T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/464 Esas
KARAR NO: 2023/706
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
DAVALI : ... - ... ...
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 07/07/2023
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
YAZIM TARİHİ : 27/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil ile davalı ... Malzemeleri arasında yapılan anlaşma gereği demir çeliğin 1.744.600,00 TL'ye alım- satımı konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşma gereği davalı tarafın müvekkiline demir çelik malzemesi satımı yapacağını, müvekkilin de karşılığında 30.06.2023 tarihli ve 744.600 TL bedelli çek ile 10.07.2023 tarihli, 1.000.000 TL bedelli, ... seri numaralı çeki verdiğini, tarafların anlaşması neticesinde müvekkiline teslim edilecek olan demir çelik malzemelerinin teslim edilmemiş olması sebebi ile müvekkili şirketin davalı ile iletişime geçtiğini ve malların tarafına teslimini; şayet bunun olmaması halinde çeklerinin tarafına iadesini talep ettiğini, davalı tarafın 744.600 TL bedelli çeki müvekkiline teslim etmişse de, 10.07.2023 tarihli dava konusu çeki müvekkiline teslim etmediğini, davalının 30.06.2023 vadeli, 744.600,00 TL bedelli çeki iade etmiş olması taraflar arasındaki sözleşmenin fesh olduğunu gösterdiğini bu nedenle davalı yanın bu sözleşme nedeni ile elde ettikleri edinimi iade etmeleri gerektiğini, çekin tesliminin gerçekleşmemiş olması sebebi ile davacı müvekkili tarafından davalı şirkete .... Noterliğinin ...tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile demir alma karşılığı verilen ... Caddesi ... şubesine ait 10.07.2023 tarihli, 1.000.000 TL bedelli demir alma karşılığı verilen çekin, anlaşma konusu malların teslimi yapılmaması sebebi ile ödemesinin 10/07/2023 tarihinde yapılmayacağı ve çekin taraflarına iadesini talep ettiğini, davalı yanca ihtarnamede belirtilen çekin müvekkiline iade edilmediği gibi, çekin üzerine iptal ibaresi eklendiği belirtilerek çekin artık iadesine gerek kalmadığının belirtildiğini ve bu zamana kadar da çekin hala müvekkiline iade edilmediğini, müvekkilinin çeklerin iadesi hususundaki ısrarı sonucunda davalı şirketin çeklerden 764.000,00 TL olan çeki müvekkiline iade ettiğini, ancak müvekkilinin bu çekin üzerinde de tahrifat yapılmış olduğunu tespit ettiğini, davalının müvekkilini sürekli farklı bahanelerle oyalayarak müvekkilinden aldıkları çeki tahsil etmeye çalıştığını, zira müvekkili tarafından davalılara gönderilen ...tarihli ihtarnamenin davalının eline ulaşmasından sonra bahse konu 1.000.000,00 TL'lik çekle ilgili bankadan karşılığı olup olmadığı sorulduğunu, bahse konu çekin ödeme günü 10/07/2023 tarihi olup mahkeme tarafından herhangi bir tedbir kararı verilmediği durumda müvekkiline ait çekin davalılarca bankaya ibraz edilerek tahsil edileceğini ve müvekkilinin telafisi imkansız ciddi bir zarara uğrayacağını, söz konusu çekin 3. kişilere devredilmesinin ve icraya konmasının ihtimali olduğunu, belirtilen sebeplerle ve işin ivediliği nedeniyle söz konusu çekin 3. Kişilere devredilmesi ve icraya konmasının önlenmesi için İhtiyati Tedbir Kararı verilmesini, çekin iptal edilerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, alacak isteminden ibarettir.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava şartları’dır. Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denilmektedir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından re’sen gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesin muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin ise saklı olduğu belirtilmiştir.
19/12/2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7155 sayılı "Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun"un 20. maddesinde "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
3. Dava şartı olarak arabulucuk
Madde 5/A - (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."
Aynı Kanun'un 26/1-a bendinde ise anılan maddenin 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlemesi yer almaktadır.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesinin "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hüküm gereğince davacı arabulucuya başvurmak ve arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren, 5/A maddesi uyarınca, "konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda" dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale gelmiş, eş söyleyişle arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde;
Dava dilekçesi içeriğine göre; Eldeki dava çek nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir. 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01/01/2019 tarihinden sonra açılmış olduğu ve dava dilekçesi kapsamı ile davacı vekilinin tarihsiz dilekçesindeki beyanlarından arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça dava tarihinden önce usulünce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan mahkememize dava açıldığı sabit olduğundan davanın HMK 114/2 maddesi yollaması, TTK'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi gereğince HMK'nın 114/2 ve 115 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın dava şartı arabuluculuk yokluğundan REDDİNE,
1-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 269,85 TL harcın peşin alınan 17.077,50 TL harçtan çıkartılarak artan 16.807,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..26/10/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸