüt edildiği, davacının önerdiği gibi herhangi bir yılda bir önceki yılla aradaki değişimi ifade eden ... oranını uygularken, bir önceki yıldaki fiyatları uygulamamanın, hesaplamayı tamamen tutarsız ve manasız bir noktaya taşıyacağı, ... uygulamasındaki mantığın, fiyatın enflasyonun altında kalmasını engellemek olduğu, bunun aksini düşünmek ve iddia etmenin zaten hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davanın kabul edilmesi halinde ...’ın davacıya 20 yıl boyunca hiç fiyat artışı yapmadan hizmet sağlayacağı,
Davacı şirketin ... yarışmasına katılarak teklif sunmasından ve müvekkil ile anlaşma imzalamasından bu yana, tüm dokümanlarda açıkça yer alan ve en baştan itibaren bilerek, serbest iradesiyle kabul ettiği; imza altına aldığı şart ve durumları gelinen aşamada kabul etmediği, açıkça görülmektedir ki, davacı şirketle Teşekkülleri arasındaki dava konusu anlaşmanın, en baştan itibaren geçerli olduğu, usuli itirazlarında belirtildiği üzere, dava konusu anlaşmanın özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğu, Yargıtayın yerleşik kararlarında da, sözleşmenin uyarlanması ile ilgili talepte bulunan tarafın tacir olup olmamasına göre bir ayrıma gidildiği ve devalüasyon, enflasyonist etkiler, döviz artışı gibi unsurların tacirler tarafından öngörülmesi gereken durumlar olduğu belirtildiği, şu halde, dövizle borçlanılan sözleşmelerde dahi tacirin uyarlama talebi kabul edilebilir değil iken, davaya konu ödemelerin her yıl ... değişken oranı dikkate alınarak arttırılmasını öngören anlaşmayı imzalayan davacının, uyarlama talebinin evleviyetle hakkaniyete aykırı olduğu, yukarıda yapılan açıklamalarını doğrular nitelikte olmak üzere, aynı konu hakkında (görevli olduğunu addeden) adli ve idari yargı mercilerinde Teşekkülleri aleyhine açılan davalarda, teklif mektubundaki taahhüdünün davacı için bağlayıcı olduğu ve Teşekküllerince uygulanan hesaplama yönteminde hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde kararlar bulunduğu,
Öne sürülerek; öncelikle davanın yargı yolu ve hukuki yarar dava şartı noksanlığı yönünden usulden reddine, aksi kanaat halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine karar verilmesini, talep edilmektedir.
GEREKÇE:
Dava, davalı tarafından düzenlenen... nolu KDV dahil 34.340.917,33 TL tutarlı ... katkı payı bedeli faturası kapsamında davacı tarafından ödenen 10.515.607,15 TL'lik kısmının mahsubu sonrasında bakiye 28.926.410,18 TL için borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı'nın 2023/605 E., 2024/32 K., sayılı 05/02/2024 tarihli ilamında, mevcut davanın çözümünde adli yargının görevli olduğuna hüküm olunmuştur.
Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme, fatura ve benzeri belgeler dosyaya sunulmuştur.
Deliller toplandıktan sonra Elektrik Mühendisi ... 18/11/2023 tarihli gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınmıştır.
Dosya kapsamından;
• Davacının Çerçikaya ... üretim tesisi için “Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış veya yapılacak olan lisans başvurularına ilişkin Yarışma yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda Antakya 2 İskenderun -2 elektrik iletim hattından sisteme bağlantı hakkı kazandığı,
• Davacının teklif mektubu formunda “Maslaktepe ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,9 kuruş teklifi ile idare tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretiminin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... katkı payı tutarının teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan ... oranında güncelleştirilerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...’a ödemeyi” kabul ve taahhüt ettiği,
• Taraflar arasında 06.02.2012 tarihli ... katkı payı anlaşması yapıldığı, dava konusu ile ilgili olarak anlaşmanın 3. Maddesinde ; “Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... katkı payı tutarı aşağıdaki yöntem ile...tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
Kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi
Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00e kadar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır." Hükmünün düzenlendiği,
• Taraflar arasında imzalanan 06.02.2012 tarihinde imzalanan ... Katkı Payı Anlaşmasının 12.08.2015 ve 30.12.2022 tarihinde revize edildiği ve yeni ... katkı payı anlaşmaları akdedildiği, Revize edilen anlaşmaların 3. Maddesi ve diğer maddelerinin 06.02.2012 tarihli anlaşmanın 3. ve diğer maddeleri ile birebir aynı olduğu,
• Davalı İdare tarafından davacıya düzenlenen 19.01.2023 tarihli, “... katkı payı bedeli” faturasının KDV dahil 39.340.917,33 TL olduğu,
• Davacı tarafından davalıya Ankara 20. Noterliği kanalıyla keşide edilen 23 Ocak 2023 tarihili ihtarname ile fatura tutarına itiraz edildiği, Davalı ...’ça davacıya gönderilen cevabi yazı ile itirazın kabul edilmeyerek, fatura tutarının doğru olduğundan bahisle ödemesinin istendiği,
• Davacı tarafından Vakıfbank aracılığıyla davalı idare hesabına 03.02.2023 tarihinde faturanın bir kısmı olan 10.414.607,15 TL'nin ödendiği, dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
... Katkı Payı ile ilgili davalı ...’la çok sayıda dava dışı şirket arasında adli yargıda açılan davalar kapsamında, Ankara ...ilamlarında; yapılan yarışma kapsamında alınan teklif mektuplarındaki hususların bilahare yapılan ... Katkı Payı Anlaşmalarında yer verilmemesi nedeniyle, her ikisi tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı olduklarının açık olduğu, gerekçesiyle uyuşmazlığın Anlaşma hükümlerine göre çözülmesi gerektiğine karar verilmiş buna göre işlem tesis edilmiş ve bilahare de yapılan temyiz başvuruları sonucunda bu kararlar ... 23. Hukuk Dairesince onanmıştır.
Taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine göre, tarafların iddia ve dayanakları ile meri mevzuat ve anlaşma hükümleri dikkate alınarak, teknik bilirkişi tarafından aşağıda değerlendirmeler ve hesaplamalar yapılmıştır.
Davalı...E.P.Kanunu kapsamında ülkemiz elektrik iletim istemi sahip ve işleticisi olup, yasal mevzuat kapsamında enerji arz güvenliğini sağlamak, faaliyetleri sırasında meri mevzuat hükümlerine ve ... kararlarına uymakla yükümlüdür.
Ülkemizde enerji üretiminin artırılması, kaynak çeşitliliği yaratılmasına matuf olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından rüzgar ve güneş enerjisi üretiminin artırılabilmesi için yasa koyucu tarafından bir takım teşvikler sağlanması sonucunda, rüzgar gücünün elverdiği çeşitli sahalarda özel sektör şirketlerince yoğun bir talep oluşmuş ve 4628 ve 6446 sayılı yasal mevzuat kapsamında üretim lisansı almak üzere çok sayıda şirket ...'ya lisans başvurusunda bulunmuştur.
Enerjinin üretimi sonrasında tüketim mahallerine ulaştırılabilmesi için öncelikle iletim sisteminin yeterli kapasiteye sahip olması bir teknik zorunluluktur. Bu kapsamında, enerji arz güvenliği sağlama yükümlülüğünde olan davalı ...'a ait iletim hatlarının ve trafo merkezlerinin kapasitesinin ...’ca verilen üretim lisansı çerçevesinde ortaya çıkan gücü karşılayamaması halinde, kapasite yatırımları tamamlanıncaya kadar mevcut kullanılabilir gücün yatırımcılara tahsisi söz konusu olmuştur. Yasal mevzuata göre düzenleyici kurum olan ...'ya, aynı bölgede aynı trafo merkezinin bulunduğu mahallerde birden çok başvuru yapılması sonucunda, ...'nın davalı ...'a verdiği görev ile...tarafından trafo merkezlerinde atıl olan güç tahsis edilmiş ve bu gücün talep sahiplerine tahsisi için bu güçle sınırlı olmak üzere yürürlüğe konan Yönetmelik ile yarışma düzenlenmesi uygulamasına gidilmiştir.
Mülga 4628 sayılı Kanunun 3.6.5 maddesi uyarınca; davalı...tarafından hazırlanan ve düzenleyici kurum ... tarafından onaylanarak 22 Eylül 2010 tarihli resmi gazetede yayımlanan "Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği" yürürlüğe konarak, Yönetmelik hükümleri çerçevesinde talep sahipleri arasında mevzuat gereği Yönetmelik hükümleri ile ekinde yer alan ... Katkı Payı Anlaşma Tasarısı ile Teklif Mektupları tasarısı kapsamında, sözleşmede yer alacak birim kWh başına kuruş cinsinden lisans sahibi olacak şirketin ödemekle yükümlü olacağı "... katkı Payı" yarışma konusu yapılmıştır. ... tarafından gerçekleştirilen yarışmada alınan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, davacı Maslaktepe ... Projesi için güç tahsis hakkını kazanmıştır.
Yarışma Yönetmeliği eki ile akdedilecek sözleşme tasarısı talep sahiplerine sunulduğu gibi, teklif aşamasında verilecek taahhütname metni de, yer almaktadır. Yarışma sonucu tahsis hakkı kazanan davacı ile Yönetmelik ekinde yer alan Sözleşme Tasarısı üzerinde her hangi bir değişiklik yapılmamış, sadece davacının verdiği teklifte yer alan 2,9 Krş/kWh sözleşmeye derç edilmiştir.
Sözleşmenin 3.maddesinde " Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9krş/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile...tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh).
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer almakta olup, söz konusu hükümde sözü edilen hesaplama yöntemindeki birim fiyat davacı tarafından teklif edilen fiyat, tüketim miktarı ilgili yılda fiilen gerçekleşen üretim miktarı ile ... tarafından yayımlanan ... endeksidir.
Davalı şirketçe düzenlenen 19.01.2023 tarihli 39.340.917,33 TL tutarlı fatura, 2022 yılı toplam üretim miktarı ve davacının verdiği teklif fiyatının 2011 yılından itibaren ( Yarışma ve Sözleşme öncesi Ocak 2011 den başlamak üzere) 2022 yılı dahil kümülatif şekilde ... oranları ile güncellenmesi ile tahakkuk ettirilmiş olup, davacının verdiği teklif birim fiyatının 2011 yılından itibaren yapılan kümülatif güncellenmiş değeri esas alınmıştır. Uyuşmazlık ve muaraza birim fiyatın ... oranları ile güncellenmesi kapsamında ortaya çıkmıştır.
Bu kapsamda, birim fiyatın tespitinde uygulanacak güncellemede, davalının uyguladığı gibi teklif yılınınmı, veya davacının talebinde olduğu gibi sadece hesaplamaya konu yıl öncesine ait ...’nin mi esas alınması gerekeceği, muarazanın temelini oluşturmaktadır.
Yönetmeliğin "Yarışma" başlıklı 7. maddesinde, "(2) Teklifler kapalı zarf ile alınır. Tekliflerde, teklif miktarı virgülden sonra iki haneden fazla olmamak üzere kuruş olarak rakam ve yazı ile açık olarak yazılır. Rakam ve yazı ile yapılan teklif miktarının farklı olması hâlinde, yazılı miktar esas alınır." hükmüne yer verilmiş olup, yarışma verilecek birim fiyat kapsamında yapılmaktadır. Davacı birim katkı payı olarak 2,9 Krş/kWh teklif vermiş ve bu fiyat Anlaşmada aynen yer almıştır.
Yönetmeliğin 9. maddesinde "– (1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ... kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer aldığı gibi ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesinde de benzer şekilde " Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden……….kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile...tarafından hesaplanacaktır." denilmektedir.
Buna karşılık, Yönetmeliğin sözleşme tasarısı gibi ekinde yer alan "Teklif Mektubu Formunda " İdarenizce ……/……/…….. tarihinde, ……………... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir.
………..... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına ……… (rakam/yazı ile) kuruş teklifimiz ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." hükmü yer almaktadır.
Sözleşmenin 3. maddesinde ise güncelleme için ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi alınması öngörülmüş, ancak güncellemeye konu önceki dönemle (Güncellemenin başlatılacağı tarih) ilgili bir hükme yer verilmemiştir. Buna karşılık, Yönetmeliğin 9. maddesinde güncellemenin Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine göre yapılması öngörülmüştür.
Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde, yarışma yapılmış ve davacıda yarışmaya iştirak etmiştir. Söz konusu Yönetmelik ve eki teklif mektubu yarışmaya yönelik bir düzenleme olup, yarışma sonucu sözleşme akdedilmesi ile yarışma süreci sona ermektedir.
Diğer yandan, yarışma yönetmeliği ekinde yer alan dokümanlar birlikte değerlendirildiğinde, taahhütnamede yer alan "Teklif yılından itibaren ... güncellenmesi " düzenlemesi, yarışmayı kazananla akdedilecek sözleşme tasarısında ve Yönetmelik hükümlerinde yer almamakta olup, yarışma sonucunda akdedilecek sözleşme tasarısı ...ilamlarına göre tek başına geçerli olacağından, teklif verenler açısından çelişkili bir durumu ortaya koymaktadır.
Yönetmeliğinin ve eklerinin geçerli olduğu varsayılsa dahi,yarışma sonrası sözleşme kurulması aşamasında Yönetmelik eki Fiyat Teklif Formunda yer alan ... güncellenmesinin teklif tarihinden itibaren uygulanacağı veya Teklif Formunun Sözleşme eki olduğu yönünde sözleşmede bir düzenleme yapılması gerekirken, yarışma sonrası taraflar arasında akdedilen sözleşmede bu yönde her hangi bir düzenleme yapılmamıştır.
Aynı konularda ... "davacı tarafça sözleşmenin imzalanmasından önce sunulan 19.08.2011 tarihli teklif mektubunun, farklı bir hesap şekli içeren sözleşmenin imzalanmasından sonra hesap şekli yönünden hükümsüz kaldığı, serbest iradesiyle imzalamış olduğu sözleşmenin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, ... katkı payı ile ilgili faturanın sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği" gerekçesine dayalı olarak onama ve düzeltmeler yapıldığı ve ...’cada ...ilamlarının onaylandığı bilinmektedir. Yine aynı konuda açılan davalarda ...ilamları ve ... ilamları da bu yöndedir.
Sonuç itibariyle, ... ilamlarında yer aldığı gibi; yasal dayanağı olmayan yarışma yönetmeliğin ekinde matbu olarak yer alan Teklif Formunda birim fiyatın güncellenmesinde ... oranlarının teklif yılı esas alınarak yapılması yönündeki düzenlemenin, aynı yarışmada yer alan sözleşme tasarısı ve yönetmelikte yer almamış olması karşısında, ... güncellenmesi konusundaki muarazanın başlangıçta davalı...düzenlemesi sonucunda ortaya çıktığı, sözleşme ile teklif formunun ek yapılmamış olması ve sözleşmede aynı hükme yer verilmemiş olması nedeniyle yarışmadaki teklif ve taahhüdün geçersiz hale geldiği, bu kapsamda muarazanın sözleşme hükmü uygulanarak giderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve Yönetmeliğin hükümleri arasında güncelleme ve birim fiyat konusunda bir farklılık bulunmamakta olup, yukarıda bölümlerde yer verilen Yönetmelik ve Sözleşme hükümlerine göre güncellemede ... ilamlarında yer aldığı gibi sadece faturaya konu döneme ait yıllık ... oranının kullanılması öngörülmüştür.
Buna göre aynı konuda... ilamları esas alındığında, davaya konu 2022 yılı üretimine ait faturanın sözleşmede yer alan 2,9 Krş/kWh birim fiyatın 2022 yılı ... oranına göre, güncellenerek davalı şebekesine verilen enerji miktarı üzerinden ... katkı Bedeli aşağıda hesaplanmıştır.
Ankara ...ilamlarında yer aldığı gibi, Sözleşmede yer alan Birim fiyatın sabit olduğu kabulü kapsamında hesaplama;
2022 yılına ait ... artışı % 64,27’dir.
2022 yılı enerji üretim miktarı : 185.268.020 kWh
Buna göre; ... Katkı Payı Tutarı;185.268.020 * 2,9/100 * 1,6427 = 8.825.853,52 TL ve fatura KDV’si 1.588.753,63 TL ilave edildiğinde toplam 10.414.507,15 TL olmaktadır.
Bu kapsamda davacının ödemiş olduğu tutar düşüldüğünde, 2022 yılı faturası kapsamında 39.340.917,33 – 10.414.507,15 = 28.926.410,18 TL borçlu olmayacağı, hesaplanmıştır.
İddia, savunma, 18/11/2023 tarihli teknik bilirkişi raporu ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, taraflar arasında mevcut 06/02/2012 tarihli (...) Katkı Payı Anlaşması ve revize edilmesi sonrasında düzenlenen 12/08/2015 tarihli Katkı Payı Sözleşmesi kapsamında, davalı şirket tarafından düzenlenen,
... nolu KDV dahil 34.340.917,33 TL tutarlı 19/01/2023 tarihli ... katkı payı bedeli faturası kapsamında davacı tarafından ödenen 10.515.607,15 TL'lik kısmının mahsubu sonrasında bakiye 28.926.410,18 TL için davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığı anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle, davanın kabulü cihetine gidilerek (Mahkememiz Üyesi Sayın ...'ın muhalefetiyle) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile;
Davacının, 28.926.410,18 TL için davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Alınması gereken 1.975.963,08 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 493.990,77 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.481.972,31 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 493.990,77 TL peşin harç olmak üzere toplam 494.170,67 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 824.528,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 307,00 TL ve bilirkişi ücreti 4.000,00 TL olmak üzere toplam 4.307,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ...(e-duruşma), Davalı Vekili Av. ... yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2024
...
Muhalefet Şerhi
Dava konusu muaraza taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca ... Katkı Payı tutarının hesaplanma formülüne esas ... verisinin uygulanmasının nasıl olacağı noktasında toplanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle ...'nin ne olduğunun açıklanması gerekmektedir.
...: ... olarak kısaltılan Tüketici Fiyat Endeksi, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri gösteren bir ekonomik göstergedir. Tüketici fiyat endeksi, belirli bir zaman dilimindeki fiyat ortalamalarının değişimini ölçerek enflasyon oranını belirlemede kullanılır.
Bilimsel tanımından da açıklandığı üzere ..., enflasyona bağlı bir ekonomik veridir. Enflasyon hesaplaması yapılırken bilimsel olarak baz bir yıldaki fiyatlar 100 kabul edilip, devam eden yıllardaki fiyatlar buna göre takip edilir ve hesaplama yılındaki fiyatla, baz yıl arasındaki fiyat değişimi o ürün için enflasyon oranını verir.
... hesaplanırken çok geniş bir ürün sepeti belirlenir ve bu sepetteki toplam artışa göre endeks oranı belirlenir.
Bilimsel tanımı gereği ..., baz yıldan hesap yılına kadar geçen süredeki tüm artışlar toplanarak hesaplanmak zorundadır. Bu durum 2023 yılından sonra 2024 yılının gelmesi, her yıl şubat ayından önce, ocak ayından önce bulunması ve başı şubat aylarının 29 gün çekmesi gibi tamamen pozitif bilimin bir sonucudur.
Herhangi bir sözleşmede, ... oranına atıf yapılıyorsa bunun baz yıldan hesap yılına kadar geçen süredeki oranlar toplamı olarak kabul etmemek hukuki yorum sınırlarını bilimsel tanımları değiştirecek kadar genişletmek anlamına gelecektir. Örneğin kira sözleşmelerindeki ... artış sınırının kümülatif olup olmadığı ya da memur maaşlarına yapılan enflasyon farkı ödemelerinin kümülatif olup olmadığı tartışma konusu dahi olmaz; çünkü ... enflasyonla ilgilidir ve enflasyon da toplanarak hesaplanan bir veridir. 2023 yılında 100 TL aylık kira için anlaşan taraflar aynı zamanda yıllık artışın ... oranında yapılacağını kararlaştırmışlarsa, 2024 yılında %10 ... sonucu 110,00 TL kira ödeyeceklerdir. 2025 yılında ... %5 gerçekleştiğinde yeni kira 105,00 TL mi yoksa 115,50 TL mi olacaktır? Tabi ki 115,50 TL olacaktır enflasyon artarken, kiranın düşmesi ve tarafların iradesinin bu olduğunun kabulü mümkün olmayacaktır.
Somut olayda: Her ne kadar ...ilgili dairesinin çok sayıda aksi yönde kararı bulunmaktaysa da; TBK m.19 uyarınca, tacir olan tarafların sözleşme kurulmadan önceki uzun hazırlık aşamasındaki gerçek iradeleri, orta zekalı makul ve dürüst her vatandaşın ..'nin nasıl uygulanacağına ilişkin görüşü ve ...nin bilimsel tanımı ile tüm Dünya'daki uygulamasının kümülatif hesaplamayı gerekli kıldığı açık olduğundan, Sayın heyetin kararına bu yönüyle iştirak edilmeyerek davanın reddi gerektiği kanaatindeyim.
...