T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/799 Esas - 2024/677
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/799 Esas
KARAR NO: 2024/677
BAŞKAN: .....
ÜYE: .....
ÜYE: .....
KATİP: .....
DAVACI : .....
DAVALI : .....
DAVA: Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/10/2024
KARAR TARİHİ: 04/12/2024
YAZIM TARİHİ : 04/12/2024
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... dava dilekçesinde; dava konusu olarak kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyelerinin sorumluluklarından kaynaklanan alacakların tespiti ile davacıya ödenmesine karar verilmesi şeklinde ifade kullanıp,
Açıklamalar bölümünde eşi müteveffa ...'nun 04/02/2017 tarih ve 27 sayılı karar uyarınca davalı kooperatifin ... nolu kayıtlı üyesi olduğunu, 24/01/2020 tarihinde eşinin vefat ettiğini, kooperatif üyesi olması nedeninin kooperatif aracılığı ile ev sahibi olunca satıp ...'da ev alınması olduğunu, üyelik için ...'ın arkadaşlarından borç alarak peşinatı ödemsine karşın vefat sonrası kooperatif yetkililerinin ..... 'da ev almaya yetecek parayı kendisine göndermelerini beklerken ve dolar olarak değerlendirilseydi iki ev parası gönderilmiş olmasına karşı neredeyse kooperatif yetkililerinin kendisini borçlu çıkarmaya çalıştığını belirterek ..... 'da yeni 3+1 ev alma hayaline ulaşılmasını maddi ve manevi mağduriyeti dikkate alınarak yardımcı olunmasını talep ettiği,
Dava değerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.750.000,00 TL olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
Dava, dava dilekçesi ve ekleri bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının kooperatif üyesi olan eşinin ölümü nedeniyle üye sıfatıyla ödemiş olduğu paranın yapılacak yargılama sonucu belirlenerek davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.
UYAP sistemi üzerinden temin edilen miras bırakan ...'ya ait ..... ., sayılı 23/06/2022 tarihli ilamının incelenmesinden, muris terekesinde iki payın davacı eş ...'ya, birer payın ise kardeşleri ... ile ...'ya ait olduğunun sübutuna şeklinde karar verildiği anlaşılmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 640. maddesinde, "Birden çok mirasçı bulunması halinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.
Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.
Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.
Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.
Bir mirasçı ödemeden aciz halinde ise, mirasın açılması üzerine diğer mirasçılar, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilirler." hükmüne,
701. maddesinde, "Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.
Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır." hükmüne, 702. maddesinde, "Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir.
Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir.
Sözleşmeden doğan topluluk devam ettiği sürece, paylaşma yapılamaz ve bir pay üzerinde tasarrufta bulunulamaz.
Ortaklardan her biri, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir. Bu korumadan bütün ortaklar yararlanır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu düzenlemeler göstermektedir ki miras ortaklığı mirasın tümü üzerinde söz konusu olduğundan, tereke, payları ayrılmaksızın ortaklığa dahil olan tüm mirasçılara aittir. Tereke üzerinde ortaklık devam ettiği sürece, mirasçıların somut ve bağımsız payları mevcut değildir.
Miras ortaklığını oluşturan mirasçılar, terekedeki malvarlığı değerleri üzerinde elbirliği halinde mülkiyet hükümleri gereğince malik oldukları için, kural olarak tek başlarına veya birkaçı birlikte hareketle terekeye dahil hakkını biri üzerinde tasarrufta bulunamazlar. Hal böyle olunca, tüm mirasçıların terekeye dahil olan bir hak veya malın terekeye iadesi için birlikte dava açmaları veya hazır olmayanların usulüne uygun şekilde vekaletname ibraz etmeleri veya TMK’nin 640. maddesi gereğince miras ortaklığına temsilci atanması gerekir.
HMK'nın 114/1-d. m. uyarınca tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması dava şartıdır.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davacı mevcut davayı miras ortaklığı adına değil, müstakilen kendi adına açmış olup, mevcut hali ile davacının mirasçı sıfatıyla müstakilen dava açma hakkı (taraf ehliyeti) bulunmamakla, yargılamanın çabukluğu ilkesi de dikkate alınarak tensiben dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın usulden reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 29.885,63 TL'nin mahsubu ile artan 29.458,03 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2024
Başkan .....
¸e-imzalıdır.
Üye .....
¸e-imzalıdır.
Üye .....
¸e-imzalıdır.
Katip .....
¸e-imzalıdır.