T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/714 Esas - 2025/373
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/714 Esas
KARAR NO : 2025/373
HAKİM :....
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 2- ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 3- ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALILAR : 4- ....
5- ....
6- ....
7-....
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/10/2024
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
YAZIM TARİHİ : 29/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Şirketi ile davacı arasında 25.12.2020 tarihinde imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde davacı iş yerinde davalı yüklenici şirketlerde hizmet alımı personeli olarak görev yapan ... (TC:....)'ın iş akdinin 02.05.2023 tarihli Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinde 8 koduyla (Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle) feshedildiğini, dava dışı işçiye 11.05.2023 tarihinde 353.222,36 TL kıdem tazminatı ödenmiş olup, söz konusu kıdem tazminatı tutarına ilişkin damga vergisi tutarının ise 2.701,46 TL olduğunu, yüklenici firmalar ile davacı arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesinin geçerli olacağını, davalılar ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6’ncı bölümüne atıfta bulunmuş olup bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, gerekirse yargılama esnasında ıslah edilmek üzere davacı kurumca dava dışı işçiye ödenen 353.222,36 TL tutarındaki kıdem tazminatı ve kıdem tazminatı tutarına 2.701,46 TL damga vergisinin ilave edilmesiyle oluşan toplam 355.923,82 TL'den 290.725,55 TL'nin dava dışı işçi ...'ın davalı yüklenici şirketlerde çalıştığı dönem oranına tekabül eden tutarlarının hesaplanması neticesinde; 11.265,48 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... (Taahhüt ve Temizlik İşleri) Şirketinden, 19.537,71 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... Şirketinden, 84.082,92 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... Şirketinden, 39.456,39 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... Şirketinden, 59.320,64 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... Şirketin &... Şirketi İş Ortaklığından müşterek ve müteselsilen, 77.062,41 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının ... Şirketinden ödeme tarihi olan 11.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan dönem oranınca rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dişi işçinin davalı şirkette çalışması olduğunun kabul edilmediğini, davacı asıl işveren ile müvekkili şirketin alt-üst işverenlik ilişkisinin muvazaalı olup, işçinin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere TBK madde 167 hükmü çerçevesinde yarı oranda sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, davacının kıdem tazminatı adı altında yaptığı ödemenin mahkeme kararı sonrası olmaması sebebiyle ödemenin doğruluğunun bilirkişi tarafından incelenmesini, davanın zaman aşımı yönünden reddedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğundan reddedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleriyle birlikte vekâlet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı firmanın alt işveren olarak, asıl işveren olan davacı kurumun bizzat belirlediği işçiler ile belirli süreli iş sözleşmesi yapmakta olduğunu, sözleşme yapılan bu işçiler üzerinde müvekkili firmanın işe alma, işten çıkarma, yıllık izne çıkarma vb. hiçbir tasarruf imkanı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkeme aksi kanaatte ise 4857 Sayılı Kanunun 2/6 maddesine göre davalı firmanın asıl işveren kurumla birlikte sorumluluğu bulunduğundan işçinin davalı firmada çalışmış olduğu süre ile orantılı olarak belirlenen, alacak miktarının 1/2'si davacı asıl işverence karşılanması gerektiğini, davanın davalı yönünden reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışma süresi dikkate alındığında işçinin davalı şirketten kıdem tazminatı hak etmediğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; asıl işverenin personelin işçilik alacaklarından sorumlu olup alt işveren ile birlikte sorumluluğu söz konusu olması gerektiğini, sorumluluk miktarının dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışma döneminde aldığı ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesaplanan miktarın olsa olsa yarısı bakımından davalının sorumluluğunun olacağını, davanın zamanaşımı yönünden reddedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddedilmesini,
yargılama giderleriyle ve vekâlet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-İhale evrakları, ödeme evrakları, ... kayıtları,
-Bilirkişi raporu:
22/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen kıdem tazminatı, damga vergisi ve ferilerinden davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminat ve damga vergisi kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği davaya konu alacak için davalıların sorumluluğunda bulunan alacak miktarlarının davalılar için; ... için 11.265,48 TL, ... Şirketi için 77.062,41 TL, ... Limited Şirketi - ... Şirketi ortaklığı için 59.320,64 TL, ... Şirketi için 84.082,92 TL, ... Güv. Temz. İnş. - ... Şirketi ortaklığı için 19.537,71 TL, ... Şirketi için 39.456,39 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, davalılar tarafından sözleşme ile yerine getirilen temizlik ve destek hizmeti işinde çalışan dava dışı işçi için davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesinin, bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan geri alınması istemine ilişkindir.
Davanın her iki tarafı tacir olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.
Davacının ihtiyacı olan temizlik ve destek hizmetlerinin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında değişik tarihlerde imzalanan sözleşmeler uyarınca hizmetler davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 22/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen tazminat ve ferileri kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği ve şirketlerin sorumluluklarının yukarıda gösterildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporu denetime olanaklı ve gerekçeli hazırlanmakla mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri kapsamı, bilirkişi incelemesi hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçinin davacı idareden ihale ile iş alan yüklenici şirketlerde çalıştığı, 02/05/2023 tarihinde iş aktinin sonlanması nedeniyle davacı idare tarafından kıdem tazminatı ödenmiş olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerde çalıştırılan işçilerin kanuni alacaklarından davalı yüklenicinin sorumlu olduğu düzenlemesinin yer aldığı, İş Hukukumuzda ve Yargıtay kararlarında alt işverenlerin, bir işverenden belirli bir işin bir bölümünde ve eklentilerinde iş alan ve işçilerini o işyerinde ve eklentilerinde kendi adına çalıştıranların işveren sıfatına sahip oldukları, bu kimselerin aldıkları işleri asıl işverene ait işyerinde yapıyor olmaları nedeniyle bu yerlerin alt işverenler yönünden de işyeri anlamını taşıdığı, başka bir deyişle fiziki olarak tek olan yerin hukuki bakımdan hem asıl işverenin hem de alt işverenin işyeri olduğunun kabul edilmesi gerektiği, asıl işverenlerin alt işverenin kendi işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan veya hizmet akdinden doğan yükümlülüklerden birlikte sorumlu olduğu ancak asıl işverenin sorumluluğunun alt işverenin sorumluluğu ile sınırlı olduğunun kabul edildiği, Yargıtay uygulamasına göre yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri sınırlı olarak sorumlu olduklarının kabul edildiği, davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanmış olan sözleşme ve teknik şartnamede, işçilerin hak ve alacaklarından, davalı idareden ihale ile iş almış şirketler sorumlu tutulduğuna ilişkin düzenleme, .... kararları ve .... Dairesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davacı idarenin dava dışı işçiye ödemiş olduğu tutarların tamamını BK hükümlerine göre davalılardan sorumlulukları oranında talep edebileceği kabul edilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
11.265,48 TL rücuen alacağın ...'dan 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
19.537,71 TL rücuen alacağın ... Şirketinden 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
84.082,92 TL rücuen alacağın ... Şirketinden 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
39.456,39 TL rücuen alacağın ... Şirketinden 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
59.320,64 TL rücuen alacağın ... Şirketi ve ... Şirketinden 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
77.062,41 TL rücuen alacağın ... Şirketinden 11/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 19.859,46 TL harçtan peşin alınan 4.964,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.894,59 TL harcın;
577,15 TL'sinin ...'dan,
1.000,96 TL'sinin ... Şirketinden,
4.307,75 TL'sinin ... Şirketinden,
2.021,44 TL'sinin ... Şirketinden,
3.039,12 TL'sinin ... Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
3.948,07 TL'sinin ... Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.000,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin,
155,00 TL'sinin ...'dan,
268,81 TL'sinin ... Şirketinden,
1156,87 TL'sinin ... Şirketinden,
542,87 TL'sinin ... Şirketinden,
816,17 TL'sinin ... Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
1.060,28 TL'sinin ... Şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 46.516,09 TL vekalet ücretinin,
1.802,48 TL'sinin ...'dan,
3.126,03 TL'sinin ... Şirketinden,
13.453,27 TL'sinin ... Şirketinden,
6.313,02 TL'sinin ... Şirketinden,
9.491,30 TL'sinin ... Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
12.329,99 TL'sinin ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 15.393,27 TL yargılama giderinin,
596,48 TL'sinin ...'dan,
1034,48 TL'sinin ... Şirketinden,
4.452,00 TL'sinin ... Şirketinden,
2.089,13 TL'sinin ... Şirketinden,
3.140,90 TL'sinin ... Şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen,
4.080,28 TL'sinin ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ....'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/05/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.