T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/79 Esas - 2026/360
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/79 Esas
KARAR NO : 2026/360
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 31/01/2023
KARAR TARİHİ : 12/05/2026
YAZIM TARİHİ : 09/06/2026
DAVA :
Davacının iddialarının kısaca; 26/07/2022 tarihinde ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plakalı römorka davalı ... sigorta şirketine ... ile davalı ... sigortaya genişletilmiş sigorta ile sigortalı olan ve davalı şirkete ait olup ve davalı ... sevk ve idaresindeki müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı römork ile çarpması sonucunda müvekkilinin yaralandığını, bu sebeple; şimdilik 3.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini istemiştir.
YANIT :
Davalı ... Sigorta vekili yanıt dilekçesinde özetle; Kendi sigortalarının ... sigortası olduğunu ve sıralı sorumluluk gereğince ... kapsamında karşılanamayan zarar bulunması halinde kendilerinden talepte bulunulabileceğini, davacının ... poliçe limitini aşan miktarda zararının bulunduğunun kanıtlanması gerektiğini, meydana gelen kazada sigortalı aracın kusurlu olmadığını, kusur durumunu davacının ıspatlaması gerektiğini, meydana gelen kazada davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, dava konusu kazada kusur dağılımının ve maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiğini ve davanın reddini talep etmiştir
Davalı ... Sigorta vekili yanıt dilekçesinde özetle; Dava öncesinde poliçe limiti olan 1.000.000,00 TL'nin davacıya ödendiğini ve limitin tüketildiğini, söz konusu kazada istiap haddinin aşıldığını, meydana gelen kazada sigortalı aracın kusurlu olmadığını, kusur durumunu davacının ıspatlaması gerektiğini, meydana gelen kazada davacının emniyet kemeri takmayarak müterafik kusurunun bulunduğunu, dava konusu kazada kusur dağılımının ve maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiğini ve davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ......Tic. Ltd. Şti. vekili yanıt dilekçesinde özetle; Dava konusu uyuşmazlık yönünden ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, hatır taşıması olduğunu, emniyet kemerinin takılı olmadığını, meydana gelen kazada müvekkilinin tek kusurlu olmadığını, kusur durumunu davacının ıspatlaması gerektiğini, meydana gelen kazada davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, dava konusu kazada kusur dağılımının ve maluliyet oranının tespit edilmesi gerektiğini ve maddi manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazda kusurunun olmadığı, davacının kusurlu olduğu, kusur durumunun ve maluliyetin tespitinin gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ve davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
-Kazaya katılan araç ile ilgili ruhsat örnekleri ile poliçeyi de içeren hasar dosyası,
-Suç soruşturma evrakı,
-Arabulucu anlaşmazlık tutanağı,
-Davadan önce davalıya yapılan başvuru ile ilgili belgeler,
-... nın ödeme yapmadığına ilişkin yazı cevapları,
-Davacı ile ilgili tedavi evrakı,
-Geçici, sürekli çalışma gücü kaybı va bakıcı gideri zararı ile ilgili raporlar,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, davalı ... ...'a ait ve ... kullanımında olup davalı ... sigorta şirketine ... ile davalı ... sigortaya genişletilmiş sigorta ile sigortalı aracın davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucu yaralanan davacıda oluşan bedensel zararlar ile bakıcı giderlerinin ve manevi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ... plaka sayılı araç için tanzim edilen, ... poliçe numaralı ... poliçesinin başlangıç tarihinin; 21.03.2022, bitiş tarihinin 21.03.2023 olduğu, ölüm-sakatlık için şahıs başına teminat limitinin 500.000,00 TL, yasal mevzuat gereği 01.07.2022 tarihi itibari ile söz konusu teminat limitlerinin 1.000.000,00 TL olarak güncellendiği, söz konusu araç için davalı ... Sigorta A.Ş tarafından tanzim edilen, ... poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesinin başlangıç tarihinin; 21.03.2022, bitiş tarihinin 21.03.2023 olduğu, ... teminat limitinin bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın 1.000.000,00 TL olduğu, düzenlenmiştir.
Meydana gelen kazanın 26.07.2022 tarihinde saat 07:40 civarında, yerleşim yeri dışı, 2 şeritli, 10 metre platform genişlikli, düz ve eğimli, bölünmüş tek yönlü asfalt yolda, gece vakti açık hava ve kuru zeminde, iki araçlı ve arkadan çarpma davacının yaralanması ile neticelenen trafik kazası meydana gelmiştir. Yukarıda anlatılan şekilde gerçekleşen kaza ile ilgili olarak düzenlenen 15/09/2023 tarihli raporda, ... plakalı Çekici ve bağlı ... plakalı Tır sürücüsü davalı ...'ın aracını dikkatsiz ve tedbirsiz kullanarak önündeki ... plakalı Çekici ve bağlı ... plakalı ... ile de arasındaki gerekli güvenli takip mesafesini korumadığı, aracını trafik ve yol durumuna göre gerekli hız değerinde tutmadığı ve dolayısıyla önündeki araca tek yönlü yolda arkadan çarptığı olayda, 2918 sayılı KTK.nun “Madde 52/b - Sürücüler: “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,” “Madde 52/c - Sürücüler “Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak,” Zorundadırlar.", “Madde 56/c: Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." ve “Madde 84/d - Araç sürücüleri trafik kazalarında; “Arkadan çarpma,” Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” Maddeleri kural ihlallerini işlemekle %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. ... plakalı Çekici ve bağlı ... plakalı ... sürücüsü ...'Iın ise tek yönlü yolda sağ şeritte nizami olarak seyri esnasında aracı arka kısmından gerisinden yakın takip ve de dikkatsiz ve tedbirsizce gelen davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı Çekicinin darbesine maruz kaldığı olayda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali görülmemekle kusursuz olduğu, davacı ... ise kaza esansında davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı araçta yolcu konumunda olup araç kullanımına herhangi bir dahli olmamakla kazanın oluşumunda kusursuz olduğu gibi, emniyet kemerinin takılı olmadığının da somut olarak söylenemeyeceği gibi iş bu araçla ...'ya ... sistemi üzerinden seyir şeklinin de hukuki olmakla, bu bağlamda varsa müterafik kusur hususunun değerlendirilmesinin sayın mahkemede olacağı değerlendirilmiştir.
Davacının ... plaka sayılı araçta hatır için taşındığı iddia edilmiş olmakla birlikte; davacının sigortalı araçla ...'ya ... sistemi üzerinden irtibat kurarak ve para ödeyerek yolcu olarak bulunduğu ve ücreti karşılığı taşındığı için olayda hatır taşıması koşullarının bulunmadığı kabul edilmiştir.
Davacının seyahat sırasında emniyet kemeri olmaksızın yolculuk yaptığını kanıtlama davalıların sorumluluğunda olup, davalılar bu halin varlığını kanıtlayamadığı gibi, suç soruşturma evrakı içerisinde de davacının emniyet kemeri olmaksızın yolculuk yaptığına ilişkin hiçbir delil olmadığı için davacının emniyet kemeri olmaksızın yolculuk yaptığı davalı tarafından kanıtlanamadığı için tazminat indirim yapılamayacağı kabul edilmiştir.
Davadan önce sigorta şirketine başvuru yapıldığına ilişkin evrak kapsamı dikkate alındığında, özel dava şartı ile birlikte zorunlu arabulucuya başvurulup, anlaşmazlık tutanağının dosyaya sunulduğu kabul edilmiştir.
Ceza yargılama dosyası incelendiğinde davacının sigortalılar veya sigortalı araç sürücüleri ile uzlaştıklarına ilişkin kayda rastlanmamıştır.
...'ya yazılan yazıya verilen yanıtta, davaya konu kaza nedeni ile davacıya 16.615,60 TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir.
Davacıdaki yaralanmalar ve bu yaralanmalara bağlı olarak oluşan beden gücü kayıp oranı ve süresinin belirlenmesi için ..., ..., ..., ...’nın, ... Sayılı ... Hakkında Rapor konulu adli tıp kurulu raporunda; 26/07/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına bağlı hastada meydana gelen yaralanmalae dikkate alınarak; 1-) 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik” ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel engel oranı Hesaplandığında; 26/07/2022 tarihli trafik kazasına bağlı kişinin tüm vücut engel oranının %97 (yüzde doksanyedi) olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, Kaza nedeniyle başka birinin devamlı bakımına muhtaç olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 18(onsekiz) aya kadar uzayabileceği kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Benzeri olaylar nedeni ile yaralananların oluşan zararları BK.nun 54. Maddesine göre belirlenmekte olup, sigorta şirketlerinin sürekli iş göremezlik zararı yanında geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararlarının da poliçe kapsamında yer alması nedeni ile bu zararlardan da sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Dosya kapsamında davalı sigorta şirketine ait hasar dosyasından, yine davacı vekilinin dava dilekçesinde yer alan beyanlarından, davacı ...'a, ... plaka sayılı aracın ... sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş tarafından 26.01.2023 tarihinde(dava tarihinden önce) 1.000.000,00 TL ödeme yapıldığı, Yine hem davacı vekilinin 09.07.2024 tarihli feragat dilekçesinde yer alan beyanlarından, hem davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin 20.05.2024 tarihli beyan dilekçesi ve ekinde yer alan ödeme dekontu sulh ve ibraname belgelerinden, davacı ...'a, ... plaka sayılı aracın Genişletilmiş Kasko sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş tarafından 17.05.2024 tarihinde(dava tarihinden sonra) yasal kesintiler(Stopaj ve KDV) yapıldıktan sonra 956.125,75-TL ödeme yapıldığı, davacı ile davalının sulh olduğu tespit edilmiş dolayısıyla davacıya yapılan ödeme teminat tutarı kadar 1.000.000,00 TL olarak kabul edilmiştir.
Davacının talep edebileceği alacağının belirlenmesi amacı ile bilirkişi ...'dan 16/10/2025 tarihli rapor alınmıştır. Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, denetime açık olması nedeni ile hükme esas alınan rapora göre; sürekli iş göremezlik zararının 13.706.620,76 TL, geçici iş göremezlik zararının 145.425,64T L ve bakıcı gideri zararının 16.502.735,59 TL olduğu davacı yana dava açılmadan önce yapılan ödemenin güncellenip, davadan sonra yapılan ödemenin ise gücellenmeden yapılan hesaptan düşülmesi ile davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatının 11.255.223,50 TL olduğu hesap edilmiştir.
Davacı vekilince Uyap sisteminden 10/07/2024 tarihinde sunulan dilekçe ile davalı ... Sigortaya yönelik davadan feragat ettikleri beyan edilmiştir. Davacı vekilinin vekâletnamesinde, davadan feragat yetkisinin bulunduğu (HMK m.74) görülmekle, HMK'nun 307. maddesi gereğince feragat beyanı davayı sona erdiren tek taraflı hukukî işlemlerden olduğundan, mahkememizce bu davalı yönünden feragat nedeniyle davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili tarafından 19/11/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi verilmiş ve taleplerini hesap raporunda belirtilen tutarlarda yükseltmiş, harcı tamamlanan dilekçe davalılara tebliğ edilip yargılamaya devam edilmiştir.
Dava belirsiz alacak davası olup, davanın niteliği gereği dava açılmakla hem dava dilekçesindeki miktar hemde bedel artırımına konu miktar yönünden temerrüt gerçekleştiği için tüm alacak için davalı ... Sigorta şirketinin 26/01/2023 ödeme tarihinde, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden temerrüde düşüldüğü ve bu tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, sigortalı araç ticari olarak kayıtlı olduğu için faizin türünün de avans faiz olması gerektiği, kabul edilip aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
Davadaki bir diğer talebin manevi tazminata ilişkin olduğundan;
6098 TBK'nın 56. maddesinde “Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” hükmüne, aynı Kanun'un 51.maddesinde “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 tarihli ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir. Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (...)
Hal böyle olunca davalı sürücü olan davalı sigortalısının kazadaki %100 kusur oranı, davacının sürekli maluliyet oranı, kaza sonrası çektiği acı elem ve ızdırap ile sosyo ekonomik araştırma raporları göz önünde bulundurularak 400.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ... . ., ...'dan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Kısa kararda toplam maddi tazminat tutarı doğru yazılmakla birlikte geçici sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tek tek yazılması sırasında sehven hata yapıldığı anlaşılmakla; bu hata toplam tazminat tutarı doğru yazıldığı için "145.425,64 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 11.255.223,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 16.502.735,59 TL bakıcı gideri toplamı 27.903.384,73 TL" şeklinde tavzih ile düzeltilerek karar altına şerh olunmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat talepleri yönünden;
A)Davalı ... Sigorta yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
B)Davalılar ... Şirketi, ... ve ... Sigorta yönünden davanın kabulü ile;
144.425,64 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 11.254.223,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 16.501.735,59 TL bakıcı gideri toplamı 27.903.384,73 TL'nin(Davalı ... Sigorta Şirketi yönünden hükmedilen tazminatın miktarı 1.000.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak ve davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihi 26/01/2023 olmak kaydıyla)26/07/2022 olan kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
C)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 1.906.220,25 TL harçtan, peşin alınan 1.718,00 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 95.294,00 TL toplamı 97.012,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.809.208,25 TL harcın davalılar ... Şirketi, ... ve ... Sigorta Şirketi'nden(... Sigorta Şirketi'nin 68.310,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,
D)Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 97.012,00 TL peşin harç(tamamlama harcı dahil) olmak üzere toplam 97.191,90 TL'nin davalılar ... Şirketi, ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,
E)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 1.335.033,85 TL nispî vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi, ... ve ... Sigorta Şirketi'nden(... Sigorta Şirketi'nin 156.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
F)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı ... Sigorta yararına hesaplanan 1.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
G)Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.326,00 TL ve bilirkişi ücreti 7.800,00 TL olmak üzere toplam 9.126,00 TL yargılama giderinin davalılar ... Şirketi, ... ve ... Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
H)Arabuluculuk için ödenen 3.200,00 TL'nin 6325 sayılı yasanın 18/A (11) (13) maddesi uyarınca davalılar ... Şirketi, ... ve ... Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;
400.000,00 TL'nin davalılar ... Şirketi, ...'dan 26/07/2022 kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
A)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 27.324,00 TL harcın davalılar ... Şirketi, ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
B)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 64.000,00 TL nispî vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi, ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
C)HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ...(e-duruşma), , Davalı ... Vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/05/2026
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
TAVZİH ŞERHİ :
Kısa kararda toplam maddi tazminat tutarı doğru yazılmakla birlikte geçici sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tek tek yazılması sırasında sehven hata yapıldığı anlaşılmakla; bu hata toplam tazminat tutarı doğru yazıldığı için "145.425,64 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 11.255.223,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 16.502.735,59 TL bakıcı gideri toplamı 27.903.384,73 TL" şeklinde tavzih edildiği şerh olunur.
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Full & Egal Universal Law Academy