T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/560 Esas
KARAR NO : 2025/795
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/08/2024
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
YAZIM TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... adresinde faaliyet gösteren ... Tic. Ltd. Şti. yetkilisi olan davalının; müvekkilleri tarafından 27.11.2015 tarihinde elden taksitle yapmış oldukları alışveriş karşılığı boş ve sözleşmeye birleşik olarak alınan senedin, tüm bedeli ödenmiş olmasına rağmen davalı tarafından sonradan gerçeğe aykırı olarak doldurulan senedin, .... . Sayılı dosyasına konu edildiğini, icra takibine konu edilen borç hakkında menfi tespit talepleri bulunduğunu ve %40 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile icra takibinin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerinin illetten mücerret, bağımsız borç ikrarı içeren senetler olup bedelsiz olduğu iddiasında ispat yükünün iddia eden tarafa ait olduğunu, takibe dayanak bono incelendiğinde de görüleceği üzere, herhangi bir teminat kaydı veya başkaca koşul ve şart içermediğini, nitekim davacı tarafın, takip dayanağı bononun teminat senedi olduğu iddiasını da yazılı belge ile ispat etmesi gerektiğini, somut olayda, borçlunun itirazına dayanak gösterdiği ve alacaklı ile borçlu arasında imzalanan 21.06.2012 tarihli araç kiralama sözleşmesinin incelenmesinde, takibe dayanak senede doğrudan bir atıfta bulunulmadığı gibi, alacağın varlığının şarta bağlandığına veya teminat senedi olarak verildiğine dair bir kaydın sözleşmede yer almadığının görüldüğünü, davacı tarafça, müvekkili hakkında açılan .... numaralı soruşturmadan bahsedildiğini ancak müvekkili hakkında yapılan söz konusu soruşturma neticesinde.... tarafından "kovuşturmaya yer olmadığına dair karar" verildiğini, eldeki dava kötü niyetle ve yalnızca borcun ödenmesini geciktirmek amacıyla açıldığını, bu nedenle borçluların, takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan icra takibine konu bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.
28 Kasım 2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazetede yayınlanıp 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/1-k maddesine göre Tüketici:" Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi" olarak, aynı yasanın 3/1-l maddesine göre Tüketici işlemi: "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" olarak tanımlanmıştır.
Bu yasada yapılan en esaslı değişiklikler tüzel kişilerin tüketici kavramının dışında tutulması ve tüketici işlemi kavramının kapsamının genişletilmesidir. Buna göre tüketici işlemi; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder şeklinde yeniden tanımlanmıştır. Böylece uygulamada ortaya çıkan ve tüketici sözleşmelerinin kapsamının daraltan yorumların da önüne geçilmiş olacaktır."olarak belirtilmiştir
Yukarıda kısaca içeriği özetlenen yasal düzenleme nedeni ile davalı 28 Kasım 2013 tarih ve 28835 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanıp 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/1-k maddesine göre ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek kişi olarak tüketici konumundadır. Aynı Yasa'nın 3/1-l maddesine göre uyuşmazlık sigorta işleminden kaynaklanan tüketici işlemidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 83/2 maddesinde" Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez."hükmü yer almaktadır.
Mahkemelerin görevi, dava şartıdır. (HMK m. 114/(1)-c)
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. (HMK m.115/(2))
Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Somut olayda, davacılar tarafından dosyaya sunulan irsaliyeli fatura ve fotoğraflardan dava konusu bononun buzdolabı, bulaşık makinesi ve set üstü ocak alımı sebebiyle tanzim edildiğinin iddia edildiği, davalı tarafın bononun illiyetten mücerret olması sebebiyle hangi ilişki sebebiyle tanzim edildiğine ilişkin herhangi bir delil sunmadığı, bu haliyle davacıların tüketici işlemi sebebiyle tanzim edildiğini beyan ettikleri, bonolardan dolayı borçlu olmadıklarına ilişkin eldeki davada görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6502 sayılı Yasa'nın 83/2, 6100 sayılı HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine,
.... Tüketici Mahkemeleri'nin görevli olduklarının tespitine,
Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olduğnda dava dosyasının görevli .... Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine,
Süresi içerisinde görevli mahkemeye dava dosyasının gönderilmesi için başvuru yapılmaz ise dosyanın re'sen ele alınıp Mahkememiz tarafından açılmamış sayılması kararı verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hakkında görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına,
Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın görevli mahkemede davaya devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK 331/2 maddesi gereğince bir karar verilmesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ...'nun (e-duruşma) yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.