T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/512 Esas - 2024/671
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/512 Esas
KARAR NO : 2024/671
BAŞKAN : ......
ÜYE : ......
ÜYE : ......
KATİP : ......
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVALI : ......
VEKİLİ : Av. ......
DAVA : Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 05/08/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
YAZIM TARİHİ : 30/12/2024
DAVA:
Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 22.07.2020 tarihli " ......" ve "Ek Protokolü" akdedildiğini, anılan sözleşme ile, müvekkiline ...... nolu parselde kain, onaylı mimari projesinde ...... numaralı B tipi tatil evi niteliğindeki bağımsız bölümün satışı hususunda anlaşıldığını, anılan Satış Sözleşmesinin 4.1. maddesi ile 5. maddesinde bağımsız bölümün satış bedelinin; 625.000-Euro + % 18 KDV = 737.500-Euro olarak belirlendiğini,
Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan Ek Protokolünün (e) bendinde, aynen; "Sözleşmede vadeye bağlanan ve Alıcı tarafından Sözleşmede belirlenen para cinsi dışında yapılan ödemelerde; Alıcı ve satıcı arasında ödemelere ilişkin herhangi bir cari kur belirlenmemiş ise, fiili ödeme tarihindeki Alıcının ödeme yaptığı para cinsi, ...'nın döviz alış kuru üzerinden Sözleşme satış dövizine devrilerek işlem yapılacak ve ödeme kabul edilecektir." denildiğini, anılan düzenleme Uyarınca, bağımsız bölümün 737.500-Euro tutarındaki satış bedeline ilişkin kısım kısım yapılması kararlaştırılan ödemelerin farklı bir para cinsinden yapılması halinde ... döviz alış kuru üzerinden Euroya çevrilerek kabul edileceğinin öngörüldüğünü, müvekkilinin, Satış Sözleşmesinin 5. maddesinde belirlenen vade tarihlerine uygun olarak, vadesi gelen satış bedelini, ödeme günündeki ... alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek davalı hesabına yatırdığını, müvekkilinin davalı tarafa toplamda 630.000-Euro ödediğini ve üzerine düşen bütün borçları,
Satış Sözleşmesinin 5. maddesi uyarınca vadesinde eksiksiz ve hatta 5.000-Euro da fazla ödeyerek yerine getirdiğini, müvekkilinin 10.08.2021 tarihi itibariyle tek borcunun, ek protokolün (a) bendi uyarınca en geç 2023 yılı Aralık ayında tamamlanması planlanan projenin bitmesi sonrasında, tapu devri aşamasında bakiye kalan 102.500-Euro daha ödeme yaparak bağımsız bölümü devralmak olduğunu, müvekkili şirket temsilcisinin, ödemelerinin bittiği 2021 yılı Ağustos ayından sonra, projenin aşamaları ile ilgili olarak davalı firma temsilcisinden bilgi edinmeye çalıştığını, bu amaçla davalı yanı defaten aramışsa da telefonlarına cevap verilmediği gibi herhangi bir dönüş de yapılmadığını, müvekkilinin, 630.000-Euro ödeme yaptığı taşınmazın akıbeti ile ilgili tek bir bilgi dahi edinemeyince 14.11.2021 tarihinde ekli mesajları davalı yan temsilcisine gönderdiğini ve satın aldığı bağımsız bölümle ilgili bilgi almak istediğini, ancak davalının müvekkiline hitaben aynen; "seninle konu kapandı paranı gönderecez.." şeklinde mesaj attığını, müvekkilinin hemen akabinde telefonuna cevap verilmesini istemişse de müspet bir dönüş alamadığını, telefonlarına cevap verilmemesi üzerine .... Noterliğinin 17.12.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle sözleşme konusu işin yapımının ne aşamada olduğu, inşaat ruhsatı, tedarik, hammadde ve işçilik hususlarında bir sorun bulunup bulunmadığı hususunda bilgi istediğini, anılan ihtarnameye cevaben .... Noterliğinin 24.12.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek müvekkili Şirket yetkilisinin gönderdiği mesaj nedeniyle sözleşmesinin feshedilmiş olduğunu, ayrıca gayrimenkul satış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığı ve adi yazılı olduğunu, yine Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararı nedeniyle döviz üzerinden sözleşme akdedilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle bizatihi kendisinin hazırlamış olduğu sözleşmenin geçersiz olduğundan bahisle müvekkilinin yaptığı ödemelerin iade edileceğinin bildirildiğini,
Akabinde müvekkilinin Euro borcu karşılığı yaptığı ödemenin müvekkiline iadesinin Türk Lirası olarak yapıldığını, müvekkilinin sözleşmenin devam etmesi nedeniyle kendisine gönderilen ve hiçbir açıklaması bulunmayan ödemeyi iade ettiğini, bunun üzerine davalı tarafından keşide edilen .... Noterliğinin 26.01.2022 tarihli ve ...yevmiye nolu ihtarnamesiyle sözleşmenin feshedildiğinin, paranın tekrar iade edilebileceğinin bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından keşide edilen .... Noterliğinin 27.01.2022 tarihli ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesiyle ödemelerin Euro karşılığı olarak yapıldığını, Türk Lirası olarak iade edilemeyeceğini, kaldı ki müvekkilinin sözleşmeyi fesih iradesi olmadığını, müvekkilinin aydınlatma yükümlülüğünün ihlal edildiğini, davalı yanın fesih iradesi var ise bunun bildirilmesinin talep edildiğini, bahse konu ihtarnamelerle bir gelişme yaşanmaması üzerine, .... Noterliğinin 01.02.2022 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin iade edilmesinin istendiğini, müvekkili şirketin anılanın talebi üzerine müvekkiline Euro karşılığı yapılmış ödemelerin 08.12.2021 tarihinde yalnızca 5.656.740-Türk Lirası olarak iade edildiğini, müvekkilinin zarara uğradığını, ayrıca müvekkilinin bir başka sözleşme fırsatını kaçırması suretiyle uğradığı 2.000.000-Euro zarara uğradığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ;
Müvekkilinin 02.07.2020-10.09.2021 tarihleri arasında yaptığı ödemelerin TL olarak iade edilmesi nedeniyle, uğranılan 262.091-Euro zararın şimdilik 50.000-Eurosunun 08.12.2021 tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte müvekkiline ödenmesine,
Müvekkilinin davalı ile akdedilen ve uzun bir süre uygulanan sözleşme nedeniyle başkaca sözleşme fırsatlarını kaçırmış olması sebebiyle uğradığı 2.000.000-Euro zararının şimdilik 50.000-Eurosunun dava tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmistir.
CEVAP:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, müvekkili şirket aleyhine açılan davada, davacının hak ve alacaklarının zamanaşımına uğradığını, dava konusu taşınmaz satışına ilişkin 22/07/2020 tarihli sözleşmenin, bizzat davacı tarafından feshedildiğini, müvekkili yönünden huzurdaki davanın konusu olan ......Nolu parselde kain Blok ......numaralı, B tipi tatil evi niteliğindeki bağımsız bölümün satışına ilişkin 22/07/2020 tarihli " ......" ve "Ek Protokol" olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen 22/07/2020 tarihli sözleşmenin, davacı tarafça 14/11/2021 tarihinde feshedildiğini, fesih iradesinin, davacı şirket yetkilisi tarafından hem sözlü olarak hem de mesaj yoluyla müvekkili şirkete iletildiğini, sözleşmelerin feshinin herhangi bir şekil şartına bağlı olmadığını, HMK 199.maddesine göre SMS'in elektronik ortamda bir belge olarak kabul edildiğini, dolayısıyla, e-posta ya da mesaj yoluyla da fesih bildiriminde bulunulabileceğinin hüküm altına alındığını,
Müvekkili şirket yetkilisine, davacı şirket yetkilisi tarafından gönderilen 14/11/2021 tarihli mesaj içeriği dikkate alındığında sözleşmenin davacı tarafça feshedildiğinin açıkça anlaşıldığını, “Paramı geri öde yarın, zaten istemiyorum" ifadeleri sözleşmenin devamının artık taraflar arasında mümkün olamayacağını, davacı tarafın para iadesi isteyerek sözleşmeyi sona erdirme yanı feshetme iradesine sahip olduğunun göstergesi olduğunu, işbu sözleşmesinin feshedilmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin, yukarıda belirtilen sözleşme ve ek protokol uyarınca, dava konusu sözleşmede yer alan taşınmazın projeye uygun olarak inşasına başladığını, sorunsuz ve eksiksiz olarak ilerlemesine gayret gösterdiğini, davacının, projenin aşamaları ile ilgili olarak müvekkilinden bilgi edinmeye çalışması, bu amaçla defaten araması ancak telefonlarına cevap alamaması, kendisine dönüş yapılmaması, bu nedenle 14/11/2021 tarihindeki dava dilekçesi ekinde yer alan mesajı salt bilgi almak amaçlı gönderdiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı gibi davacının kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, davacının bilgilendirilme taleplerini aksatmaksızın yerine getirdiğini, nitekim 14/11/2021 tarihli mesajlaşmaların da bunun göstergesi olduğunu, davacı tarafın, sözleşmeyi fesh etmesi ve diğer kusurlu ve kötü niyetli davranışları nedeniyle, sözleşmenin devamı mümkün olmamış ve sözleşmenin 8. maddesinde düzenlenen “sözleşmenin feshi” başlıklı paragrafı uyarınca davacı tarafça yapılan ödemelerin iade edildiğini,
22/07/2020 tarihli sözleşmenin geçerli şekil şartlarına sahip olmadığını, yabancı bir para birimi üzerinden bir edimi kazananın, daha sonra bunu sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade etmesinin gerektiği hallerde, iade borcunun aynı yabancı para birimiyle yapılmasının gerekmediğinin kabul edildiğini, bu durumda iade borcunun miktarının, alınan yabancı paranın alındığı tarihteki TL karşılığı üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabul edildiğini, mesela 1.000 Euro, 15 Ocak tarihinde ödenmişse, fakat sözleşmenin şekle aykırılık nedeniyle geçersiz olması nedeniyle bu paranın iadesi talep edildiğinde iade borcu, 15 Ocak tarihi itibariyle Euro'nun TL karşılığı üzerinden hesaplanacağını, Yerleşik yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, 22/07/2022 tarihli sözleşmenin Türk parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara aykırı olarak düzenlendiğinden geçersiz olduğunu,
Davacı tarafın 14/11/2021 tarihli fesih iradesine dayanılarak 22/07/2020 tarihli sözleşme feshedilmiş olup davacının bizzat kendisinin sözleşmeyi feshetmesine karşın müvekkilinden menfi zarar talebinde bulunmasının haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek; öncelikle davanın usulü itirazları uyarınca usulden reddini, davanın esasına girilmesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini dilemiştir.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında mevcut ve varlığı ihtilafsız olan " ......" başlıklı, konusu itibariyle resmi yapılmadığı için geçersiz olan sözleşme kapsamında,
Davacı şirketin 02/07/2020 - 10/09/2021 tarihleri arasında 630.000,00 Euro cinsinden yaptığını iddia ettiği ödemelerin 08/12/2021 tarihinde 5.656.740,00 TL olarak iade edilmesi nedeniyle, tahsilatın Euro cinsinden yapılmamasından ötürü oluştuğu iddia edilen 262.091,00 Euro zararın 50.000,00 Euro'luk bölümünün davalıdan tahsili ile,
Söz konusu sözleşmeden ötürü başkaca sözleşme fırsatlarının kaçırılmış olduğu iddiasına dayalı olarak yine 50.000,00 Euro'nun davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mevcut davada, temerrüdün oluştuğu 08/12/2021 tarihi ile davanın açıldığı 05/08/2022 tarihi arasında 2 yıldan az bir süre bulunmakla, Türk Borçlar Kanunu'nun 82.maddesi içeriği dikkate alındığında, davalı vekilinin zamanaşımı def'i haklı görülmemiştir.
Taraflarca delil olarak dayanılan 22/07/2020 tarihli "..." başlıklı sözleşme ve ek protokol, sözleşme kapsamında yapılan ödemelerle ilgili ödeme dekontları, 14/11/2021 tarihli mesajlaşma kayıtları dosyaya sunulmuş, yine taraflarca delil olarak dayanılan dava konusu taşınmazla ilgili tapu kaydı örneği vs yazılan müzekkerelerle temin edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra nitelikli hesap bilirkişisinden 31/07/2024 tarihli rapor aldırılmıştır.
Taraflar arasında yapılan 22.07.2020 tarihli "..." incelendiğinde;
Sözleşmenin ilgili maddeleri;
Madde 1 : Taraflar :
Satıcı ; ... Pet. ve Pet. Ürün. İnş. Eml. Zir. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.(davalı)
Alıcı : ... A.Ş.
Madde 2 : Sözleşmenin Konusu,
...... nolu parselde SATICI'nın inşaasını gerçekleştirdiği ve satış yetkisini haiz olduğu " ......” isimli yapılın onaylı mimari projesine göre konu : ...... numaralı B tipi tatil evi niteliğindeki bağımsız bölümün sözleşme ve eki teknik şartnameye uygun olarak ALICI'ya satılması, sözleşme konusu ana gayrimenkul ve bağımsız bölümün işbu sözleşmeye uygun olarak ... tarafından yönetilmesi ve yine hizmetlerin ... tarafından karşılanmasıdır.
Madde 4 : Satış Bedeli,
4.1. İşbu sözleşmeye konu nitelikteki bağımsız bölümün satış bedeli 625.000 Euro + %18 KDV,
Madde 5 : Satış Bedelinin Ödenmesi,
737.500 EURO KDV satış bedeli
30.000 EURO (237.000.TL.) 02.07.2020 tarihinde peşinat olarak ödenmiştir.
360.000 EURO 05.08.2020 tarihinde ödeme hesaba,
20.000 EURO 10.09.2020 — 10.09.2021 tarihi arasında her ay hesaba ödeme )
107.500 EURO KDV dahil kalan para Tapuda ödeme hesaba,
Şeklindedir.
Taraflar arasında yapılan bilatarihli "Ek Protokol" İncelendiğinde:
İlgili maddesi ;
e)Sözleşmede vadeye bağlanan ve Alıcı tarafından Sözleşmede belirlenen para cinsi dışında yapılan ödemelerde; Alıcı ve satıcı arasında ödemelere ilişkin herhangi bir cari kur belirlenmemiş ise, fiili ödeme tarihindeki Alıcının ödeme yaptığı para cinsi, ......'nin döviz alış kuru üzerinden Sözleşme satış dövizine devrilerek işlem yapılacak ve ödeme kabul edilecektir.
Hükmünün yer aldığı,
Anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında yasanın aradığı şekil şartlarına uyularak resmi merciler önünde yapılmış bir satış sözleşmesi olmadığından, yapılan taşınmaz satış işlemi TMK'nın 706, BK'nın 213, Tapu Kanunu'nun 26.maddesi hükmüne göre geçersizdir.
Gayrimenkul mülkiyetinin nakline ilişkin sözleşmeler resmi şekilde yapılmadıkça geçersiz olup, hukuken alıcıya herhangi bir hak vermez. Taraflar ancak aldıklarını sebebsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilir.
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin malvarlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kişinin malvarlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun malvarlığından bir başkasının aleyhine olarak zenginleştirme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.
Davada dayanılan sözleşme geçersiz olduğu için geçersiz sözleşme gereğince herkes aldığını iade ile mükelleftir.
Gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenen bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere geçersiz sözleşmeye dayalı olarak 02/07/2020 tarihleriyle 10/08/2021 tarihleri arasında 16 taksitle 5.447.545,00 TL karşılığı 630.022,65 Euro ödenmiş olup,
Davalı tarafından davacıya dava tarihinden önce 08/12/2021 tarihinde davacı tarafından iade edilen 5.656.744,00 TL ödenmiş, söz konusu tutarın iadesi sonrasında davalı tarafından bu kez 08/02/2022 tarihinde 5.447.545,00 TL ödenmiş olup, davalı tarafından yapılan ilk ödeme 08/12/2021 olmakla, temerrüt bu tarihte oluşmuş olup, söz konusu yapılan 5.447.545,00 TL ödemenin o günkü kur üzerinden yapılan hesaplama sonucu 354.302,65 Euro'ya tekabül ettiği anlaşılmakla,
Davacı tarafça yapılan 630.000,00 Euro ödemeden, iade olunan (TL olarak ödeme yapılmasına karşın o günkü kur üzerinden belirlenen Euro değeri) 354.302,65 Euro'nun mahsubu sonrasında davacının geçersiz sözleşmeye dayalı yapmış olduğu ödemeden istirdadını isteyebileceği tutar 275.697,35 Euro olmakla,
Rapordaki hesaplamaya yönelik hesaplamalar da haklı olmamakla, rapordaki hesaplama hükme esas alınmak suretiyle, davacının istek kalemlerinden Euro cinsinden yapılan ödemenin TL olarak iadesi nedeniyle oluşan zarar nedeniyle fazlaya ilişkin istemin saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 Euro'nun tahsiline ilişkin istemin haklı görülerek bu istek kalemi için davanın kabulü cihetine gidilmiştir.
Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre, menfi zarar alacaklının sözleşme yaptığı için uğradığı, sözleşme yapmamış olsaydı uğramayacağı zarar olup, akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardır. Davacının gayrimenkul alımı ile ilgili teklif aldığı başka bir taşınmazın geçersiz sözleşme nedeni ile satın alamamasından kaynaklı oluştuğunu, öne sürdüğü 2.000.000,00 Euro zararın şimdilik 50.000,00 Euro'sunun tahsiline ilişkin istemiyle ilgili yapılan yargılama sonucu mahkememizce yapılan değerlendirmede,
Söz konusu istek kaleminin müspet zarar kapsamında kaldığı, bu şekildeki alacak kalemlerinin ancak geçerli sözleşme halinde talep edilebileceği, taraflar arasında yapılan sözleşmenin başlangıçtan itibaren geçersiz olduğu dikkate alınarak bu istek kalemi ile ilgili davanın reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
50.000,00 Euro'nun 08/12/2021 olan temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış, bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 62.886,53 TL harçtan, peşin alınan 31.166,44 TL harcın mahsubu ile bakiye 31.720,09 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 31.166,44 TL peşin harç olmak üzere toplam 31.247,14 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 140.884,70 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 140.884,70 TL nispî vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 268,00 TL ve 5.000,00 bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.268,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdiren 2.634,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk için ödenen 1.560,00 TL'nin 6325 sayılı yasanın 18/A (11) (13) maddesi uyarınca;
780,00 TL'sinin davalıdan
780,00 TL'sinin davacıdan
Alınarak hazineye gelir kaydına,
8-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ......, Davalı Vekili Av. ......(e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/12/2024
Başkan ......
¸e-imzalıdır.
Üye ......
¸e-imzalıdır.
Üye ......
¸e-imzalıdır.
Katip ......
¸e-imzalıdır.