T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/209 Esas - 2025/549
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/209 Esas
KARAR NO: 2025/549
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/03/2023
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirket ile davacı şirket arasında " ......" adresinde bulunan istasyon için 16.02.2021 tarihli Protokol, 16.02.2021 tarihli, beş yıl süreli ... ve ekleri ve 16.02.2021 tarihli, 5 yıllık süreli ...... Sözleşmesi akdedilmiş ve bu sözleşmelerde davalı tarafından asgari mal alım taahüdünde bulunulmuş olduğu, davacı şirket, taraflar arasında yapılan bayilik sözleşmeleri ve ekleri gereğince üzerine düşen tüm sorumlulukları eksiksiz yerine getirmiş ancak davalı tarafa ait istasyona yaptığı ciddi yatırımlar karşılığında, davalı şirket bayilik sözleşmesi ve eklerinde belirtilen koşulları ve tarafına düşen edimleri yerine getirmemiş, yıllık almayı taahhüt ettiği mal miktarının altında alımlar yapmış; bunun sonucunda davacı şirket zarara uğramış olduğu, davalı şirketin, yazılı ve şifahi uyarılar sonucu edim ve taahhütlerine uyması beklenirken basiretli tacir olmanın gereklerine ve ahde vefa ilkesine aykırı olarak taahhüt ettiği akaryakıt ve otogaz alım miktarının çok altında ürün almaya devam ettiği, bu nedenle, davacı şirket tarafından,uğradığı zararları .... Noterliği 07.12.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile talep ettiği, davalı şirket davacının yazılı ve sözlü tüm taleplerini yine karşılıksız bıraktığı, davalı şirket, ... Noterliğinin 16.12.2021 tarih ... yev nolu cevabi ihtarnamesi ile asgari mal alım taahhüdünün altında alımlar yaptığını ikrar etmiş, oluşan kar mahrumiyetine soyut ve temeli olmayan sebepler ileri sürmüş olduğu, bunun üzerine davacı şirket iyi niyetli davranarak belli bir süre daha mal alımlarını izlemiş ancak mal alım taahhüdü ihlallerinin devam etmesi üzerine son kez .... Noterliği'nin 02.07.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle ilk ihtarnamesindeki taleplerini yineleyerek, asgari mal alım taahhüdünün ihlal edildiğini ve şirketin kar mahrumiyetine sebebiyet verdiği açıklanarak davalı taraf temerrüde düşürüldüğü, ancak bu ihtarnameye hiçbir geri dönüş alınmadığı, böylelikle davalı taraf, 16.01.2021 tarihli Protokolün 2. Maddesi uyarınca her yıl kendi içerisinde değerlendirilmek üzere 9.125 metreküp Motorin, 365 Metreküp Benzin ve 250 ton LPG satın alma taahhüdünde bulunduğu, 02.07.2022 tarihli ihtar tarihindeki davalı şirketin tüm alımları incelendiğinde, sadece 702 Metreküp Motorin (yıllık alım taahhüdünün %6'sı), 101 Metreküp Benzin (yıllık alım taahhüdünün %20'si), 144 Ton Otogaz(LPG) (yıllık alım taahhüdünün %42'si) alımında bulunmuş; neticede son ihtarname tarihine kadar (02.07.2022) 8.423 m3 motorin, 264 metre küp benzin, 106 ton LPG açığı ile üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemiş olduğu, dolayısıyla, ihtarname tarihindeki rakamlar ile bakıldığında 1 yıllık motorin taahhüt açığı olan 8422 metreküpten kaynaklı olarak davacı şirketin uğraşmış olduğu kar kaybının 11.564.174,00 TL, benzin taahhüt açığı olan 264 m3'ten kaynaklı olarak davacı şirketin uğramış olduğu kar kaybının 345.729,00 TL ve ... Sözleşmesinden kaynaklı kar kaybının 123.176,20 TL olduğu görüldüğü, ancak oluşan taahhüt açıkları ve günümüz akaryakıt ve otogaz fiyatlarındaki değişiklikler ve bu hesaplamaların avukatlar olarak tarafımızdan yapılması nedeniyle; aynı zamanda buna ek olarak yapılacak hesaplamaların bilirkişi marifetiyle yapılması zaruri olduğundan, ... ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi uyarınca Kar mahrumiyetinden kaynaklı zarar için 5.000,00 TL’nin davalının temerrrüde düştüğü tarihten itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan taraflar arasında aktedilmiş olan sözleşmeden dolayı kar mahrumiyetini talep etmekte ise de taraflar arasında imzalanan sözleşmeden bir süre sonra Türkiye'ye sirayet eden covid 19 salgınından sonra davalının yüklenmiş olduğu edimleri yerine getirmesi imkansızlaştığı, zira davacı ile 16/2/2021 tarihinde sözleşme imzaladıktan yalnızca iki ay sonra Türkiye'de 14/04/2021 tarihinde iş yeri kapanmaları başlamış, araçların trafikteki dolaşımı azalmış, Dünyada ve Türkiye'de enflasyon artmış, benzin fiyatları 6 TL iken 26 TL ye çıkmış olduğu, hatta bir süre sonra çıkan Ukrayna savaşı da petrol fiyatlarının artmasına neden olduğu, bütün bunlar davacı şirketin satışlarını doğrudan etkileyen etkenler olduğu, zaten taraflar arasında aktedilmiş olan sözleşmenin 13. maddesinde de mücbir sebep hallerine atıfta bulunularak mücbir sebep hallerinde '' bu durumlar ortadan kalkıncaya kadar taraflara bir mesuliyet yüklenemeyeceğini her iki taraf da peşin olarak kabul eder.'' diyerek taraflara sorumluluk yüklenemeyeceği kararlaştırıldığı, iş bu durum davacının davalı aleyhine keşide etmiş olduğu ihtara 26/7/ 2022 tarihinde .... Noterliğinin ......yevmiye no lu cevabi ihtarı ile vermiş olduğumuz yanıtta da belirtildiği, Dünya ve Türkiye'de meydana gelen covid 19 salgını nedeni ile oluşan yeni şartlardan dolayı BK.m. 138'e göre sözleşmenin yeni şartlara uyarlanması gerektiği halde davacı yan henüz aktin üzerinden bir yıl bile geçmeden 07/12/2021 tarihinden itibaren davalıyı ihtarnameler ile taciz etmeye başlamış nihayetinde 10/10/ 2022 tarihinde ise taraflar arasındaki aktin esaslı unsuru olan davacı tarafından davalıya verilmiş olan destek primi sözleşmeye aykırı bir şekilde davalının vermiş olduğu teminat mektubu bozdurularak geri alındığı Ve mezkur sözleşme , davacı tarafından ihlal edilerek sözleşmenin devamı davalı açısından çekilmez bir hale getirildiği( Bk 617), zira satış destek primi davacı ile aktedilmiş olan sözleşmenin esaslı olup Satış destek primi verildiği için davacı yan ile yapılan sözleşmede %6,5 - %3,5 kar paylaşımı sistemi benimsendiği, Yani karın %6,5 u davacıya bırakıldığı, Oysaki satış destek priminin verilmediği durumlarda piyasadaki teamüllere göre akaryakıt tedarik eden firma ile kar paylaşımı yapılmadığı gibi bir de iskonto alınmakta olduğu, iş bu durumda ise artık sözleşmenin yeni şartlara uyarlanmasının bir önemi kalmamış olduğundan ve sözleşmenin devamı davalı şirket yönünden çekilmez bir hal aldığından taraflar arasındaki sözleşme davalı şirket tarafından sonlandırıldığı, kaldı ki Taraflar arasında aktedilmiş olan sözleşme ile davalı davacı taraftan belli ölçüler ile mal alma borcu altına gitmiş ise de iş bu taahhütler davalıya satış destek primi verilmesine bağlı olduğu, aksi halde davalı şirketin davacı ile bir sözleşme ile kendisini bağlamasının bir anlamı olmayacağı, Zira davalı satış destek pirimi almaksızın her hangi bir şirketten mal alması zaten her zaman mümkün olduğu, bunun yanında yukarıda da zikredildiği üzere satış destek primi verildiği için davacı yan ile yapılan sözleşmede %6,5 - %3,5 kar paylaşımı sistemi benimsendiği, Yani karın %6,5 davacıya bırakıldığı, Oysaki satış destek priminin verilmediği, durumlarda piyasadaki teamüllere göre akaryakıt tedarik eden firma ile kar paylaşımı yapılmadığı gibi bir de iskonto alınmakta olduğu, iş bu sözleşme ile davalı şirkete 17/05/2021 tarihinde 4.250.000.00 TL, 24/06/2021 tarihinde ise 4.250.000.00 TL olmak üzere toplam 8.500.000.00 TL satış destek pirimi verilmiş ise de iş bu meblağ sözleşme ihlal edilerek davacı tarafından 10/10/2022 davalı tarafından verilmiş olan teminat mektubu bozdurulmak sureti ile geri alınarak aktin devamı davalı açısından çekilmez hale getirildiği, dolayısıyla davalının artık iş bu taahhüt ile bağlı kalma zorunluluğu bulunmadığından taraflar arasındaki akit davalı şirket tarafından sonlandırıldığını belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Davaların birleştirilmesi HMK 166 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir.
Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
Birleştirme kararı verilmesi halinde, birinci davanın açıldığı mahkeme verilen karar ile bağlıdır.
Mahkememizin ......Esas sayılı dosyası ve Mahkememizin işbu dosyasının incelenmesinde; davalar arasında tarafları, sebebi yönünden bağlantı bulunduğu, her iki dosyada taraflar arasında imzalanan ... ve ... sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshi sebebiyle işbu sözleşmelerde düzenlenen cezai şart alacağının tahsili talebi olduğu, taraflarının aynı olduğu, bir dava hakkında verilecek hükmün diğer davayı etkiler nitelikte olduğu davalar arasında sıkı bir bağlantı bulunduğu, usul ekonomisi bakımından delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, bunda tarafların hukuki yararı bulunduğu anlaşılmakla, davaların birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-HMK.nın 166 ve devamı maddeleri gereğince; aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunan dava dosyamızın, ...... esas sayılı dava dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
Yargılamanın ...... Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine,
2-Yargılama giderlerinin birleştirilen dosya üzerinden esas hükümle birlikte karar altına alınmasına,
3-Davaların birleştirildiğinin acilen ...... Mahkemesine bildirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim ......
¸e-imzalıdır.
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.