T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/521 Esas
KARAR NO : 2025/554
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/08/2024
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
YAZIM TARİH : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ihale kayıt nolu ihale sonucunda davalı ile "... " sözleşmesi imzalandığı, ilgili işe ait sözleşmedeki ihale kararı damga vergisi bedeli olan 3.095,50 TL'nin, davalı tarafından ... yatırıldığı ve ödeme alındı belgesini sözleşme imza edilmeden önce teşekküllerine sunulduğu, davalı firmanın ilgili ihaleye ait teklif tutarına dahil ettiği ve sözleşme gideri olarak ödediği, sonrasında hakediş ödemeleri içerisinde tekraren davalı firmaya ödenen ihale kararı damga vergisi tutarını sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ... şikayet itiraz yoluyla talep ettiği ve ... muhatap 23.09.2021 tarih ve ... sayılı görüş yazısına istinaden iade aldığını, akabinde söz konusu ihale kararı damga vergisi ile ilgili olarak ... tarafından ilgi dönem için düzeltme beyannamesi verilmesi adına 05.10.2021 tarih ve ... sayılı yazıyla bildirildiği, ... yazısı gereği Kasım 2017 dönemine ait pişmanlık talepli düzeltme beyannamesi verildiği, düzeltme beyannamesi üzerine pişmanlık zammı ile oluşan tahakkuk fiş tutan olan 5.612,14-TL ... müdürlüğü hesabına vadesinde ödendiği, ödenen tutarın iadesinin davalı firmaya 12.01.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile bildirildiği, ancak ödeme yapılmadığı, davalının, sözleşme ve eki ihale dokümanlarına aykırı olarak ihale damga vergisini ilgili vergi dairesinden tekrar iade alarak haksız zenginleşmiş bulunduğunu, Kamu İhale Genel Tebliği 78.30. Maddesinde; "Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:(.) ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, (...) sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.'' denildiğini,
Davalı ile imzalanan sözleşmenin "Sözleşme Bedeline Dahil Giderler" başlıklı 7. Maddesi; "Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderler ile idari şartnamede teklif fiyata dahil olacağı belirtilen her türlü işçilik, yemek, yol ve benzeri giderlerin tamamı sözleşme bedeline dahildir, ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp, İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir." Kamu İhale Kurumunca hazırlanan ve söz konusu ihalede kullanılan Tip İdari Şartnamenin "Teklif Fiyata Dâhil Olan Giderler" başlıklı 25.1 maddesi: "İstekliler, ilgili mevzuat gereğince yapılacak işçilik, yemek, araç, ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümünü teklif fiyata dahil edecektir." İhalenin sözleşmeye bağlanması" başlıklı 44. maddenin 6. bendi "Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir." şeklinde olduğu,
Bu kapsamda söz konusu ihalede ki damga vergisinin 3.095,50 TL olduğu, davalı tarafından verilen teklifin içinde "teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen tüm masraflar göz önünde bulundurularak teklif verdikleri" belirtildiği, Bu nedenle sözleşme gideri olarak ihale kararı damga vergisini ödeyeceğini teklifi ve sözleşmeyi imza ederek kabul ettiklerini, Bu konuda daha önce açılan rücu davalarında "Mahkemelerce sözleşme serbestisi kapsamında damga vergisinin yüklenici tarafından ödenmesinin kararlaştınlabileceği, yüklenicilerin damga vergisini yatırması ile bu hususu kabul etmiş sayıldığı ve yüklenici tarafından yatırılan damga vergisinin iadesinin talep edilmesinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği" gerekçeleriyle davaların kabulüne karar verildiği, (... ). ... . sayılı kararında; "...davalı tarafın ...'ne karşı Damga Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, yine Damga Vergisi Kanunu'nun 24/2. maddesi uyarınca sözleşme damga vergisinden davacı şirket ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 8/3. maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı, ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesi ve idari şartnamenin 45.5. maddesi hükümleri ile dava konusu ihale karar damga vergisi ve sözleşme damga vergisinden davacı şirketin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, dolayısıyla istirdadı talep edilen vergilerden sözleşme hükümleri kapsamında davacı şirketin sorumlu olduğu, bu kapsamda davacı şirketin ödemiş olduğu bedellerin istirdadını talep edemeyeceği, sözleşmenin anılan hükmünün genel işlem şartı niteliğinde olmadığı, ancak sözleşmenin 818 sayılı Borçlar Kanunu döneminde imzalandığı ve ifa edildiği, 6101 sayılı Yürürlük Yasası'nın 1. maddesi hükmüne göre olayda temerrüt, sona erme ve tasfiye halinin mevcut olmadığı, salt genel işlem şartlarına aykırılığın ise kamu düzeni ve genel ahlak kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.'''' denildiği, Vergi hukuku anlamında mükellefiyetin Teşekküllerinde olsa da, taraflar arası imzalanan sözleşme ile iç ilişkide sorumluluğun yüklenici firmaya geçtiğini, Açıklanan nedenler ve re'sen nazara alınacak hususlar neticesinde Teşekküllerince ödenmek zorunda kalınan 5.612,14-TL alacağın, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesini talep ettiklerini belirtmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ...ihale kayıt nolu ihalenin düzenlendiği, ihalenin davalı firmada kaldığı ve akabinde, davacı ile davalı firma arasında "... İhtiyacı 6 Kişi ile 24 Ay Süreli Malzemesiz Yemek İmalatı, Dağıtımı, Servisi ve Servis Sonrası Temizlik Hizmetlerinin Yaptırılması İşi" kapsamında 14.11.2017 tarihinde Hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, Söz konusu ...ihale kayıt nolu ihalenin İHALE KARARI DAMGA VERGİSİ tutarı 3.095,00 TL nin, davalı tarafından ödendiği, akabinde ... başvurarak söz konusu tutarın davalı tarafından iade alındığı, Davalı tarafından önce ödenen ve sonra iade alınan İHALE KARARI DAMGA VERGİSİ nin ödenmemiş duruma düştüğü, bu nedenle davacı tarafından, ilgili döneme ilişkin ...'ne düzeltme beyannamesi verildiği ve bu beyanname ile 3.095,00 TL İHALE KARARI DAMGA VERGİSİ ve 2.516,64 TL PİŞMANLIK ZAMMI olmak üzere Toplam 5.612,14 TL nin 27.10.2021 tarihinde ödendiği, davacı tarafından ödenen bu tutarın sözleşmenin ilgili maddeleri kapsamında davalıdan talep edildiği anlaşılmaktadır.
DELİLLER:
-19/10/2017 tarihli ihaleye yönelik ...kayıt numaralı şartname
-14/11/2017 tarihli ... Alındı belgesi sureti
-Bilirkişi raporu
11.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
-Davacı tarafından tahsili talep edilen damga vergisinin İhale Kararı Damga vergisi olduğu ve nispetinin de %05,69 olduğu
-İhale kararında, yalnızca ihale makamının imzası olduğundan, bu karardan doğan damga vergisinin mükellefinin ihale makamı olduğu, bu karara dayanılarak yapılacak ihale sonunda ihale üzerinde kalan yüklenicinin (davalı), ihale kararından doğan damga vergisinden dolayı mükellef sıfatının bulunmadığı,
-Ancak; davaya konu olayın Personel Çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalesi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30 maddesinde Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanan %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde İHALE KARARI DAMGA VERGİSİNİN de yer aldığının açıkça belirtildiği,
İhale kararı Damga vergisinin yüklenici tarafından ödenmemesi halinde yüklenicilerin aldıkları hakedişlerde damga vergisi kadar artış olacağı, sebepsiz zenginleşme yaratıp yaratmadığının sayın Mahkemece takdir edileceği,
Bu nedenle damga vergisi ve gecikme zammının davalıdan tahsilinin gerekeceği,
Görüş ve kanaati mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Eldeki davada çözümü gereken hukuki ihtilafın ...kayıt numaralı ihale ile davacı tarafından davalıya ihale edilen iş kapsamında ödenmesi lazım gelen damga vergisinin dava taraflarından hangisi tarafından ödenmesinin lazım geldiği, davacı tarafından ödendiği ileri sürülen 5.612,14-TL damga vergisi ödemesinin davalıdan tahsili gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Davacı tarafından ihaleye ilişkin evrak ve kayıtların dava dilekçesi ile dosyaya sunulmuş olduğu, dava taraflarına usulüne uygun tebligat yapıldığı, davalı tarafından savunma yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu halde dava tarafları arasında, dava dilekçesi ekinde sunulan ihale evrakı ve şartname gereğince hizmet alımına dair sözleşme ilişkisi kurulmuş olduğu kabul edilmiştir. Sunulan belgeler haricinde celbi gereken evrak bulunmadığı anlaşıldığından dosya rapor tanzimi için Vergi Hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdii edilmekle 11/04/2025 tarihli rapor dosyaya sunulmuştur.
Raporda, davacının talep etmekte olduğu damga vergisi oranının %5,69 oranında olmakla ihale şartnamesine uygun olduğu, Kamu İhale Genel Tebiliğinin 78.30 maddesinde "personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanan %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde ihale kararı damga vergisinin de yer aldığının açıkça belirtildiği" tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez evraklar ve ihtilaf konusunda tanzim edilmekle denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu tespit edilen bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere davalının kazanmış olduğu ihale şartnamesinde damga vergisinin davalı tarafından ödenmesi gerekmekle mevzuatın da bu yönde olduğu, davacı tarafından ödenmekle davalıdan tahsili talep edilen damga vergisi miktarının ihale konusu miktar nazara alındığında yerinde olduğu tespit edilmekle davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile 5.612,14-TL'nin ödeme tarihi olduğu anlaşılan 27/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, davacıya ödenmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 615,40-TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma, 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 770,00-TL tebligat ve posta gideri ile 6.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.770,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 5.612,14-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.