T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/224 Esas
KARAR NO : 2025/468
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/03/2024
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
YAZIM TARİHİ : 10/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ..., makina ve bilişim sektöründe ürün ve hizmet üreten ve danışmanlık yapan bir iş yeri sahibi olduğunu, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. isimli şirketin ise fabrikasının ve ürünlerinin tüm dijital platformlarda ve tüm yönleriyle tanıtımının sağlanması için aralarında ticari iş ilişkisi bulunduğunu, talep edilen işin; endüstriyel makinelerin tarama ve modellenmesi, fabrikada sanal tur oluşturulması, yapay zekâ destekli şirket asistanı oluşturulması, ürün tanıtım klipleri çekilmesi işi olduğunu ve bu işlerin bedelinin serbest piyasada en az 20.000 USD olup davalı şirketin araya giren hatırlı kişilerin de ricasıyla işin 309.000 TL + %20 KDV (370.800,00 TL) bedel ödemeyi teklif edilerek kabul edildiğini, bu bedele lisanslama ve entegrasyon gibi diğer kalemlerin dahil olmadığını, Aralık 2023 ayında varılan anlaşma üzerine davacı ekibiyle birlikte fabrika içerisinde talep edilen işe ait toplantılar gerçekleştirdiğini, ürünleri hazırlamak için de fabrika içerisinde binlerce fotoğraf ve videolar çekildiğini, geceli gündüzlü çalışmalarla bir araya getirilerek, 17 endüstriyel makine tarama ve modelleme, 1400 fotoğrafla fabrikanın 3 boyutlu modellenmesi ve sanal tur oluşturulduğunu, 30000 adet data ile yapay zeka destekli şirket asistanı oluşturularak ve 18 adet video render alınarak ürün tanıtım klipleri hazırlandığını, her aşamada da ürünlerin iş sahibi davalının bilgisine sunulduğunu, beğenileriyle karşılaşıldığını, toplantılarda, fabrika çalışanlarının da hazırlanan çalışmalara entegre olması konuşularak planlandığını, davalı şirket ortağı ve yetkilisi olan ... de tüm ürünleri inceleyerek kendince gerekli gördüğü düzeltmeleri yaparak sonuçta istediği hususun gerçekleştiğini söylediğini, 2024 ocak ayı sonlarında da işin tamamlanıp teslime hazır hale getirildiğini, tüm işin oldukça profesyonel ve kaliteli şekilde hazırlandığını, davalının fabrikasının ve ürünlerinin tüm dijital platformlarda hem ülkede ve hem de dünyada her an gezilebileceği ve her detayın günün her saatinde müşteriye sunulabileceği şekilde hazır hale getirildiğini, tüm dünyadaki müşteriler sanki fabrika içinde gezer gibi oluşturulan sanal tura katılarak ve tüm ürünleri 3 boyutlu şekilde inceleyebilmekte olduğunu, işin tamamlanmasından sonra da iş için düzenlenen 06.02.2024 tarih ve ... nolu fatura aynı gün e-posta yoluyla davalı tarafa gönderildiği işin teslim alınması talep edildiğini ancak davalı tarafın hemen ödemesi gereken bedeli ödemediği ürünü teslim almadığı iletişim kanallarını kapattığını, sanki hiçbir çalışma yapılmamış gibi bir tavra büründüğünü, düzenlenen fatura davalıya tebliğ edildiği halde sessiz kalındığını, fatura ve içeriğinin davalı tarafça kabul edildiğini, ödeme talep edildiği davalı tarafa ulaşılamadığı, 04.03.2024 tarih ve ... nolu iade faturasının davalı tarafça düzenlenerek davacıya e-posta yoluyla gönderildiğini ve e-postanın metin kısmına iade faturası için "yapılmamış bir iş için kesilen iade faturası-fatura ektedir" açıklamasının yazıldığını, taraflar arasında anlaşma yapıldığını ve bu iş yapılmış ise bir bedel ödeneceğinin kararlaştırıldığı ama davalının bu işin yapılmadığının iddia edildiği davalı tarafın, dava konusu işe ait anlaşmayı kabul ettiğini, davacının düzenleyip gönderdiği satış faturasına süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle davaya da konu edilen satış faturasının kesinleştiğini, davalının teslim almaktan ve ödemekten kaçınması üzerine önce ... Noterliği 21.02.2024 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamenin keşide edildiğini ve ihtamamede 7 gün içerisinde dava konusu işin teslim alınmasının bedelinin ödenmesi ihtar edildiğini, sonuç alınamadığını, Arabuluculuğa başvurulduğu ... numaralı arabuluculuk dosyası görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını, davalıya ait fabrikada keşif yapılarak, davaya konu edilen ürünler ile fabrika ve ürünlerin karşılaştırılmasının yapılması bakımından keşif yapılmasının talep edildiğini, belirsiz alacak davalarının kabulü ile dava konusu işin mevcut haliyle davalı tarafça teslim alınması bakımından muhtariyetlerini kabul edilerek; dava konusu ürünlerin bedellerine karşılık şimdilik 370.800,00 TL'nın davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesini, alacağa ihtarname tarihi olan 21.02.2024 tarihinden itibaren ayrıca ticari avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:
-Taraf ticari defterleri, yazışmalar, fatura örnekleri, tanık beyanları,
-Bilirkişi raporu:
23/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalı şirkete hazırladığını iddia ettiği çalışma ve görseller incelenerek raporlarında dökümü yapıldığı, 16 Ekim 2024 tarihi itibarıyla yapılan piyasa fiyatı araştırmasında, bu çalışma ve görsellerin piyasa fiyatının 620.400,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacı ve davalı kayıtlarındaki olumsuzluklar giderilerek taraflarınca yeni bir cari hesap tablosu düzenlendiği ve bu çerçevede detayları raporlarında belirtildiği üzere davacının dava tarihi ile davalıdan alacaklı olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan hukuki ilişki sebebiyle düzenlenen faturalar nedeniyle alacak talebine ilişkindir.
Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır.
Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır.
Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır.
İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür (TBK m. 474). Eserdeki ayıp nedeniyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibi, seçimlik hak olarak; eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme, ve iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı bulunmaktadır (TBK m. 475).
Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477).
Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1).
Eser sözleşmesi ile ilgili bu açıklamalar yapıldıktan sonra faturaya ilişkin ... 'nun 27.06.2003 tarih ve ... . sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Buna göre davacı taraf, kural olarak akdi ilişkinin varlığını, malın teslim edildiğini veya bedelin ödendiğini, davalı taraf ise bedelin ödendiğini veya malın teslim edildiğini kanıtlama mükellefiyeti altındadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir.
Taraflara HMK'nın 222. maddesi kapsamında ticari defterin ibrazı için usulüne uygun olarak ibraz emri gönderilmiş, taraflarca ticari defterler ibraz edilmiş, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamında toplanan deliller, taraf ticari defterleri, faturalar ve yazışmalar ile dosya kapsamı incelenmek suretiyle tanzim edilen bilirkişi raporları göz önünde bulundurulmak suretiyle yapılan incelemede: davacı tarafından iddia edilen,; davacı ile davalı arasında sözlü eser sözleşmesi niteliğinde anlaşmaya varıldığı, davalıya ait iş yerinin ve üretilen ürünlerin 3 boyutlu modellemesi, sanal tur oluşturulması ve ürün tanıtım kliplerinin hazırlanması hususunda sözleşmenin akdedildiği iddiası; mahkememizce toplanan deliller ve dinlenilen tanık beyanları neticesinde yapılan değerlendirmede dosyaya kazandırılan fotoğraf, video ve 3 boyutlu sanal tur kayıtları için çekilen fotoğraf ve videoların çekildiği yerlerin davalı şirketin üretim ve yönetim merkezinin bulunduğu yer olduğu, dışarıdan birilerinin kolaylıkla girip fotoğraf ve video çekmesine müsaade edilecek yerlerden olmadığı, yapılan işin davalı rızası olmadan yapılmasının mümkün olmadığı, dinlenilen davacı tanıkları ... ve ...'nun yeminli beyanlarının da taraflar arasındaki sözleşmenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılı ve maddi vakaya uygun nitelikte olduğu görülmekle, taraflar arasında sözlü eser sözleşmesinin kurulduğu kabul edilmiştir.
Sözleşmenin bedeli hususunda yazılı bir anlaşma mevcut olmadığından uzman bilirkişilerce piyasa rayiçleri göz önünde bulundurulmak suretiyle işin maliyetinin tespiti yoluna gidilmiş, uzman teknik bilirkişi tarafından yapılan piyasa araştırması neticesinde 620.400,00 TL üzerinden işin piyasada yaptırılabileceğinin belirlendiği davacı tarafça iş nedeniyle kesilen fatura bedelinin 370.800,00 TL olduğu görülmekle, davacının davalıdan eser sözleşmesi nedeniyle 370.800,00 TL alacaklı olduğu, temerrüt dava tarihinde gerçekleşmiş olmakla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
370.800,00 TL alacağın 28/03/2024 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 25.329,35 TL harçtan peşin alınan 6.332,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.997,01 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 59.328,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 14.819,74 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ... (e-duruşma), Davalı Vekili Av. ...'in (e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.