T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/386 Esas - 2025/675
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/386 Esas
KARAR NO : 2025/675
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/11/2017
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
YAZIM TARİHİ : 16/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... arasında imzalanan sözleşme gereğince, .... . .... 'nin müvekkili adi ortaklığa ihale edildiğini, İhale edilen bu iş kapsamında bulunan işlerden "yer altı kablolarının döşenme işçiliği, beton köşklerin montajı ve devreye alınması, aydınlatma direği, aydınlatma armatürleri, projektörlerin AG saha dağıtım kutularının montajı ve devreye alınması, trafolar, jeneratörler, .... ve kompanzasyon panoları, jeneratör transfer setleri ve proje kapsamındaki tüm montaj ve demontaj işleri"nin 14.02.2015 tarihli sözleşme ile davalıya taşere edildiği, ayrıca davalı ile imzalanan 01.01.2014 tarihli sözleşme ile de sözleşme kapsamında yer alan malzemelerin temini ve naklinin davalı tarafa verildiğini, anılan sözleşmeler gereğince davalı tarafa tüm ödemelerin eksiksiz olarak yapıldığını, davalı tarafın yüklendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, davalının üstlendiği edimleri eksik ya da hatalı yerine getirdiğinden ve kesin kabulde sorumlu bulunduğundan .... . Noterliğinin 11.07.2017 tarihli .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile dava dışı idarenin kesin kabul görüşmelerine çağrıldığını ancak davalının görüşmelere gelmediğini, dava dışı idarece kesin kabul eksikliklerinin listelendiğini, .... . Noterliğinin 19.07.2017 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı idarece belirlenen eksikliklerin tamamlanması, aksi halde müvekkilince tamamlanacağının davalıya ihtar edildiğini, Davalı tarafın ihtarnameye cevap vermediğini ve eksiklikleri de tamamlatmadığını, bunun üzerine müvekkilinin idareye karşı sorumluluğu bulunduğundan eksiklikleri tamamlandığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, davalının nam ve hesabına yaptırılan işlere karşılık şimdilik 10.000,00 TL'sinin ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı vekili 20/10/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya dair hakları ve dava konusu yapılmamış hakları saklı kalmak kaydıyla; dava dilekçelerindeki netice-i taleplerini, 10.000,00 TL'den (167.973,35-TL artırmak suretiyle) 177.973,35-TL'ye yükselterek bu tutarın dosyada mevcut fatura tarihleri itibariyle ayrı ayrı ve değişen oranlarda işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kesin kabule çağırdığı ihtarnamesinin müvekkiline kabul işleminin son günü tebliğ edildiğini, kesin kabul işlemlerine katılma olanağının kalmadığını, davacının kesin kabul işlemlerini de kapsayan vekaletnamesini 03.02.2017 tarihinde iptal ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin kesin kabule katılma yetkisinin de bulunmadığını, yine davacının kesin kabul eksikliklerini bildirdiği ihtarnamenin müvekkiline hiç tebliğ edilmediğini, kaldı ki ihtarnamelerin, sözleşmede kararlaştırılan adresten farklı bir adrese gönderildiğini, 6098 sayılı TBK. M.113/1 gereğince mahkemeden izin alınmadan nama ifa hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, işveren tarafından işin geçici kabulü yapılmasına rağmen davacının, müvekkilinin 888.330,96TL hakediş alacağını ödemediğini, kendi edimini yerine getirmeyen tarafın, karşı tarafın edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini, müvekkilinin de TBK nun 97. maddesinde belirtilen ödemezlik hakkını kullanarak, davacının borcunu ifa edinceye kadar kendi borcunun kalan kısmını ifa etmekten kaçındığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
DELİLLER:
-İhale evrakları, taraf ticari defter ve kayıtları, faturalar, hesap ekstreleri, ihtarnameler,
-.... cevabi yazıları,
-Bilirkişi raporu:
16/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu sözleşmelerin toplam bedelinin (4.030.000,00TL + KDV) = 4.755.400,00TL olduğu, davacının kabul işlemlerinde tespit edilen eksiklik ve ayıplarla ilgili olarak davalının nam ve hesabına KDV dahil 177.973,35TL tutarında imalat yaptırdığı, bu durumda davalının toplam hakediş tutarının KDV dahil 4.577.426,65 TL olacağı, davacının davalıya toplam 4.734.966,00 TL ödediği, davacının talep edebileceği tutarın 157.540.19 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
20/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; .... Dairesi 25.04.2023 Tarih, .... . Sayılı İstinaf Kararı'nda yapılan hesaplamanın “...dava dışı asıl iş sahibi ...'ndan tüm ihale dosyası örneği getirtilerek kesin kabul eksiklerinin davalıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti bakımından son bilirkişi heyetinden denetime elverişli, tarafların iddia ve itirazlarını karşılar ek rapor alınması; ...İmalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oran yöntemiyle iş bedelinin hesaplanması, bu kapsamda eser sözleşmesine dahil olmayan ve ayrı bir davanın konusu olan mal alım sözleşmesinden kaynaklı taleplerin bu hesaba dahil edilmemesi, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacağı” şeklinde yapılmasının talep edildiği, taraflar arasında 3.030.000,00 TL + (KDV) bedelli 01/10/2014 tarihli Mal Alımı Sözleşmesi ve 1.000.000 TL + KDV bedelli 14/02/2015 tarihli İşçilik Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında imzalanmış olan 01/10/2024 tarihli mal alım sözleşmesi kapsamındaki tüm malların davacıya teslim edilmiş olduğu, davaya konu edilen tüm eksik ve ayıpların taraflar arasındaki davaya konu 14.02.2015 tarihli işçilik sözleşmesine yönelik olduğunun tespit edildiği, bu eksik ve ayıplar listelendiğinde; dava dışı ana işveren tarafından .... İle .... taahhüdü altında yapımı tamamlanan 5.457.500,00 tl sözleşme bedelli “.... (.... ) işinin 13/07/2017 tarihinde yapılan kesin kabulde tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin tespit edildiği ve 29/09/2017 tarihine kadar süre verildiği, davalının bu davalının bu eksikliklerden sorumlu olduğu, 27/09/2016 tarihinde dava dışı ... (işveren) tarafından davacıya gönderilen yazıda “.... (Büyük Onarım)" işinin geçici kabulü 18/11/2015 tarihinde yapılarak kullanıcı birliğe teslim edildiği, birlik tarafından su hatlarının yenilenmesi işi kapsamında TR 8'den saha dağıtım panosuna giden hat güzergahında yapılan kazı esnasında elektrik kablolarına zarar verildiği, .... personeli tarafından TR 8'den saha dağıtım panosuna giden elektrik besleme hattının işin şartname ve projesine uygun olmayan alüminyum kabloyla tesis edildiğini bildirdiği, proje ve teknik şartnamesinde açıkça belirtilen bakır yer altı kablo imalatları yerine yüklenici firma tarafından yapılan daha ucuz maliyetli alüminyum yer altı kablo imalatlarının ivedilikle tespit edilip proje ve şartnamesine uygun olarak değiştirilmesini” talep edildiği, bu durumun, .... . Noterliğinin 05/10/2016 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi davalıya bildirildiği, ancak davalı tarafından müdahale edilmediğinin iddia edildiği, Davacı tarafın belirtilen bakır kabloların dava dışı ... Elk. İnş. İm. Gıda San. Tic, Ltd. Şti. firmasından 19/12/2016 tarih ve .... nolu faturası ile %18 KDV dahil 109.955,48 TL satın alındığı, fatura içeriğinde 3x95/50 mm² NYY kablo 781 mt ve 3x150/70 mm² NYY kablo 400 mt olduğu, davalının bu ayıplı imalattan da sorumlu olduğunun değerlendirildiği, tüm bu hususlar dikkate alınarak, eksik ve ayıplı imalat bedeli .... kararı doğrultusunda hesaplandığında; TR 8'den saha dağıtım panosuna giden hat güzergahında, Bakır Kablo Yerine Alüminyum Kablo Kullanılması ayıplı imalatı bedeli için; taraflar arasında imzalanmış 14.02.2015 tarihli sözleşme bedelinin %8,404028 olarak bulunduğu, kesin kabul eksiklerinin giderilmesi bedeli için ise, ayıplı imalat bedelinin, taraflar arasında imzalanmış 14.02.2015 tarihli sözleşme bedelinin %7,00 olarak bulunduğu, toplamda davaya konu 14.02.2015 tarihli sözleşme konusu işte (%8,404028 + %7) = % 15,404028 oranında eksik ve ayıplı imalat bulunduğu, bu oran doğrultusunda eksik ve ayıplı imalat bedeli 1.000.000,00 x %15,404028 =154.040,28 TL + % 18 KDV= 181.767,53 TL olarak bulunduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizden verilen 02/12/2021 tarih ve .... ., sayılı gerekçeli kararının .... Dairesi'nin 25/04/2023 tarih, .... ., sayılı kararı "Taraflar arasında imzalanan 14/02/2015 tarihli eser sözleşmesinde, iş bedeli toplam 1.000.000,00 TL + KDV olarak kararlaştırılmıştır. Buna göre taraflar arasında iş bedelinin 6098 sayılı TBK 480. (818 sayılı BK 365. maddesi) maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir (.... ).
Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir (.... ).
O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dışı asıl iş sahibi ...'ndan tüm ihale dosyası örneği getirtilerek kesin kabul eksiklerinin davalıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti bakımından son bilirkişi heyetinden denetime elverişli, tarafların iddia ve itirazlarını karşılar ek rapor alınması; bu kapsamda yukarıdaki açıklamalara göre imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oran yöntemiyle iş bedelinin hesaplanması, bu kapsamda eser sözleşmesine dahil olmayan ve ayrı bir davanın konusu olan mal alım sözleşmesinden kaynaklı taleplerin bu hesaba dahil edilmemesi, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır." gerekçesi ile kaldırılmasına karar verilmiş olmakla; davanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görüldü.
Mahkememizce kesin nitelikteki kaldırma kararı sonrası belirlenen eksikliklerin giderilmesi amacıyla yargılamaya devam olunmuş,
İhale makamı olan .... tüm ihale evraklarının gönderilmesi talep edilmiş olup, .... cevabi yazısı uyarınca dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmek suretiyle kaldırma kararında belirtildiği üzere fiziki gerçekleşme oranı göz önünde bulundurulmak suretiyle başka bir dava konusu olan mal alım sözleşmesinden kaynaklı taleplerin de hesaba katılmaması suretiyle raporun tanzim edilmesi istenilmiş, daha önce rapor tanzim eden bilirkişilerce dosyaya sunulan 16/05/2024 tarihli ek raporda fiziki gerçekleşme oranı dikkate alınmadığından mahkememizce yeni bir heyetten 20/05/2025 tarihli kök rapor alınmış, işbu raporda fiziki gerçekleşme oranı tespit edilmiş olup 14/02/2015 tarihli sözleşme konusu işte %15,404028 oranında eksik ve ayıplı imalat bulunduğu, eksik ve ayıplı imalat bedelinin 154.040,28 TL'ye tekabül ettiği, KDV eklenmek suretiyle toplamın 181.767,53 TL olduğunun bildirildiği görüldü.
Hazırlanan bilirkişi raporları arasında büyük oranda uyum olduğu mahkememizce kabul edilmiş, davacının 21/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi göz önünde bulundurulmak suretiyle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
177.973,35 TL alacağın; 10.000,00 TL'si yönünden dava tarihinden, ıslah ile artırılan 167.973,35 TL'si yönünden ıslah tarihi olan 21/10/2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 12.157,36 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harç ile 2.870,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.040,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.116,58 TL harç, harç tahsil müzekkeresi ile tahsil edildiğinden başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 24.742,63 TL yargılama giderinin (harçlar dahil) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. .... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2025 12:38:25
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.