T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/142 Esas - 2025/381
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/142 Esas
KARAR NO : 2025/381
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : 1- .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av......
DAVALI : 2- .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/11/2017
KARAR TARİHİ : 16/06/2025
YAZIM TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.02.2016 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın yapmış olduğu trafik kazası sonucu ... plakalı araç içerisinde yolcu konumunda olan davacının sakat kaldığını, meydana gelen kazada davacının kusursuz olduğunu, ... plakalı aracın ... poliçe nosu ile davalı ... A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu,... plakalı aracın ... poliçe numarası ile davalı ... A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketlerine 06.06.2017 tarihinde başvurduklarını fakat taraflarına herhangi bir cevap veya ödeme gelmediğini, meydana gelen trafik kazası sonucu elde dilen ..... Raporuna göre kalıcı olarak davacının sakat/ malul olduğunun anlaşıldığını, davacının bu sebeple maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinden temerrüt tarihinden itibaren işleyen faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsili için işbu davayı açtıklarını, fazlaya ilşkin hakları saklı kalarak şimdilik 100,00-TL sürekli ve 50,00-TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplamda 150,00-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinden faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, dava harç ve masrafları, ücretlerini davalılardan tahsil edilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kaza karışan ... plakalı aracın davalı ... A.Ş. Nezdinde sigortalı olduğunu, davalı şirketin Zorunlu Karayolları Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun poliçe limitinin 290.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçe limiti üzerindeki zararlardan davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, KTK 86. Madde gereğince araç işletenin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının tazminat ödeme yükümli ün bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle kazaya sebep olayda öncelikle kusur oranının tespitinin gerektiğini, davacı vekili müvekkilinin daimi sakatlığının bulunduğu iddiası ile müvekkil şirketten sakatlık tazminatı talep ettiğini ancak kişinin tüm tedavilerini tamamladıktan sonra sakatlığın 12 ay boyunca stabil ve kalıcı olması gerektiğini, bu nedenle davacının kalıcı bir sakatlığının olup olmadığının tespitinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesaplama yapılacak ise TRH 2010 tablosuna göre yapılması gerektiğini, davacının davalı şirketten talep ettiği geçici iş göremezlik, bakıcı bedelinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin bu bedellerden sorumlu olmadığını, sorumluluğun Yargıtay'ın vermiş olduğu karara göre ... ait olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle aleyhlerine açılan davanın reddini, yargılama harç ve giderlerin vekalet ücreti ile davacıya tahmilini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usul yönünden reddi gerekti; davacının uyuşmazlığın çözümlenmesi için gerekli belgelerle birlikte müvekkili olduğu şirkete başvurması gerektiğini, kanun ile düzenlenen emredici nitelikteki özel dava şartını yerine getirmeyen davacının talebinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafından müvekkili olduğu şirkete eksik evrak ile başvurulduğunu, başvuru şartının yerine getirilmiş olması için sunulması gerekli belgelerin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında belirtilen belgeler olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarındaki düzenlemenin dikkate alınması gerektiğini, gerekli yeni bir belgenin ibraz edildiği tarihte yeniden başladığını, bu doğrultuda davacı tarafın gerekli belgeleri davalı şirkete ibraz etmemek ve ödeme süresinin dolmasını beklememekle kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmemiş olduğundan dava ikame etme hakkının bulunmadığını, esasa ilişkin açıklamalarda ise söz konusu poliçede teminat limitlerinin kişi başı 310.000,00-TL olduğunu, dosyada öncelikle kusur tespitinin yapılması gerektiğini, sigortalı araç si inün kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde açıklanan hususların dikkate alınarak taleplerin değerlendirileceğini, davacının trafik kazası sebebiyle meydana gelen maluliyetinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca maluliyetin tazminat gerektirip gerektirmediğinin de açıklığa kavuşturulması gerektiğini, hesaplamada genel şartların dikkate alınmasını, TRH 2010 tablosuna göre teknik faiz oranı 941,8 olmak üzere hesaplanmasını talep ettiklerini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olmadığını, açıklanan nedenler doğrultusunda davalı şirket temerrüte düşmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, kaza tespit tutanağı ve alkol raporunun taraflarına tebliğini, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde yargılama masraflarını ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER:
-27/02/2016 tarihli trafik kazası tespit tutanağı
-Ruhsat ve poliçe örneklerini de içeren hasar dosyaları,
-... yazı cevabı,
-Davacı ile ilgili gelir araştırması,
-Suç soruşturma evrakı,
-Yargılama sürmekte iken davalı ... şirketi tarafından yapılan ödeme ve bu davalı ile ilgili feragat beyanı,
-..... Dairesinin 25/01/2024 tarihli ..... sayılı ilamı
-Tüm dosya kapsamı,
13/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
..... . Davalı ... A.Ş. tarafından istinaf edildiği, Kaldırma kararının davalı lehine olduğu, usuli kazanılmış haklar gözetilerek ilk derece mahkemesi kararına esas alınan 11.05.2021 ek rapor tarihindeki veriler kullanılarak hesaplama yapılması gerektiği, ..... kararı gözetildiğinde bilinen dönem hesabının hükme esas alınan 11.05.2021 ek rapor tarihindeki veriler kullanılarak yapılması gerektiği, Dosya incelendiğinde davacıya ait 06.2016-02.2018 ile 27.02.2021-15.03.2024 tarihli ücret bordrolarının bulunduğu görülmüştür. Ancak tarafımıza kaza tarihi olan 27.02.2016 tarihinden 11.05.2021 ek rapor tarihine kadar ki ücret bordroları gerekmektedir şeklinde rapor alınmıştır.
10/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Yapılan Hesaplamalara Göre;
1- Geçici İş Göremezlik Dönemi: 0'TL
2- Bilinen Dönem sürekli iş göremezlik tazminatı: 326.835,05 TL
3- Bilinmeyen Dönem
Aktif dönem sürekli iş göremezlik tazminatı: 647.601,55 TL
Pasif dönem sürekli iş göremezlik tazminatı: 375.633,37 TL
Toplam:326.835,05 TL 4 647.601,55 TL 4 375.633,37 TL - 1.350.069,97 TL
..... tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporu doğrultusunda; 1.350.069,97 TL x 96 10 = 135.006,99 TL olduğu, hesaplanmıştır.
Kusur Durumu:
Davalı ... tarafından ZMSS poliçesi kapsamında sigortalanan araç sürücüsünün olayın olmasında %30 oranında kusurlu olduğu; 135.006,99 TL x 9630 - 40.502,09 TL sorumluluğunun bulunduğu hesap ve tespit olunmuştur.
1) Davalı ... A.Ş. yönünden davadan feragat edildiği,
2) Davalı ... A.Ş. yönünden davaya devam edildiği,
3) Dosya kapsamında mevcut ... kararı doğrultusunda, usuli kazanılmış haklar, maaş bordroları, kusur durumu gözetilerek yapılan hesaplamada;
Davacının zararının 40.502,09 TL olduğu, durumun takdiri ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere nihai takdirin yüksek mahkemede olacağını belirtmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Mahkememizce ..... Esas sayılı dosyada yapılan yargılama neticesinde verilen 05/07/2021 tarihli karar, ..... Dairesinin 25/01/2024 tarihli ..... sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Karar kaldırma ilamı
"Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 21.02.2021 tarihli raporda davacının gelir durumuna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, dosya içeriğine göre davacının okul müdürü olduğu, davacıya ait 2016-2 döneminden, 2018/2 dönem aralığındaki ücret bordrolarında davacı adına aylık maaşın yanı sıra değişen miktarlarda olmak üzere düzenli olarak ek ders ücreti ödemesi yapıldığını, ek ders ücretlerinin düzenli olarak ödenmesi nedeniyle tazminata esas gelire dahil edilecek olup, dosya muhteviyatında bulunan bordrolarda ek ders ücretlerinin değişkenlik göstermesi, rapor yazım ayına ilişkin bordronun bulunmaması nedeniyle, internet üzerinden araştırma yapılarak 1 derece 4 kademe öğretmen maaşının, olayın meydana geldiği ... döneminden 2021/01 rapor yazım dönemine kadar olan dönemdeki değişimi katsayı yardımı ile bulunarak tazminat hesabının yapıldığının ve davacının yaklaşık olarak belirlendiği belirtilen geliri esas alınarak hesaplama yapıldığı anlaşılmış ise de, ..... 20.02.2018 tarihli cevabi yazı ve ekindeki belgelerde davacının ... Müdürü olarak görev yaptığının bildirildiği ve 2016 yılı Şubat ayı ile 2018 yılı Şubat aylarında yapılan ödemelere ilişkin maaş bordrolarının gönderildiğine göre davacının işi ve bilinen dönemdeki geliri belli olduğundan davacının çalıştığı okuldan olay tarihinden rapor tarihine kadar olan döneme ilişkin olarak maaş bordrolarının ve tüm ödeme belgelerinin getirtilerek bilinen dönemdeki gerçek zararın belirlenmesi bilinmeyen dönem başlangıcında da en son gelirin yıllık değeri üzerinden artırım ve indirim yapılmak suretiyle tazminat hesabı yapılması gerekirken bu husus gözetilmeden düzenlenen aktüer bilirkişi raporundaki hesaplamanın hükme esas alınmış olması doğru görülmemiştir." şeklinde gerekçelendirilmekle davacının 27/02/2016 kaza tarihinden 21/02/2021 tarihi arasında ücret ödeme belgeleri ve ek ders ödemelerini gösterir kayıtlar celp edilmiş ve dosya aktüer bilirkişiye tevdii edilmekle 13/09/2024 ve 10/12/2024 tarihli raporlar alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 27/02/2016 tarihinde meydana gelen, davalılara trafik sigorta poliçesi ile sigortalı araçların katıldığı ve davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasında araç sürücüleri ile davacının kusurlu olup olmadığı, davacıdaki yaralanmaların geçici ve sürekli çalışma gücü kaybı oluşturup oluşturmadığı, davaya konu tazminatların poliçe kapsamında olup olmadığı, faizin türü ve faizin başlangıç tarihi ile tüm zararın davalıdan talep edilmesinin mümkün olup olmadığı konularında toplanmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesine göre, bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne sebebiyet verilmesi halinde teşebbüs sahibi ve araç işleteni oluşan zarardan sorumludur. Aynı Yasa'nın 88. maddesine göre; birden fazla zarar verenin bulunması halinde zarar verenler, zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Yine aynı Kanunun 90. maddesine göre ise, maddi tazminatı biçim ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesi uyarınca işletenlerin aynı kanunun 85/1 maddesi kapsamındaki sorumluluklarının karşılanması için yaptırılması zorunlu bir sigorta türü olduğundan, zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı, işletenin yasadan kaynaklanan hukuki sorumluluğunun belirli limitler içinde üzerine almış bulunmaktadır.
Geçici iş göremezlikten kaynaklanan zararın poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüş ise de, geçici işgöremezlik tazminatı TBK.nın 54. maddesinde düzenlenen, haksız fiil sonucu uğranılan zararlar kapsamında olup, yasa ile belirlenmiş sorumlulukta, üçüncü kişi yönünden bağlayıcılığı bulunmayan genel şartlar ile sorumlunun değiştirilememesi, yine ..... Mahkemesinin, ..... nolu ve 17.07.2020 tarihli kararı ile, Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin ZMMS Genel Şartlara atıf yapılan hükümlerinin iptal edilmiş olması karşısında, geçici iş göremezlik zararının da poliçe kapsamında olduğu kabul edilmiştir.
Zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenleyen sigorta şirketleri "sigortalı aracın işletilmesi sırasında 3.kişilerin uğradığı ve poliçe kapsamındaki zararları sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigortalı adına ödemeyi" üstlenmektedir. Bu nedenle ilk önce davacı ile sigortalı araç sürücüsünün kusur dağılım oranlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Davalı ... şirketi tarafından dava dışı ... adına trafikte kayıtlı olan ... plaka sayılı araç için 15/12/2015 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu ve ... adına trafikte ... plaka sayılı olarak kayıtlı olan araç için diğer davalı ... şirketi tarafından 28/10/2015 tarihinde kaza tarihi içinde koruma sağlayan Karayolları Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir.
... şirketine sigortalı ... plaka sayılı araç ... idaresinde ..... yönünde seyir halinde iken fasılalı ışık ile kontrol edilen dörtlü kavşağa geldiğinde sola dönüş yapmakta olan aracın sağ arka kısmına diğer davalı ... şirketine sigortalı olup ...' nin kullandığı, davacının yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı araç çarparak yaralanma ve hasar ile sonuçlanan trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza yukarıda anlatılan şekilde meydana gelmiş olup, 11/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, ... plaka sayılı traktör sürücüsünün kavşaklara yaklaşır iken yavaşlaması gerektiği ve sola dönüş öncesi geçiş önceliğine ait araçların geçişini yapmasını bekledikten sonra dönüş yapması gerektiğine ilişkin kuralları ihlal ederek %70 oranında kusurlu olacak şekilde, ... plaka sayılı otobüs sürücüsünün ise kavşağa yaklaşır iken hızını azaltması gerektiğine ilişkin kurala aykırı davranarak % 30 oranında kusurlu olacak şekilde davacının yaralanması ile sonuçlanan kazaya neden oldukları, otobüste yolcu olarak bulunan davacının ise trafik kuralı ihlali yaptığı ileri sürülmediği için kusuru olmaksızın olaya katıldığı kabul edilmiştir.
Davacı geçici ve sürekli çalışma gücü kaybı nedeni ile oluşan zararlarını talep ettiği için bu amaçla ..... alınan kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerine göre hazırlanan 07/10/2020 tarihli raporda, kaza nedini ile davacının %10 oranında sürekli çalışma gücü kaybı oluşup 9 ayda iyileşecek şekilde yaralandığı belirlenmiştir. Bu rapor kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış ve davacıdaki yaralanmalar ile uyumlu olduğu için hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiştir.
Davacı taraf davalılardan ... şirketi ile anlaşma yapıp, bu davalıya sigortalı aracın neden olduğu zarar için ödeme yapılmış, davacı vekili 10/06/2021 tarihli dilekçesi ile, her iki davalı için kendilerine ait kusur dikkate alınarak talepte bulunduklarını, zararlarının davalılardan müteselsilen tahsilini istemediklerini, ... şirketi hakkındaki davalarından feragat ettiklerini, davalı ... şirketine sigortalı araç sürücüsünün %30 olan kusuruna karşılık gelen alacaklarının 37.198,32 TL olduğunu belirtip, aynı dilekçe ile bedel artırım da yaparak, 37.198,32 TL nin davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiştir. Bu dilekçe ile davacı taraf müteselsil sorumluluk esasına dayanarak her iki sigorta şirketinden ödeme dışında kalan zararını müteselsilen talep etmekten vazgeçmiş, her bir davalıdan kendisine sigortalı aracın kusur dağılım oranına bağlı olarak talepte bulunmuştur. Mahkememiz ise hüküm oluşturur iken davacının bu beyanını esas almıştır.
Hükme esas alınan 10/12/2024 tarihli ek hesap raporu ile davacının sürekli iş göremezlik zararı 135.006,99-TL olarak belirlenmiş olup, hakkındaki davadan feragat edilmeyen davalı ... şirketine sigortalı araç sürücüsünün %30 oranındaki kusuruna karşılık bu davalıdan talep edilebilecek alacağın (135.006,99 TL X 30/100 = 40.502,09-TL) 40.502,09-TL olduğu mahkememiz tarafından hesaplanmıştır.
Davacının dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmış ise de, başvurunun tazminatı belirlemek için gerekli olan tüm belgeler ile yapıldığı kanıtlanamadığı için davalı yönünden 14/11/2017 dava tarihinde temerrüdün gerçekleştiği, sigortalı aracın temin edilen ruhsat örneğine göre ticari nitelikli olarak kayıtlı olması nedeni ile davacı alacağına avans faizi uygulanması gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının ... AŞ'ye yönelik davasının feragat nedeniyle reddine,
Davacının ... AŞ'ye yönelik sürekli iş göremezlik zararı istemine dair davasının kabulü ile 40.502,09-TL'nin dava tarihi olan 14/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... AŞ'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacının ... AŞ'ye yönelik geçici iş göremezlik zararı istemine dair davasının reddine,
Alınması gereken 2.766,69-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL, 11/06/2021 tarihinde ıslah harcı olarak yatırılan 126,54-TL, 05/05/2025 tarihinde ıslah harcı olarak yatırılan 138,05-TL toplamı 295,99-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.470,70-TL'nin davalı ... AŞ'den tahsili ile hazineye ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, toplam 295,99-TL peşin harç (ıslah harcı dahil) olmak üzere toplam 327,39-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ... AŞ lehine hüküm tarihindeki AAÜT'si uyarınca hesaplanan 150,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... AŞ'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 658,30-TL, adli tıp gideri 2.520,00 TL ve bilirkişi ücreti 4.100,00-TL olmak üzere toplam 7.278,30-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 7.269,32-TL'sinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı kalması halinde bildirilecek hesap numarası olur ise hesaba, hesap numarası bildirilmez ise gider avansından karşılanmak koşulu ile posta havalesi ile yatıran tarafa İADESİNE.
Dair, davacı vekili Av. ..... 'nin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.