T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/655 Esas - 2025/707
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/655 Esas
KARAR NO : 2025/707
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/10/2024
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
YAZIM TARİHİ : 23/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tem. İlç. Teks. Oto. Taş. İnş. Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında 25.12.2020 tarihinde imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde mutfak personeli olarak görev yapan ...'ın iş akdi 24.09.2021 tarihi itibariyle Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi 4 koduyla (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren trafından haklı sebep bildirilmeden feshi) fesh edildiğini, ...'ın kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçesi, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek 15.10.2021 tarihinde 70.815,54- TL kıdem tazminatı tutarı ödendiğini, kıdem tazminatına ilişkin damga vergisi tutarının ise 541,60-TL olduğunu, yüklenici firmalar ile davacı arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesi geçerli olacağını, davalılar ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6’ncı bölümüne atıfta bulunmuş olup bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğu belirtildiğini, dava dışı işçi ...'a ödenen 70.815,54- TL kıdem tazminatı tutarının ödenmesi ile kıdem tazminatı tutarına ilave olarak 541,60- TL damga vergisi tutarı olmak üzere toplam 71.357,14-TL'nin dava dışı işçinin davalı yüklenici firmalarda çalıştığı dönem oranınca hesaplanması neticesinde; ...Şirketi &... Şirketi'nden16.521,00-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Limited Şirketi &... Şirketi iş ortaklığından 16.385,21-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Şirketi'nden 4.028,41-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Limited Şirketi&... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığından 7.423,13-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 2.398,94-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Şirketi& ... Şirketi iş ortaklığından 15.955,21- TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Şirketi & ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığından 1.357,89- TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Şirketinden 656,31- TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Şirketi & ... Şirketi iş ortaklığından 678,95- TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ... Tem. İlç. Teks. Oto. Taş. İnş. Tar. Hay. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den 5.952,09-TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının, ödeme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin davalı şirkette çalışması olduğunun kabul edilmediğini, davacı asıl işveren ile müvekkili şirketin alt-üst işverenlik ilişkisinin muvazaalı olup, işçinin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere TBK madde 167 hükmü çerçevesinde yarı oranda sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, davacının kıdem tazminatı adı altında yaptığı ödemenin mahkeme kararı sonrası olmaması sebebiyle ödemenin doğruluğunun bilirkişi tarafından incelenmesini, davanın zaman aşımı yönünden reddedilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğundan reddedilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleriyle birlikte vekâlet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... ve ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile davalı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacı tarafın davalılar aleyhine olarak işçi lehine yaptığı ödemenin başka bir ifade ile iş hukukundan kaynaklanan ödemelere ilişkin rücu davası açtığını, ... kayıtlarından görüleceği üzere, dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde istihdam olunmadığını, işyeri devirlerinde makul süreyi aşan kesintinin (10-15 gün) varlığı halinde iş yeri devri olmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılması gerektiğini, davacı tarafından davalı şirkete ihale bedeli içerisinde kıdem tazminatı payı ödenmediğini, dolayısıyla davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı bedelinin davalı şirketlerden talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, işçinin işe alınmasına, işten çıkarılmasına karar veren, işçiye emir ve talimatları veren, çalışma esaslarını belirleyen mercinin davacı olduğunu, bu nedenle davanın davalı şirketler açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere yarı oranda sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davanın husumetten reddedilmesini, davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleriyle birlikte vekâlet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-İhale evrakları, ödeme evrakları, ... kayıtları,
-Bilirkişi raporu:
16/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen kıdem tazminatı, damga vergisi ve ferilerinden davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminat ve damga vergisi kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği davaya konu alacak için davalıların sorumluluğunda bulunan alacak miktarlarının davacı beyan dilekçesinde yer alan ve hakkedişlerinden rücu edildiği belirtilen "... Şirketinin, ... Şirketi ile ... Şirketinin (iş ortaklığı), ... Şirketi ile ... Şirketinin (iş ortaklığı)" hariç ... Uzun Vadeli Hizmet Dökümü ve İşyeri Ünvan Listesinde ve hizmet sözleşmelerinde yer alan davalılar için ...Şirketi ile ... Şirketi ortaklığı için 16.521,00-TL, ... Limited Şirketi ile ... Şirketi iş ortaklığı için 16.385,21-TL, ... Şirketi için 4.028,41-TL, ... Limited Şirketi&... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı için 7.423,13-TL, ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. için 2.398,94-TL, ... Şirketi ile ... Şirketi iş ortaklığı için 15.955,21-TL, ... Tem. İlç. Teks. Oto. Taş. İnş. Tar. Hay. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İçin 5.952,09-TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, davalılar tarafından sözleşme ile yerine getirilen temizlik ve destek hizmeti işinde çalışan dava dışı işçi için davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesinin, bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan geri alınması istemine ilişkindir.
Davanın her iki tarafı tacir olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.
Davacı kurum tarafından dosyamıza gönderilen bila tarihli cevabi yazı ile dava konusu rücu alacağı talep edilen ... Şirketinin hak edişinden 07/11/2024 tarihinde kesinti yapılarak tahsil edildiğinin bildirildiği, bu haliyle davacının davalı ...'den alacağının kalmadığı kabul edilmekle konusuz kalan davanın ... Şirketi yönünden esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Diğer davalılar yönünden yapılan incelemede:
Davacının ihtiyacı olan temizlik ve destek hizmetlerinin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında değişik tarihlerde imzalanan sözleşmeler uyarınca hizmetler davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 16/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen tazminat ve ferileri kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği ve şirketlerin sorumluluklarının yukarıda gösterildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporu denetime olanaklı ve gerekçeli hazırlanmakla mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri kapsamı, bilirkişi incelemesi hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçinin davacı idareden ihale ile iş alan yüklenici şirketlerde çalıştığı, 24/09/2021 tarihinde iş aktinin sonlanması nedeniyle davacı idare tarafından kıdem tazminatı ödenmiş olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerde çalıştırılan işçilerin kanuni alacaklarından davalı yüklenicinin sorumlu olduğu düzenlemesinin yer aldığı, İş Hukukumuzda ve Yargıtay kararlarında alt işverenlerin, bir işverenden belirli bir işin bir bölümünde ve eklentilerinde iş alan ve işçilerini o işyerinde ve eklentilerinde kendi adına çalıştıranların işveren sıfatına sahip oldukları, bu kimselerin aldıkları işleri asıl işverene ait işyerinde yapıyor olmaları nedeniyle bu yerlerin alt işverenler yönünden de işyeri anlamını taşıdığı, başka bir deyişle fiziki olarak tek olan yerin hukuki bakımdan hem asıl işverenin hem de alt işverenin işyeri olduğunun kabul edilmesi gerektiği, asıl işverenlerin alt işverenin kendi işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan veya hizmet akdinden doğan yükümlülüklerden birlikte sorumlu olduğu ancak asıl işverenin sorumluluğunun alt işverenin sorumluluğu ile sınırlı olduğunun kabul edildiği, Yargıtay uygulamasına göre yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri sınırlı olarak sorumlu olduklarının kabul edildiği, davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanmış olan sözleşme ve teknik şartnamede, işçilerin hak ve alacaklarından, davalı idareden ihale ile iş almış şirketler sorumlu tutulduğuna ilişkin düzenleme, ... Dairesi kararları ve ... Dairesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davacı idarenin dava dışı işçiye ödemiş olduğu tutarların tamamını BK hükümlerine göre davalılardan sorumlulukları oranında talep edebileceği kabul edilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,
Davalı ... yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
16.521,00 TL tazminatın ...Şirketi ile ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
16.385,21 TL tazminatın ... Limited Şirketi ile ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4.028,41 TL tazminatın ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
7.423,13 TL tazminatın ... Limited Şirketi ve ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2.398,94 TL tazminatın ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
15.955,21 TL tazminatın ... Şirketi ile ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5.952,09 TL tazminatın ... Şirketinden 15/10/2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 4.874,41 TL harçtan peşin alınan 1.218,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.655,80 TL harcın;
879,61 TL'sinin ...Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
872,38 TL'sinin ... Limited Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
214,48 TL'sinin ... Şirketinden,
395,22 TL'sinin ... Limited Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
127,72 TL'sinin ... Şirketinden,
849,49 TL'sinin ... Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
316,90 TL'sinin ... Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.200,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin;
158,52 TL'sinin ... Şirketinden,
972,41 TL'sinin ...Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
964,41 TL'sinin ... Limited Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
237,11 TL'sinin ... Şirketinden,
436,92 TL'sinin ... Limited Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
141,19 TL'sinin ... Şirketinden,
939,11 TL'sinin ... Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
350,33 TL'sinin ... Şirketinden,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin;
1.132,26 TL'sinin ... Şirketinden,
6.945,76 TL'sinin ...Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
6.888,68 TL'sinin ... Limited Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
1.693,63 TL'sinin ... Şirketinden,
3.120,84 TL'sinin ... Limited Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
1.008,56 TL'sinin ... Şirketinden,
6.707,90 TL'sinin ... Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
2.502,38 TL'sinin ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 16.995,51 TL yargılama giderinden;
641,44 TL'sinin ... Şirketinden,
3.934,89 TL'sinin ...Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
3.902,55 TL'sinin ... Limited Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
959,47 TL'sinin ... Şirketinden,
1.768,01 TL'sinin ... Limited Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
571,37 TL'sinin ... Şirketinden,
3.800,14 TL'sinin ... Şirketi ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
1.417,64 TL'sinin ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, Davacı Vekili Av. ..., bir kısım davalılar Vekili Av. ... 'ın yüzüne (e-duruşma) karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.