T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/621 Esas - 2024/254
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/621 Esas
KARAR NO : 2024/254
HAKİM :...
KATİP :...
DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ....
VEKİLİ : Av. .... - Av. ....
DAVA : ALACAK - ESER SÖZLEŞMESİ
DAVA TARİHİ : 19/09/2023
KARAR TARİHİ : 01/04/2024
YAZIM TARİHİ : 01/05/2024
Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili ; Taraflar arasında 04/10/2006 tarihli makine yapım sözleşmesi imzalandığını, davalının son makine için düzenlenen iki adet faturadan kaynaklanan 298.571,84 TL' alacaklarını ödemediği için .... Mahkemesinde dava açtıklarını, belge alacağa dayanak faturaların Yatırım Teşvik Belgesine dayalı olarak KDV'siz düzenlediğini, taraflar arasındaki çekişme nedeni ile son makinenin yatırım teşvik belgesine dahil edilmediğini, bu nedenle davacının KDV ödemek zorunda kaldığını, Toplam bedeli 110.458,00 TL olan KDV faturaları düzenlenip mahkeme dosyasına sunulduğunu, yargılama sonucunda taraflar arasındaki alacak borç miktarı belirlendikten sonra KDV alacağının talep edilmesinin mümkün olduğu, KDV ile ilgili talebin erken dava niteliğinde olduğu belirtilip, asıl alacak ile ilgili uyuşmazlığı sona erdirdiğini , bilirkişi rapor ile belirlenen makine bedeli dikkate alındığında 110.458,00 TL KDV alacakları olduğunu belirtip, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
YANIT :
Davalı vekili ; KDV alacağının reddine ilişkin mahkeme kararı kesinleştiği için kesin hüküm nedeni ile talebin reddi gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, makine bedeline ilişkin uyuşmazlık çözüldüğü halde davacı fatura düzenlemediği için davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, şirketlerine yatırım teşvik belgesi verilmediğinin doğru olmadığını bu nedenle KDV talep edilemeyeceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-Taraflar arasında imzalat makine tedarik sözleşmesi,
-Davacı tarafından düzenlenen faturalar,
-.... Mahkemesinde açılan dava ile ilgili dosya,
-Arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı,
-Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı tarafından imal edilip davalıya teslimi yapılan ürün bedellerinin ödenmediği ileri sürülen KDV alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf, süreli olan yatırım teşvik belgesi kapsamında tamamlanması gereken kapasiteden davalı tarafın dava konusu makineyi çıkartarak eksik kapama yaptığını, bu nedenle mali inceleme geçirdiklerini, ellerinde Yatırım Teşvik Belgesi onaylı suretleri olmadığı için dava konusu makine için vergi dairesince KDV makbuzu düzenlemeye zorlandıklarını, bunun üzerine dava konusu edilen 01/12/2008 tarih ve 90.000 TL bedelli yine 01/12/2018 tarihli ve 20.458,26 TL bedelli olmak üzere toplam 110.458,26 TL'lik KDV faturalarının düzenlenerek davallıya gönderildiğini, bu KDV nin kendilerince ödenmek zorunda kalındığını, daha önce .... Mahkemesi'nde asıl alacağa ve faizine yönelik taleplerinin yargılama süreci sonunda karşılandığını, ancak KDV alacağı ve bunun faizine ilişkin talepleri hakkında, makine bedeline ilişkin uyuşmazlık sona erdikten sonra fatura düzenlenmesi halinde yatırım teşvik belgesinin istenilmesinin mümkün olduğunu, bu itibarla davacının bu isteğinin mevsimsiz ileri sürülmekle, KDV alacağına yönelik davanın reddine karar verildiğini belirtip, KDV alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemektedir.
Davalı taraf ise, davaya konu edilebilecek muaccel bir alacak bulunmadığını, makine bedeline ilişkin alacağın taraflar arasında imzalanan 11/03/2020 tarihli ödeme-sulh ve ibra protokolü ile davacı şirkete ödendiğini, makine bedeline ilişkin uyuşmazlık sona ermiş olmasına rağmen, mahkeme kararının gerekçesinde belirtildiği üzere, davacı tarafça buna uygun şekilde geçerli bir fatura düzenlenerek kendilerine gönderilmediğini, davacının iddia ettiği üzere ortada bir zarar varsa, bu duruma davacının taahhüt ettiği proforma faturaya uygun şekilde fatura tanzim etmeyerek kendisinin sebebiyet verdiğini, fatura nedeniyle yaşanan aksaklık ve süre aşımı nedeniyle bu teşvikin kapsamından dava konusu makinenin çıkmasına davacının neden olduğunu, bu makine ile ilgili teşvikten yararlanmasının engellendiğini, kesinleşen alacak davasına konu 3 adet makinenin 14/07/2006-03/07/2009 tarih aralığında geçerli olan ... nolu yatırım teşvik belgesi kapsamında olduğunu, bu belgenin 03/07/2009 tarihinde ... tarafından yatırım yerinde ekspertiz çalışması yapılarak 08/07/2009 tarihinde kapama işlemi yapıldığını, belgenin artık hükümsüz olduğunu, davacının üçüncü makine yönünden teslim sürelerine aykırı davranıp, makineyi geç teslim ettiğini, yazılımında hatalar yaptığını, daha önceki 2 adet makinede yaptığının aksine proforma faturaya ve sözleşme şartlarına aykırı fatura kestiğini beyan etmektedir.
Taraflar arasında 04/10/2006 tarihli ... Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme kapsamda daha önce davacı tarafından bir adet ... bedelinin ödenmediği gerekçesiyle alacak davası açılmıştır. Yapılan yargılama sonucunda 298.571,84 TL talep edildiği, davacının makine bedeline ilişkin alacak talebinin kabul edildiği, ancak KDV alacağına ilişkin talebinin “...asıl davada KDV'nin tahsiline yönelik alacak kısmı ile ilgili olarak makine bedeline ilişkin uyuşmazlık sona erdikten sonra fatura düzenlenmesi halinde yatırım teşvik belgesinin istenilmesinin mümkün olduğu, bu itibarla davacının bu isteği mevsimsiz ileri sürülmekle” gerekçesiyle reddedildiği ve söz konusu kararın ... sayılı ve 07/06/2021 tarihli ilamı ile kesinleşmiştir. ... Mahkemesi'nde görülen karşı davada, davalı tarafından geç teslim ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararların talep edildiği, bununla birlikte bu hususlar ispat edilemediğinden karşı davanın reddine karar verildiği ve bu kararın da ... sayılı ve 07.06.2021 tarihli ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan yargılama süreci kapsamına göre, davacı tarafından .... Mahkemesi'nde 14/07/2008' tarihinde alacak davası açılmış, makine bedeline ilişkin olarak verilen karar 05/04/2022 tarihinde kesinleşmiş olup, davacı tarafından ... ilamı doğrultusunda KDV alacağına ilişkin olarak eldeki alacak davası açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı alacağın zaman aşımına uğradığını ileri sürmüş ise de, davacının KDV alacağı ancak 05/04/2022 tarihinde kesinleşen ve makine bedeli ile ilgili davacı alacağının belirlenmesi sonrası ancak KDV alacağı talep edilebilir hale geldiği için, zaman aşımının alacakla ilgili hükmün kesinleştiği 04/05/2022 tarihinde işlemeye başladığı, sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için BK. nın 146. maddesinde belirlenen 10 yıllık süre dava tarihi itibarı ile dolmadığı için zaman aşımının gerçekleşmediği kabul edilmiştir.
Davalı tarafından 11/03/2020 tarihli Ödeme-Sulh ve İbra Protokolü imzalandığı, bu nedenle işbu davanın açılamayacağı belirtilmiş ise de, Protokol konusunun ... Sayılı ilamı sonucu hükmedilen makine bedeline ilişkin olduğu, bu protokol ve eklerinde davacının KDV alacak talebini sona erdiren bir kararlaştırma olmadığı kabul edilmiştir.
Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için hükme esas alınan raporda da belirtildiği gibi, dosya kapsamında yer alan 05/03/2008 tarihli ... nolu ve 500.000-TL tutarlı fatura dava konusu ... için düzenlenmiştir. Söz konusu faturan davalıya gönderilmiş, davalı .... Noterliği'nin 26/03/2008 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya iade etmiş, gerekçe olarak makinaların sözleşmede belirtilen nitelikleri taşımadığını gösterilmiştir.
Davalı taraf iade gerekçesi olarak makinaların çalışmaması, bu nedenle kabullerinin yapılmamış olması, ayrıca cari hesap konusunda mutabakat sağlanmamış olmasını göstermiş ise de, .... Mahkemesinde yapılan yargılama sonucu davacı tarafından davalıya teslim edilen makinelerde herhangi bir ayıp bulunmadığı, ayrıca geç teslimin de söz konusu olmadığı kabul edilmiştir. Aynı yargılamada taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi incelenmiş, davacının alacağı daha fazla olmakla birlikte taleple bağlı kalınarak teslim edilen makine sebebiyle davacı alacağının 298.571,84-TL lik kısmı için hüküm oluşturulmuştur. Bu kabul sonrası davalının ihtarnamede belirtmiş olduğu faturaya itiraz etme gerekçelerinin herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığı kabul edilmiştir.
İade edilen fatura sonrası davacı tarafından 03/07/2008 tarihli 113.656,98-TL bedelli ek faturanın düzenlenerek davalıya gönderilmiş, ancak söz konusu faturaya davalı tarafından itiraz edilmemiştir. KDV faturası 05/03/2008 tarih ve ... nolu faturaya dayanılarak düzenlenmiş olup, bu faturadaki makine ile ilgili yatırım teşvik belgeleri ibraz edilmediği için 24/12/2008'de KDV Beyannameleri verilmiş, beyannamelerde taraflarına sözleşme gereğince teşvik belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin ibraz edilmemesinden dolayı ek KDV'nin firmaya tahakkuk ettirilmesi şeklinde açıklama yapılmıştır. 05/03/2008 tarihli 500.000-TL tutarlı fatura için 90.000,00-TL, 03/07/2008 tarihli 113.656,98-TL bedelli fatura için 20.458,26-TL olmak üzere toplamda 110.458.26-TL KDV tahakkuk ettiği, bildirilen tutarların faturalarla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 04/10/2006 tarihli ... Sözleşmesi'nde yatırım teşvik belgesi ile ilgili açık bir hüküm bulunmamakla beraber, tarafların ilgili sözleşme uyarınca yatırım teşvik belgesi kapsamında iş yaptığı .... Mahkemesi'nin kararında belirlenmiştir.
Yine raporda da belirtildiği gibi, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13/d maddesinde “Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makina ve teçhizat teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları (Şu kadar ki, yatırım teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyar cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhini veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar)." hükmü yer almakta olup, davacı tarafından üretilen dava konusu ... de bu kapsamda olduğu ve davalının sahip olduğu 08/08/2006 tarihli ve ... sayılı Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında KDV'den müstesna olduğu belirlenmiştir.
Yine dosya kapsamında yer alan yatırım teşvik belgesinde, Yatırımcının ... olduğu, başlama tarihinin 14/07/2006, bitiş tarihinin ise 03/07/2009 olduğu, bu durum davalının beyanıyla da uygun olup, söz konusu yatırım teşvik belgesi, dava konusu makinenin davalıya teslimi (Mart-2008) tarihinde geçerlidir. Bununla birlikte davalı taraf, fatura nedeniyle yaşanan aksaklık ve süre aşımı nedeniyle bu teşvikin kapsamından dava konusu makinenin çıkmasına bizzat davacının sebebiyet verdiğini, bu makine ile ilgili teşvikten yararlanmasının engellendiğini, kusurun davacı tarafta olduğunu iddia etmiş ise de, kesinleşen ... Mahkemesi'nin ilgili kararı gereğince davacının bu hususta bir kusurunun bulunmadığı, makinanın teşvik kapsamından çıkmasına davacı tedarikçinin neden olmadığı kabul edilmiştir.
Kesinleşen .... Mahkemesi'nin ilgili kararı ile, makine bedeline ilişkin uyuşmazlık yönünden, davacının söz konusu davada daha önce düzenlemiş olduğu 05/03/2008 tarihli 500.000-TL tutarlı fatura ve 03/07/2008 tarihli 113.656,98-TL bedelli ek fatura toplamından kalan bakiye alacağının taleple bağlı kalındığında 298.571,84-TL olduğu belirlenmiştir.
Eldeki davada ise 05/03/2008 tarihli ve 03.07.2008 tarihli makine bedeline ilişkin uyuşmazlığa konu edilen faturaların KDV bedelleri talep edilmiş olup, bu faturaya konu bedelin dosya kapsamında yapılan incelemede talep edilen KDV bedellerinin vergi idaresine ödenen bedellerle aynı olduğu tespit edilmiş, makine bedelinin Yatırım Teşvik Belgesi kapsamına alınmamasında davacı tarafın kusurunun bulunmadığı, yurt dışı edilemeyen ve bu davacının kusurundan kaynaklanmayan olay nedini ile de davalının KDV den sorumlu olması gerektiği, bu nedenle dava konusu KDV tutarının davalıdan tahsili gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
110.458,26 TL davacı alacağının 19/09/2023 dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
Alınması gereken 7.545,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.886,36 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.659,04 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE ÖDENMESİNE.
Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 1.886,36 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.156,21 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE.
Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE.
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 65,00 TL ve bilirkişi ücreti 3.000,00 TL olmak üzere toplam 3.065,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE.
Arabuluculuk için ödenen 3.120,00TL'nin 6325 sayılı yasanın 18/A (11) (13) maddesi uyarınca davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, davacı vekili Av. ... (e-Duruşma), Davalı Vekili Av. .... 'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/04/2024
Katip ...
Hakim ...