T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/444 Esas - 2024/694
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/444 Esas
KARAR NO : 2024/694
BAŞKAN : .....
ÜYE : .....
ÜYE : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
DAVALILAR : 1- .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
Av. .....
: 2- .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
Av. .....
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/11/2018
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
YAZIM TARİHİ : 27/12/2024
DAVA:
Davacı vekili; davacı ile davalı ...A.Ş. arasında 22.02.2013 tarihli sözleşme imzalanıp, ... ıslak hacimlerinde akrilik tezgah, ayna ve bank yapılması işini davacının üstlendiğini, müvekkili şirket sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri tam ve kusursuz şekilde, sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde yerine getirdiğini, diğer davalının ise asıl işveren olması nedeni ile denetim ve gözetim görevi olduğu için ödenmeyen alacaklarından sorumlu olduğunu belirtip, 5000-USD karşılığı 27.397,00-TL alacaklarının ...... D.İş dosyasından alınan bilirkişi raporunun taraflara tebliği tarihinden itibaren işleyecek olan 3095 sayılı Kanun'a 4a. maddesinde belirtilen devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili; davacının talebinin dayanağı 22.02.2013 tarihli sözleşmesinin 43. maddesi karşısında huzurdaki dava yönünden ...... mahkemelerinin yetkili olduklarını, dava dilekçesinin yetki şartı sebebiyle reddine karar verilmesini, davacının asılsız alacak iddiasının haklı olduğu gözetilse bile taraflar arasındaki sözleşme davanın tebliğ edilen ihtara rağmen, işi eksik bırakıp tamamlanmaksızın terkettiği tarihte haklı sebeplerle fesih olunduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili; Davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, diğer davalının borcunun kendilerinden talep edilemeyeceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLEREN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davadaki talep, davacı ile davalılardan ... şirketi arasında imzalanan eser sözleşmesinden kaynaklanan davacı alacağının her iki davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Dava daha önce ... mahkemelerinde açılmış, süresinde ileri sürülen yetkisizlik itirazı ve verilen karar sonrası süresinde yapılan başvuru üzerine dava dosyası mahkememizin yukarıda belirtilen esas numarasına kayıt edilmiştir.
Davacı vekili, davalı ...A.Ş. İle aralarında 22.02.2013 tarihli sözleşme imzalanıp, ... ıslak hacimlerinde akrilik tezgah, ayna ve bank yapılmı işini davacının üstlendiğini, davacının sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri tam ve eksiksiz şekilde, sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde yerine getirdiğini, müvekkili şirket tarafından, yapılan işlere ilişkin olarak 13.01.2013 tarihli 1. Hakediş Raporu ile 13.04.2013 tarihli 2. Hakediş Raporlarının düzenlendiğini, bu iki hakediş raporundan sonra müvekkili şirket tarafından yapılan işlere ilişkin hakediş düzenlenmediğini ve ödeme de yapılmadığını, müvekkili şirketin yapmış olduğu işlere ilişkin, davalı ...A.Ş. tarafından hakediş düzenlenmemesi ve ödenmemesi sebebiyle, ...... D.İş numaralı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulduğunu, yapılan delil tespitinde, müvekkili şirketin davalı şirkete 139.737,54-USD’lik iş yaptığının tespit edildiğini 1. ve 2. Hakedişlere ilişkin olarak yapılmış ödemeler var ise işbu ödemelerin hesaplamadan düşülmesini, döviz kuru ve faiz hesaplamaları nedeniyle, alacaklarının hangi miktar olduğunun ancak alınacak bilirkişi raporu ile netlik kazanacağından, bu davada talep edecekleri miktar tam ve net olarak belirlenemediğini, bu sebepten belirsiz alacak davası olarak açıldğını, diğer davalı ... Yatırım A.Ş. ...... iş sahibi olarak yapılan işi kontrol, denetleme ve müvekkili şirkete talimat verme yetkisine haiz olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin alacağına ilişkin davalı ... Yatırım A.Ş.’nin diğer davalı ...A.Ş. ile birlikte sorumluluğu bulunduğunu, hakedişlerde imzası bulunan ... A.Ş. ise projeyi denetleyen firma olup ... Yatırım A.Ş. tarafından yetkilendirilmiş olması da her iki davalının müteselsil sorumluluğunu ortaya koyduğunu, 5000-USD karşılığı 27.397,00-TL alacaklarının ...... D.İş dosyasından alınan bilirkişi raporunun taraflara tebliği tarihinden itibaren işleyecek olan 3095 sayılı Kanun'a 4a. maddesinde belirtilen devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, davacının alacak talebinin yerende olmadığını, üstelik taraflar arasındaki sözleşmenin davacının tebliğ edilen ihtara rağmen, işi eksik bırakıp tamamlanmaksızın terkettiği tarihte haklı sebeplerle fesih edildiğini, talepleri zamanaşımına uğradığını ileri sürmektedir.
Diğer davalı ... vekili ise, davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığı için davalı sıfatları bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini söylemektedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan iş ve bedeli tespit bilirkişi raporu ile belirlendiği ve ödeme miktarının da taraflarca bilinebilir olduğu, bu hali ile davanın belirsiz alacak davası olmayıp, kısmi dava şeklinde açıldığı, yargı uygulamamızında eser sözleşmesinde tarafların yaptıkları işi ve yapılan ödemeyi bilebilecek durumda olmaları nedeni ile taleplerin belirsiz alacak davası olarak kabulünün mümkün olmadığı yönünde olması nedeni ile davanın kısmi dava şeklinde açıldığı kabul edilmiştir.
Kısmi davanın niteliği gereği, davaya konu miktar yönünden dava açılmakla zaman aşımının kesileceği, dava konusu edilmeyen ve saklı tutulan alacak yönünden ise zaman aşımının işlemeye devam edeceği kabul edilmektedir.
Davacı ile davalılardan ... şirketi arasında alt yüklenicilik sözleşmesi mevcut olup, davacının taleplerini sözleşmenin karşı tarafı olan ... şirketinden talep etmesinin mümkün olduğu, asıl işveren olan ... şirketi ile diğer davalı arasında eser sözleşmesi mevcut olup, davalı ... şirketinin ... şirketinin davacı ile imzaladığı sözleşmeden kaynaklanan ... borçlarını ödeyeceği yada başka şekilde bu borçlardan sorumlu olacağına ilişkin taahhüdü olmadığı için ... şirketinin davalı sıfatı bulunmadığı, bu nedenle hakkındaki davanın usulden reddi gerektiği kabul edilmiştir.
Davacı ile davalı ... şirketinin talepleri yönünden yapılan değerlendirme sonucu ; çözümlenmesi gereken sorunun davacı tarafından yapılan imalatın bedeli ile davalı ödemesi sonrası halen davacının imalat nedeni ile alacağı olup olmadığı ve alacak var ise miktarının ne kadar olması gerektiği konularında toplanmaktadır.
Davacının ...... D.İş sayılı tespit isteği üzerine düzenlenen bilirkişi raporuna göre imalat bedeli 139.737,54 USD olarak belirlenmiştir. Davalı bu imalatın gerçeği yansıtmadığını savunmaktadır.
Yukarıdaki çekişme nedeni ile öncelikle tarafların ticari defterleri incelenmek sureti ile çözüm üretilmeye çalışılmıştır.
Davacı defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişi ... 24/07/2020 tarihli raporunda; davacının 253.528,52 USD karşılığı 486.740,30 TL bedelli fatura düzenlediği, aynı kayıtlara göre davalı ... ödemesinin ise 80.504,21 USD karşılığı 142.288,83 TL olduğu, bu hali ile davacının davalı ... şirketinden 173.024,31 USD karşılığı 344.451,47 TL alacaklı olduğunu belirlemiştir.
Davalı ... şirketi kayıtlarını inceleyen bilirkişinin tespitine göre isi; davacının düzenlediği ve toplam bedeli 138.640,39 TL olan iki adet faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı, davacının düzenlediği 348.100,00 TL bedelli faturanın davalı defterlerinde kaydı olmadığı, davalı ödemesi yerine geçen kayıtların ise 9.414,29 TL bedelli 5 adet iade faturası, 132.765,72 TL EFT ile ödeme, 1.190,80 TL damga vergisi ve 7.603,35 TL de ... ödemesi bulunduğu, bu hali ile davalının davacıya borcu bulunmadığı belirlenmiştir.
Ticari defterler ve dayanak belgelerinin incelemesi tamamlandıktan sonra bu kez tespit dosyası kapsamı, taraflardın düzenledikleri iki adet hakediş raporu ve ödeme kayıtları da denetlenmek sureti ile bilirkişi kurulundan 18/10/2021 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişiler tespit dosyası içeriğine göre toplam imalat bedelinin 139.737,54 USD olduğunu, kendileri tarafından yapılan ve raporun 11. sayfasında karşılaştırmalı tablo ile ifade edilen duruma göre 22.12.2013 tarihli sözleşme kapsamında yapılan iş bedelinin 70.006,19 USD ve 07/06/2013 tarihli ek sözleşme kapsamındaki iş bedelinin 77.506,74 USD olduğu, bu hali ile toplam iş bedelinin 147.512,93 USD olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi raporuna göre, 1. hakedişe konu iş nedeni ile 91.487,69 TL karşılığı 52.017,11 USD nin % 5 teminat kesintisi yapılarak davalı tarafından her iki tarafın imzalarını taşıyan 28.02.2013 tarihli belge ile ödendiği ve bu konuda taraflar arasında çekişme olmadığı anlaşılmıştır. Yine 2. nolu hakedişin 26.044,09 TL karşılığı 14.484,55 USD lik kısmının 31.05,2013 tarihli fatura karşılığı davalı tarafından ödendiği, davacının yaptığı iş bedelinin KDV hariç 256.445,78 TL olduğu, iki adet hakediş için yapılan ödemenin 117.491,78 TL olup, KDV dahil bakiye alacağın 163.965,72 TL olduğu, teminat kesintisi olan 5.874,58 TL de bu miktara eklendiğinde davacı alacağının 169.838,30 TL olduğu belirlenmiştir. 18.10.2021 tarihli bu rapora yönelik itirazların değerlendirilmesi amacı ile aynı heyetten 17.09/2022 tarihli ek rapor alınmıştır. Bilirkişilerimiz davacı alacağının önceki raporda belirtildiği gibi 169.838,30 TL karşılığı KDV hariç 59.233,33 USD olduğunu, ayrıca teminat kesintisinden kaynaklanan davacı alacağının ise 5.874,58 TL olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
Dosya içeriği incelenerek hazırlanıp, davacı tespitine konu imalat ile hakediş raporlarındaki imalat miktarları kıyaslanarak hazırlandığı ve denetime açık olduğu için hükme esas alınması gerektiği kabul edilen ve bilirkişilen ... ve ... tarafından hazırlanan 18.10.2021 ve itiraz üzerine hazırlanan 17.09.2022 tarihli raporlarda da belirtiltiği gibi, davacının imalat alacağı nedeni ile davalı ... şirketinden KDV hariç 59.233,33 USD ve teminat kesintisi nedeni ile 5.874,58 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir.
Davacı vekili 05/10/2022 tarihli dilekçe ile dava değerini raporda belirtilen miktara yükseltmiştir.
Yukarıda da açıklandığı gibi davanın belirsiz alacak davası değil kısmi dava olduğu kabul edildiği için zamanaşımı itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmiştir. Dava dilekçesine konu alacağa yönelik zamanaşımı itirazı 09.12.2019 günlü ön inceleme duruşmasında "İşin geçici ve kesin kabulünün yapılmadığı, davalı ... şirketinin sözleşmeyi fesih iradesinin 16.11.2013 tarihinde davacıya tebliğ edilerek ulaştığı, bu tarihte başlayan 5 yıllık zamanaşımı süresinin 16.11.2018 tarihinde dolması gerektiği, davanın ise bu tarihten önce 05.11.2018 tarihinde açıldığı" gerekçesi ile ret edilmiştir.
Islah işlemine konu miktar yönünden ise, ıslah dilekçesi davalı şirkete 11.10.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 20.10.2022 tarihinde ve süresinde zaman aşımı itirazı ileri sürülmüştür. Yukarıda da açıklandığı gibi dava belirsiz alacak davası olmayıp, kısmi dava olduğu için dava açılmakla sadece asıl dava dilekçesine konu 5.000,00 USD için zaman aşımı kesilmiş, arta kalan ve daha sonra ıslah işlemine konu edilen miktar yönünden ise zamanaşımı süresi işlemeye devam etmiştir. Yine yukarıda belirtildiği gibi zamanaşımı süresi sözleşmenin feshine ilişkin davalı ihtarnamesinin davacıya tebliğ edildiği 16.11.2013 tarihinde işlemeye başlamış olup, 5 yıllık sürenin ıslah işleminin yapıldığı 05.10.2022 tarihi itibarı ile tamamlandığı kabul edilip,
Yukarıda açıklanan gerekçelerle 23/05/2023 tarihinde,
1-) ... Şirketi aleyhine açılan davada,
HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca, davalı sıfatına ilişkin dava şartı yoksanlığı nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-) ... Şirketi aleyhine açılan davada,
Davanın kısmen kabulü ile,
5.000 USD'nin 05/11/2018 olan dava tarihinden itibaren, 3095 Sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış, bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin zaman aşımı def'i nedeniyle reddine,
Şeklinde verilen kararın, davacı vekili ile davalılardan ... Şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucu,
..... ., sayılı 06/06/2024 tarihli ilamı ile mahkememiz kararı;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1-Mahkeme kararı davalı ...... A.Ş vekilince istinaf edildikten sonra mahkemece, istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile nispi istinaf karar harcının yatırılması için Av. ..... 'a muhtıra çıkarıldığı, davalı tarafça söz konusu harçlar yatırılmadığından 12/09/2023 tarihli ek karar ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, ek kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar mahkemece, davalı vekili Av. ..... 'a muhtıra tebliği edilmiş ise de; o tarihte Av. ...'ın vekalet süresinin dolmuş olduğu, ayrıca çıkarılan muhtıranın usulsüz olduğu belirlendiğinden, mahkemenin 12/09/2023 tarihli ek kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ve ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
2-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının incelenmesinde;
..... ’nun 10.04.1992 tarih ve ..... . sayılı kararında kararın çelişkili olmasının bozma nedeni sayılacağı içtihat edilmiştir. ..... Kararı gereğince; çelişkinin varlığı tesbit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu istinaf sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu sebeple kaldırılması gereklidir ( ..... ).
Eldeki dosyada, mahkeme kararının hüküm bölümünün 2.bendinin üçüncü fıkrasında 5000 USD'nin tahsiline karar verildiği halde; EURO'ya uygulanan faiziyle tahsiline hükmedilmesi, hüküm fıkrasında infazda tereddüt oluşturacak şekilde çelişkiye neden olacağı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının diğer nedenler incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Gerekçesiyle kesin nitelikte olan karar ile kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkememizce yeniden taraf teşkili yapılmış, taraf beyanları alınmış,
Kaldırma kararının içeriği dikkate alınarak yapılacak başkaca esas ya da usule ilişkin bir işlem bulunmamakla, yukarıda açıklanan gerekçeye istinaden, kaldırma kararındaki gereklilik hükümde yerine getirilmek kaydıyla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... Şirketi aleyhine açılan davada,
HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca, davalı sıfatına ilişkin dava şartı yoksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine,
2-... Şirketi aleyhine açılan davada,
Davanın kısmen kabulü ile,
5.000 USD'nin 05/11/2018 olan dava tarihinden itibaren, 3095 Sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının Dolar cinsinden açılmış, bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin zaman aşımı def'i nedeniyle reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 6.350,00 TL harçtan, peşin alınan 467,88 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 18.440,00 TL toplamı 18.907,88 TL'den mahsubu ile artan 12.557,88 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 6.350,00 TL alınması gereken harç olmak üzere toplam 6.385,90 TL'nin davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL maktû vekâlet ücretinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı ... Şirketi yararına hesaplanan 153.983,01 TL nispî vekâlet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı ... Şirketi yararına hesaplanan 30.000,00 TL maktû vekâlet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 370,00 TL ve bilirkişi ücreti 6.750,00 TL olmak üzere toplam 7.120,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdiren 597,82 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı ... Şirketi tarafından yapılan 407,80 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 373,56 TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, artan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ... Şirketi tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
11-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı ... Vekili Av. ..... (e-duruşma), Davalı ... Vekili Av. ...'ın yüzüne karşı, ... Şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/12/2024
Başkan .....
¸e-imzalıdır.
Üye .....
¸e-imzalıdır.
Üye .....
¸e-imzalıdır.
Katip .....
¸e-imzalıdır.