T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/454 Esas - 2024/431
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/454 Esas
KARAR NO : 2024/431
HAKİM : ....
KATİP : ...
DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI :....
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/07/2023
KARAR TARİHİ : 30/05/2024
YAZIM TARİHİ : 30/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı taraf ile müvekkili ... arasında ticari ilişki olup işbu ticari ilişki sebebiyle ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş. ... tarafından emrine düzenlenen 40.000,00 TL tutarındaki .... Şubesi'ne ait 28.02.2023 keşide tarihli ... Çek Seri Numaralı çekin müvekkili .... İnş. Elekt. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, müvekkili ...'nin uhdesinde bulunan çeklerin 02.11.2022 tarihinde çalındığını ve bu durumun derhal müvekkili şirket yetkilisince kolluk kuvvetlerine bildirildiğini, müvekkilinin davaya konu 40.000,00 TL tutarındaki .... Şubesi'ne ait 28.02.2023 keşide tarihli ... Çek Seri Numaralı çek ve dava dışı çeklerinin kaybolması sebebiyle taraflarınca .... E. Sayılı dosyası ile kıymetli evrak iptali için başvuruda bulunulduğunu ve yerel mahkemece çeklerin tahsilinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ... E. ile görülmekte olan yargılamanın 30/03/2023 tarihli celsesinde taraflarına davaya konu çek bakımından istirdat davası açmaları için süre verildiğini, müvekkili ...'nin, davaya konu 40.000,00 TL tutarındaki .... Şubesi'ne ait 28.02.2023 keşide tarihli ... Çek Seri Numaralı çekin gerçek hamili olduğunu, müvekkilinin alacağına kavuşamayarak mağdur olduğunu, bu sebeple taraflarınca yapılan başvuru ile çekin tahsilini engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı alındığını, taraflarınca ... Mahkemesi'ne yapılan başvuru esnasında davalı tarafça dava dışı davaya konu çekin ... E. Sayılı dosyası tahtında icra takibine konu edildiğini, halbuki icra takibine konu çek alacağı bakımından gerçek hamilin müvekkili olup davalı yanca haksız olarak çeki elde edipve hukuka aykırı olarak tahsilat yapıldığını, dava dışı kişilerin, müvekkili şirket yetkilisi ile iletişime geçtiğini ve kendi aleyhlerine davalı yanca icra takibi başlatıldığını ve çekin davalı yanda olduğunu belirttiklerini, bu kişiler ile davalı yan arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığının bilindiğini, dava dilekçelerine ek olarak sunulan çekin tahsil makbuzu incelendiğinde dava dışı ... Ltd.Şti. Tarafından 27.10.2022 tarihinde 40.000,00 TL tutarındaki .... Şubesi'ne ait 28.02.2023 keşide tarihli ... Çek Seri Numaralı çekin müvekkiline teslim edildiğini, dolayısıyla gerçek hamilin ... olduğunun görüleceğini, ancak çekin müvekkilden çalındığını ve davalı yanca haksız olarak ele geçirilerek dava dışı kişilere husumet yöneltildiğini, müvekkili şirketin çekin gerçek hamili olması ve davalının kötü niyetli hareketleriyle müvekkilini mağdur ettiğini belirtip davanın kabulünü talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:
-.... E. Sayılı dosyası,
-.... E. Sayılı dosyası,
-.... nolu soruşturma sayılı dosyası
-Bilirkişi raporu,
13/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket tarafından davaya konu olan .... Şubesi 28.02.2023 gün ve ... Seri No’lu 40.000,00 TL değerindeki çekin davacının yasal yevmiye defter kayıtlarına yasal süresi içerisinde kayıt edildiği, dava konusu çeki davacının 27.04.2021 tarihinden itibaren ticari ilişki içerisinde bulunduğu dava dışı .... İnş. Gıda Konf. Ltd. Şti’den 27.10.2022 tarihinde teslim aldığı, davacının defter kayıtlarına göre davalı ile davacı arasında herhangi bir cari hesap ilişkisi olmadığı, davacının kapanış tasdiki yerine geçen 12-2021, 12-2022, dönemlerine ait defterlerinin yasal süresi içerisinde e-defter beratlarının ... tarafından onaylandığı, davacının davalı (argon) ile ilgili vergi dairesine herhangi bir BA-BS bildirimi yapmadığı, davacının dava dışı firma ... İnş. Gıda Konf. Ltd. Şti ile ilgili vergi dairesine; 2021 Yılında 104.082,27 TL'lik satış işlemi (KDV Hariç), 2022 Yılında 776.786,63 TL'lik satış işlemi (KDV Hariç), 2023 Yılında 363.416,32 TL'lik satış işlemi (KDV Hariç) bildirdiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava; davacının elinden rızası dışında çıktığını iddia ettiği çek nedeniye çekin istirdadı talebine ilişkindir.
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı, davalı davacının tüm iddalarını reddetmiş sayılmıştır.
Bilindiği üzere 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür”.
Diğer taraftan 6100 sayılı Kanun'un “İspat yükü” başlığını taşıyan 190 ıncı maddesinde de;
“(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Maddenin birinci fıkrasında, ispat yükünün belirlenmesine ilişkin temel kural vurgulanmıştır. Buna göre, bir vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükünü üzerinde taşıyacaktır. İkinci fıkrasında ise karinelerin varlığı hâlinde ispat yükünün nasıl belirleneceği düzenlenmiştir.
Dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve bilirkişi raporu incelendiğinde davacı ile davalı arasında çek keşide etmeyi gerektirecek herhangi bir ticari ilişkinin var olmadığı, davacı ile dava dışı üçüncü şirket olan ... arasında dava konusu çeklerin davacıya keşidesini gerekli kılacak devam eden ticari ilişkinin var olduğu bilirkişi raporuyla sabit olup: ispat yükü altındaki davalı taraf menfi tespit hükmü de içeren istirdat davası kapsamında davacıdan alacaklı olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunmadığı gibi celb edilen vergi dairesi kayıtlarından da davacı ile herhangi bir ticari ilişkisinin var olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Tazminatı talebine ilişkin yapılan incelemede Çekin birden fazla kes ciro edilmiş olduğu göz önünde bulundurularak HMK 329 uyarınca kötü niyetle dava sebebiyle hiçbir para cezasına hükmedilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
... Esas sayılı icra takibine konu ... 'sı... şubesine ait keşidecisi .... Şirketi lehtarı ... Şirketi olan 40.000,00 TL bedelli 28/02/2023 tarihli çekin davacıya İADESİNE
HMK 329/2 ye dayalı talebin reddine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.732,40 TL harçtan peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 2.958,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair,Davacı Vekili Av. .... (e-duruşma)'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.