T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2023/3 Esas
KARAR NO: 2023/580
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : 1-) ... - ( TC NO ... )....
2-) ... - ( TC NO ... ) ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 07/01/2016
KARAR TARİHİ: 25/09/2023
YAZIM TARİHİ : 24/10/2023
Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREGİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili ; Davacılar ....'nin davalı kooperatifin üyesi olup yapılan olağan genel kurul toplantısı ile ...'nın ... diğer davalı ...'nin ise denetim kurulu üyeliğine seçildiğini ve yönetim kurulu başkanı için aylık 1.000,00 TL, denetim kurulu üyesi için aylık 300,00 TL ücret ödenmesi yapılmasına karar verildiğini, davacıların 9 ayı aşkın süre ile bu görevlerini sürdürdükleri halde kendilerine hiçbir ödeme yapılmadığını, 12/12/2011 tarihinde yapılan genel kurul sonrası bu sıfatlarının sona erdiğini, üyelikleri süresince davacı ...'nın toplam 95.000,00 TL, davalı ...'nin ise 15.000,00 TL aidat ödemesi yaptıklarını, davacıların kooperatif üyeliğinden istifa edip ayrıldıklarını, davalı kooperatife ihtarname gönderdiklerini, buna rağmen hiçbir ödeme yapılmadığını belirtip, davacı ... için aidat olarak ödenen miktardan şimdilik 5.000,00 TL ile ... yaptığı 9 ayı aşkın süreye ilişkin 5.000,00 TL ücret alacağının diğer davalı ... yönünden ise 8.000,00 TL aidat ödemesi ile denetim kurulu üyeliği için 2.000,00 TL olan ücret alacağın 02/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı vekili ; Her iki davacının 02/02/2015 tarihinde kooperatif ortaklığından ayrıldıklarını belirtip, kendilerine ödeme yapılmasını istemekle birlikte 2015 yılına ait hesapların görüşüldüğü genel kurul toplantısı yapılmadığı için davacıların talepte bulunmalarının mümkün olmadığını belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-Davacılar tarafından yapılan aidat ödemelerine ilişkin kayıtlar,
-Davacıların yönetim ve denetime seçildiklerine ilişkin genel kurul tutanağı, davacılara aylık ücret ödeme miktarını gösteren genel kurul kararı,
- .... Noterliği'nin 02/02/2015 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi,
-Davalı kooperatifin aidat ödemeleri ile ilgili banka kayıtları,
-Bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davalı kooperatifin üyesi olup genel kurulda alınan karar uyarınca ... yapan davacıların istifa nedeni ile üyelikten ayrılmaları sonrası yaptıkları aidat ödemesi ile ... nedeniyle oluşan ücret alacaklarının davalı kooperatiften tahsili talebini içermektedir.
Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucu davacıların bahsi geçen görevlerde 9 ay 18 gün süre ile çalıştıkları, bu hizmetleri nedeniyle davacı ...'nın 9.600,00 TL, Sadi'nin ise 2.880,00 TL huzur hakkı alacakları doğduğu, ayrıca davacı ...'nın 18.921,58 TL, Sadi'nin de 13.921,58 TL ödenmiş aidatlar nedeniyle çıkma payı alacakları bulunduğu belirlenip, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi sonrası .... si tarafından davalının istinaf isteğinin reddine karar vermiştir. Bu kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. .... 30/11/2022 tarihli kararı ile " Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Dava, çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu`nun 17/1. ve anasözleşmenin 15. maddeleri gereğince, kooperatiften ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup, bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep edilebilir.
Çıkma payı alacağının kooperatifçe benimsenerek ödenmiş olması durumunda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15. maddesi hükümlerindeki koşula ve sürelere gerek kalmaksızın benimseme ya da ödeme tarihi itibariyle çıkma payının muaccel olduğunun kabulü gerekir.
Diğer yandan, anasözleşmenin 15/2. maddesinde, "Ortaklığı sona erenlerin yerine ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir." hükmü yer almaktadır. Ayrılan ortağın doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın yapmış olduğu ödemelerin derhal kendisine iade edilmesi gerekmektedir. Davacıların istifası ile boşalan payının yeni ortağa tahsisi halinde derhal ödeme gerekir. Üyeliği sona eren diğer üyelerin payları yerine yeni üye alınması halinde ise, davacılara derhal ödeme yapılamaz.
Bu durumda mahkemece, kural olarak davacıların çıkma payı alacağının, ayrıldıkları yıl bilançosunun görüşüldüğü 29.07.2016 tarihli genel kurul toplantısından 1 ay sonra muaccel olduğu, 07.01.2016 dava tarihi itibariyle ortada talep edilebilir bir alacak bulunmadığı ancak yerine yeni ortak alınması ya da çıkma payı alacağının benimsenmesi durumlarında, davalı kooperatifin temerrüde düşürülmesine gerek kalmaksızın, çıkma payı alacağını derhal ödemesi gerektiği gözetilerek, davacıların çıkma payı alacağının muaccel olduğu tarihin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır, denilerek kararımızın bozulması yoluna gidilmiştir.
Bozma kararının gerekçesi ve diğer temyiz itirazlarının reddi nedeni ile, bozma kapsamı dışında kalan ve her iki davacı için hüküm altına alınan yönetim kurul başkanlığı ve denetim kurulu üyeliği yapılmasından kaynaklanan alacaklar ile ilgili ilk hükümde belirtilen miktarlar yönünden ilgili karar bölümlerinin kesinleştiği, yeniden yapılan yargılama sonucu bu talepler ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
... bozma kararı her iki davacı yönünden hüküm altına alınan ayrılma alacağının davalıdan tahsiline dair hüküm bölümüne ilişkindir. Bu konuda ... bozma kararına uyulduğu için bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak zorunluluğu bulunmaktadır.
Bozma kapsamı çıkma payı alacağına ilişkin olup, bozma kararına uyulduğu için bozma gerekçesi yapılan konuların değerlendirilmesi amacı ile bilirkişiden 25/07/2023 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişimizin yaptığı inceleme sonucu; her iki davacının ....Noterliğinin 02/02/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ayrılma iradelerini davalı kooperatife ilettikleri, istifa tek taraflı irade beyanı olduğu için bu tarih itibarı ile davacıların üyelikten çıktıkları kabul edilmiştir.
Davacılar istifalarının gerçekleşmesinden sonra 21/06/2016 tarihinde genel kurul toplantısının yapıldığı, yapılacak bağımsız bölüm sayısı dikkate alınarak ortak sayısının 148 olarak belirlendiği, davacıların istifası sonrası mevcut üye sayısının 25 olduğu, istifa tarihinden sonra 25/08/2016 tarih 124 sayılı karar ile 5 kişinin ortaklığı kabulünün yapıldığı, kooperatifin öngördüğü ortak sayısı dikkate alındığında bu beş kişinin davacılar yerine alınmış üyeler olmadığı, davacılar yada çıkan başkaca üyeler için kayıtlarda ödeme kararı ve fiili uygulama olduğuna ilişkin kayıt olmadığı kabul edilmiştir. Davacıların istifaları 2015 yılında gerçekleşmiş olup, bu yıla ilişkin hesapların 29/06/2016 tarihli genel kurulda görüşülüp karar bağlandığı, toplantıda ayrılma payı ödemesi yapılmasına veya ertelemesine ilişkin karar alınmadığı, 1163 sayılı yasanın 17. Maddesi uyarınca çıkma payı alacakları için toplantıyı takip eden bir aylık sürenin sonucu olan 29/07/2016 tarihinde talep edilebilir alacaktan söz edilmesinin mümkün olduğu, davanın ise bu tarihten önce 07/01/2016 tarihinde açılmış olması nedeni ile süresinden önce açılan ve ayrılma payının ödenmesine ilişkin her iki davacı talebinin reddi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı ... yönünden;
A)"9.600,00 TL ... nedeniyle oluşan alacağın davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
... ücret alacağı için dava tarihi olan 26/09/2016 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz uygulanmasına," ilişkin hüküm bölümü davalı tarafın temyiz isteğinin ... ., sayılı bozma ilamı dışında kalıp bu konudaki temyiz isteği reddedilerek kesinleştiği için bu konu ile ilgili olarak yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
B) Süresinden önce açılan ayrılma payı alacağı isteğinin usulden reddine,
2-) Davacı ... yönünden;
A)"2.880,00 TL denetim kurulu üyeliği nedeniyle ücret alacağından oluşan miktarın davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
Denetim kurulu üyeliği ücret alacağı için dava tarihi olan 26/09/2016 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz uygulanmasına," ilişkin hüküm bölümü davalı tarafın temyiz isteğinin ... ., sayılı bozma ilamı dışında kalıp bu konudaki temyiz isteği reddedilerek kesinleştiği için bu konu ile ilgili olarak yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
B)Süresinden önce açılan ayrılma payı alacağı isteğinin usulden reddine,
Ayrılma payı alacağı davası yönünden alınması gereken 269,85 TL harcın davacı ...'den tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
Ayrılma payı alacağı davası yönünden alınması gereken 269,85 TL harcın davacı ...'den tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
... davaları yönünden karar kesinleşmiş olduğundan bu davalar için alınması gerekli 852,51 TL harcın harç tahsil müzekkeresi ile davalıdan tahsil olunan 2.322,01 TL harçtan düşülerek kalan 1.469,50 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istemi halinde (bu harcın tahsil edilmiş olması ve tahsilat makbuzunun ibraz edilmesi halinde) davalıya İADESİNE.
Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 774,02 TL peşin harç olmak üzere toplam 803,22 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE.
... hizmeti nedeni ile ilk hükümdeki miktar dikkate alınıp Davacı ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 9.600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE.
Denetim kurulu üyeliği hizmeti nedeni ile ilk hükümdeki miktar dikkate alınıp Davacı ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 2.880,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE.
Dava ön şartı yokluğu nedeni ile ret edilen ayrılma payı alacakları ile ilgili olarak; AAÜT nin 7/2 ve 13/1 maddeleri uyarınca 3.027,45 TL vekalet ücretinin davacı ...'den ve 2.247,45 TL vekalet ücretinin davacı ... ...'den alınıp davalıya VERİLMESİNE.
Davacılar tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 355,30 TL ve bilirkişi ücreti 2.500,00 TL olmak üzere toplam 2.855,30 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 786,22 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara ÖDENMESİNE, artan kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
Davalı tarafından yapılan 120,00 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 86,96 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya ÖDENMESİNE, artan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, Davacı Vekili Av. ...(e-duruşma), Davalı Vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/09/2023
Katip ...
Hakim ...