T.C. ANKARA ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/293 Esas - 2022/226
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/293 Esas
KARAR NO: 2022/226
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/01/2018
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
KARAR Y.TARİHİ : 13/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
ASIL DAVADA:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ile imzaladığı 01/09/2016 tarihli, yapım işleri taşeron sözleşmesi ile; T.C. Merkez Bankası ... Şubesi Yeni Hizmet Binası inşaatında, alt taşeron olarak mekanik tesisat işlerinin yapımını üstlendiğini, sözleşme ve eklerinde görüleceği üzere müvekkilin üstlendiği edimlerin ifası, yapılacak olan inşaatta belirli ve düzenli bir ilerlemenin olmasına bağlı olduğunu ancak işveren aylarca inşaat sahasında kendi üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, kaba inşaat kısmı bitirilerek, çalışma sahasının müvekkili şirkete teslim edilmediğini, müvekkili şirketin sözleşme süresi içerisinde çok kısıtlı oranda çalışma imkanı bulmuş ve üstlendiği işin ancak bir kısmını yapabildiğini, geriye kalan kısım ise davalının inşaatı ilerletmemesi nedeni ile yerine getirilemediğini, davalı tarafa işin aksadığı bu nedenlerle doğan zarardan sorumlu oldukları hususlarında ihtarname gönderildiğini, davalı taraf sözleme süresinin dolmasından yaklaşık olarak dört ay sonra, müvekkile gönderdiği ihtarname ile işe başlanılmasını istendiği, buna karşın davacı tarafça gönderilen cevapta, ana yüklenicinin temerrüdü ile ifanın süresinde yerine getirilemediği, kararlaştırılan birim fiyatlarından sözleşmede belirtilen teslim süresince bağlı olunduğu, birim fiyatlarının revizesi için irtibat kurulması, aksi takdirde sözleşmenin feshedilmiş kabul edileceğinin bildirildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre işin bitim tarihi 30/12/2016 olarak kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin iş için teklif verirken sözleşme süresince geçerli olacak şekilde fiyat teklifinde bulunduğunu, sözleşmede kararlaştırılan fiyatlar elbette sözleşmede kararlaştırılan süre boyunca müvekkili şirketi bağlamakla birlikte, işin davalının kusuru ile uzaması halinde, müvekkilinin sözleşmede kabul ettiği birim fiyatlar ile sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davalı tarafın sözleşme konusu işin yapılması için başka bir firma ile anlaştığının öğrenilmesi ile birlikte, ...sayılı ihtarı ile, işin yapılan kısmından kaynaklanan alacağın ödenmesi edildiğini belirterekfazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00TL alacağın, 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 11/02/2022 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini 7.487,10 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin T.C. Merkez Bankası A.Ş. ... şubesi yeni hizmet binasının resmi yüklenicisi olduğunu, inşaat kapsamındaki mekanik işlerin tümünün yapımının 01.09.2016 tarihli sözleşme ile davacı şirket tarafından 2.350.000,00 TL tutarında anahtar teslimi götürü bedel ile üstlenildiğini, bu sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 31.12.2016 tarihi olarak belirlenmişse de sözleşmenin 16.3 maddesinde iş yerinin hazırlanamamasına bağlı olarak süre uzatımı verilmesi hususunun açıkça belirtildiğini, davacının taahhüdündeki işleri yapmak yerine her defasında uyarılara duyarsız kaldığını, davacının 02.02.2017 tarihinde müvekkilinden toplantı talebinde bulunduğunu ve talepteki asıl amacının sözleşme fiyatının revize edilmesi ile ilgili olduğunu, iş yerinin hazır edilememesinden dolayı işin sürdürülememesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davacının işe devam konusunda eylemsizliğini sürdürdüğünü, bunun üzerine müvekkili tarafından davacıdan işe devam etmesinin yazılı ihtar ile istenildiğini, ihtarnamede akdedilen sözleşmenin 22. maddesi gereğince sözleşme kapsamındaki işin nam ve hesabına olmak üzere başkasına yaptırılacağı, ilave masrafların tazminiyle birlikte sözleşmedeki cezai müeyyidelerin de işletilip yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini, ihtardan sonra davacı firmanın işe başlamadığını ve sözleşme bedelinin revize edilmesi gerektiği üzerinde durulduğunu, işe başlanmaması nedeniyle ikinci ihtarnamenin gönderildiğini, bu ihtarnamede "sözleşmenin süresi bittiğinde ilga olması amacıyla düzenlenmediğini, mekanik işlerin davacı tarafından yürütülmesi maksadıyla anlaşmaya varıldığı, sözleşme maddelerinde fiyatın her halde sabit tutulduğu" belirtilmiş ve işin süresinin 30.07.2017 tarihine kadar uzatıldığının da ifade edilerek davacının işe başlamasının tekrar ihtar edildiği, davacının sessiz kalarak işe başlamaması üzerine işin süreli ve resmi iş olmasından dolayı nam ve hesabına başka bir firmaya verilmek zorunda kalındığı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan tespit davasındaki bilirkişi raporunda davacının 2017 fiyatına göre 2.778 TL tutarında iş gerçekleştirdiğini tespit edildiği savunmuş sözleşmeden doğan tüm haklar saklı kalmak kaydıyla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAH. 2018/87 E. 2018/946 K. SAYILI DOSYASI
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; müvekkili şirketin taahhüdü altında bulunan T.C. Merkez Bankası A.Ş. ... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı kapsamındaki tüm mekanik işlerin yapımını akdedilen sözleşme ile davalı şirketin üstlendiğini ancak tüm uyarılara karşın üstlenmiş olduğu edimi yerine getirmemesi üzerine, sözleşme konusu işlerin davalı nam ve hesabına başkasına yaptırılmış olması nedeniyle oluşan zararları ile sözleşme gereğince davalının cezai şart sorumluluğunun doğmuş olduğunu belirterek; sözleşmenin davalı yanca uygulanmamasından doğan ve bu davaya konu edilmemiş diğer hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydı ile davalı nam ve hesabına işin yaptırılması neticesinde doğan alacak ile sözleşmede yer alan cezai müeyyidelerin davalı aleyhine işletilmesi neticesinde doğacak alacaklarımıza ilişkin olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözleşme süresi boyunca elindeki kaba inşaat kısmını bitiremediği için müvekkilinin işin ifasına başlayamadığını, bu durumun üst işveren ile davacı arasındaki hakediş tutanaklarında açıkça gözükeceğini ayrıca davacı tarafından yaptırılan tespitte bile, sözleşme süresinin dolmasından aylar sonra dahi kaba inşaat kısmının tamamlanmadığının görülmekte olduğunu, müvekkilinin üstlendiği mekanik tesisat işinin ifa edilebilmesi için uygulanacak yapıda kaba ve ince inşaat işlerinin büyük oranda tamamlanmış olması gerektiğini, tarafların her ne kadar sözleşmeye yer teslimi koysalar da inşaat ilerleyip bina ortaya çıkmadan mekanik tesisat işlerinin tamamlanmasının mümkün olmadığını, yapılan binanın kaba inşaatının ilermemesi nedeni ile müvekkilinin çok sınırlı oranda ifada bulunduğunu ve davacıyı uyararak inşaatın ilerlemesini beklemek zorunda kaldığını, davacı çalışanlarının müvekkilinin bu uyarılarına karşın inşaatın yürümediğini ve müvekkilinin işi durdurarak beklemesini söylediklerini, tüm bu süreçte işçi maaşları, sigorta ödemeleri gibi giderleri nedeni ile müvekkilinin büyük oranda zararı doğması nedeni ile sözleşme süresinin hitamından sonra işin yapılamayacağının birçok kez davacıya söylendiğini, davacı tarafından ... 3. ATM ... D.iş sayılı dosyasından yapılan tespitte de gerek bilirkişi raporunda gerekse eki fotoğraflarda, davaya konu yapının tespit tarihi 26.04.2017 tarihinde dahi kaba inşaatının devam ettiği, müvekkilinin isteseydi dahi mekanik işinin tamamını ifa edemeyeceğinin rahatlıkla görüldüğünü, davacının müvekkiline işi tamamlaması için ihtar göndermesi ve neticesinde başka bir taşeronla anlaşıp nama ifaya yönelmesinin kötü niyetli olup, hukuken himaye görmesinin mümkün olmadığını savunmuş davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Asıl davada;taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında ifa edilen edimin karşılığının ödenmediği iddiasıyla iş bedelinin tahsiline ilişkin olduğu, birleşen davada; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalı yüklenicinin edimini ifa etmediği iddiasıyla davalı nam ve hesabına işin yaptırılması neticesinde doğan alacak ile sözleşmede yer alan cezai müeyyidelerinin tazmini istemlerine ilişkindir.
Sözleşme örneği, ihtarname örnekleri, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/03/2018 gün ve 2018/19 Esas 2018/153 Karar sayılı yetkisizlik kararı sonucu dosya mahkememize tevzii edilmiştir.
Dava konusu mahalde talimat mahkemesi kanalında inceleme yapılmıştır.
İnşaat Mühendisi bilirkişi 30/10/2019 tarihli raporu sonuç kısmında özetle; Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinden gelen 2018/293 Esas sayılı dosyada ve ... İli Kepez İlçesi 10703 ada 5 parselde bulunan TC Merkez Bankası A.Ş. ... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatında 02/10/2019 tarihinde Merkez Bankası yetkililerin gösterimi ile yapılan incelemeler sonucunda; söz konusu bina inşaatının çevre düzeni ve tüm mekanik tesisatları da dahil olmak üzere yapımının tamamlanmış olduğu bu durumun aşağıdaki fotoğraflarla da tespit edilmiş olduğu ve Merkez Bankası tarafından kullanılmak üzere taşınma işlemlerine başlanıldığı, bina bahçe giriş kapısında güvenlik görevlilerin çalışmakta olduğu, söz konusu inşaatta taşeron ... İklimlendirme Havalandırma Müh. Hizm. Mut. Malz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin binanın tüm inşaatının yüklenimini üstlenen Müteahhit ... Grup İnşaat ve Ticaret A.Ş arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki mekanik işlerden ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş dosyasında 26.04.2017 tarihi itibariyle tespiti yapılan imalatların sadece bodrum kat ve bodrum tavan tabliyesinde döşenmesi gereken pis su boruları olduğu ve miktarlarının tespit raporu ile belirlendiği, dosyasındaki belgelerden taşeron firmanın tespit raporu dışında herhangi bir imalat yapıp yapmadığı, müteahhit frmanın taşerona yer teslimini zamanında yapıp yapmadığı anlaşılamadığını görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının ayrı ayrı dosyaya sunmuşlardır.
Bilirkişi 19/10/2020 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; T.C. Merkez Bankası ... Şubesi Yeni Hizmet Binasının mekanik tesisat işlerinin ve yapım işinin tamamlanmış durumda olduğu binada T.C. Merkez Bankası ... Şubesi personelinin çalışmakta ve binanın kullanılmakta olduğu; ayrıntıları değerlendirme bölümünde belirtilmiş olan, sözleşme kapsamındaki tüm mekanik işlerin bir önceki taşeron olan ... İklimlendirme Havalandırma Müh. Hizm. Mutfak Malz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd Şti” nin nam ve hesabına yapılması için ... Mühendislik Makine İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan sözleşmenin, KDV Hariç 3.150.000,00.-TL lik bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu; ... Ltd. Şti” nin eksik bıraktığı iddia edilen ve ... Mühendislik Makine İnş. San. Tic. Ltd. Şti.” ne yaptırıldığı bildirilen işlerin piyasa rayiç değerinin ise KDV Hariç 3.147.559,67 TL olduğu, nam ve hesaba düzenlenen sözleşme tarihine kadar geçen sürenin mahkemece gecikme olarak değerlendirilmesi durumunda; toplam gecikme cezasının 54.500,00 TL olduğu; dosya içeriğinde, ... firmasının iş yerinde sözleşme gereği bulundurması gereken teknik personelin bulundurmadığına dair herhangi bir tutanak, şantiye defteri kaydı vb. bilgi ve belge bulunmamaktadır. 30.12.2016 tarihinden 18.04.2017 tarihine kadarki sürede ... Ltd.Şti.'nin şantiyede bulundurması gereken teknik personeli bulundurmadığının kabulü durumunda; toplam teknik personel bulundurmama cezasının 54.500,00 TL olduğu; ... İklimlendirme Havalandırma Müh. Hizm. Mutfak Malz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.' nin mi taahhüdünü zamanında yerine getiremediği yoksa gecikmenin ... Grup İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin inşaatta ilerleme kaydedemediği için mi işlerin geciktiği ve yapılamadığı hususu Mahkemenin takdirlerinde olmak üzere; sözleşmenin 22. maddesindeki hükmün uygulanması durumunda; ... Mühendislik Makine İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin nam ve hesaba yapılan sözleşme ile ... İklimlendirme Havalandırma Müh. Hizm. Mutfak Malz. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd Şti.' nin sözleşme bedeli arasındaki farkın %10 fazlasının KDV hariç 877.315,64 TL olduğu görüşü bildirilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu 26/07/2021 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Asıl dava yönünden: Taraflar arasındaki 01.09.2016 tarihli Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesi ile işin anahtar teslim götürü bedel esasına göre yapılmasının kararlaştırıldığı ve toplam iş bedelinin 2.350.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, dosya kapsamında yapılmış olan tespitler incelendiğinde, davacı/karşı davalının, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında; bodrum kat döşemesi içerisindeki PVC pis su boru imalatlarının ve üst kat pis su kolon tesisatının bağlanacağı PVC pis su borularının bodrum kat tavanından perde duvar geçişlerinin yapılmış olduğu, yapılmış olan bu imalatın bedelinin de taraflarca imzalı sözleşme eki pursantaj da dikkate alınarak götürü bedel esasına 6.345,00 TL olduğunun tespit ve hesap edildiği, davacının talebinde şimdilik 1.000,00 TL alacağa 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş olduğu, faiz talebinin takdiri mahkemeye ait olmak üzere; davalı/k.davacının;yarım bırakılan mekanik işlerin nam ve hesaba olmak üzere bir başka firmaya yaptırılmaya başlandığına ilişkin ihtarın tebliğ tarihinin 26.09.2017 olduğunun görüldüğü, birleşen dava yönünden; somut olayda, davalı/karşı davacının öncelikli edimi olan yer teslimini tam olarak yerine getirmediği anlaşılmakla; işin başkasına yaptırılması nedeni ile nama ifa bedeli ve cezai müeyyide taleplerinin yerinde olmadığının değerlendirildiği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, süresi içeresinde rapora karış beyan ve itirazlarını dosyaya sunmuştur.
Bilirkişi kurulu 26/07/2021 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Asıl dava yönünden; Taraflar arasındaki 01.09.2016 tarihli Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesi ile işin anahtar teslim götürü bedel
esasına göre yapılmasının kararlaştırıldığı ve toplam iş bedelinin 2.350.000,00TL olarak kararlaştırıldığı,
dosya kapsamında yapılmış olan tespitler incelendiğinde, davacı/karşı davalının, taraflar arasındaki sözleşme
kapsamında; bodrum kat döşemesi içerisindeki PVC pis su boru imalatlarının ve üst kat pis su kolon tesisatının
bağlanacağı PVC pis su borularının bodrum kat tavanından perde duvar geçişlerinin yapılmış olduğu, yapılmış olan bu
imalatın bedelinin de taraflarca imzalı sözleşme eki pursantaj da dikkate alınarak götürü bedel esasına göre 6.345,00 TL +
1.142,10 TL (KDV) = 7.487,10 TL olduğunun tespit ve hesap edildiği,
davacının talebinde şimdilik 1.000,00TL alacağa 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte
tahsilini talep etmiş olduğu, faiz talebinin takdiri mahkemeye ait olmak üzere;davalı/k.davacının;yarım bırakılan
mekanik işlerin nam ve hesaba olmak üzere bir başka firmaya yaptırılmaya başlandığına ilişkin ihtarın tebliğ tarihinin
26.09.2017 olduğunun görüldüğü,
birleşen dava yönünden; somut olayda, davalı/karşı davacının öncelikli edimi olan yer teslimini tam olarak yerine getirmediği anlaşılmakla; işin
başkasına yaptırılması nedeni ile nama ifa bedeli ve cezai müeyyide taleplerinin yerinde olmadığının değerlendirildiği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
T.C. Merkez Bankası A.Ş. ve davalı birleşen dosya davacısı ... Grup İnş. ve Tic. A.Ş. arasında T.C. Merkez Bankası A.Ş. ... Şubesi Hizmet Binası İnşaatı İşi için 12.04.2016 tarihinde 16.400.000,00 TL anahtar teslim götürü bedelli sözleşme akdedildiği, işin teslim tarihinin işyeri tesliminden itibaren 720 gün olarak kararlaştırıldığı, görülmüştür.
Dosyanın tarafları arasında ise T.C. Merkez Bankası A.Ş. ... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı İşine ilişkin 01.09.2016 tarihli 2.350.000,00 TL anahtar teslim götürü bedelli yapım işleri taşeron sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşme uyarınca, KDV sözleşme bedeline dahil olmayıp, yüklenici tarafından taşerona ödenecektir.
Sözleşmenin “İşe Başlama ve Bitirme Tarihi” başlıklı 8. maddesinde; sözleşmenin imzalanmasının ardından 5(beş) işgünü içerisinde taşerona yer teslimi yapılır. Taşeron yer teslimini müteakip herhangi bir tebligata gerek duyulmaksızın 3(üç) işgünü içerisinde işe fiilen başlamak zorundadır. Bu işlerde gecikme olması halinde gecikilen gün adedince gecikme cezası uygulanır. Taşeron, taahhüdünde bulunan işlerin tümünü, iş yeri teslim tarihinden itibaren 30 Aralık 2016 tarihine kadar tamamlamak zorundadır.
Sözleşmenin "Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar" başlıklı 8.2. maddesinde; müteahhit tarafından verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilmediği takdirde geçen her takvim günü, yüklenici hakedişinden 500TL/gün gecikme cezası kesilir.
Sözleşmenin “Ödeme Şekli ve Şartları” başlıklı 10. maddesinde; taşeron hakedişi, son 30 gün içerisinde yapılan imalatı kapsayacak şekilde her ayın 25 'inde şantiye yönetimi ile birlikte tanzim edilir. Taşeron hak edişi, işbu sözleşmedeki anahtar teslim götürü bedel fiyat ile müteahhidin idareden almış olduğu elektrik grubuna ait pursantaj oranlarının çarpılması suretiyle bulunur. Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Sözleşmenin "İş programı" başlıklı 11.1. maddesinde; taşeron, sözleşmenin imzalanması ardından tebliğ beklemeksizin 7 gün içinde, müteahhit tarafından verilen örneklere uygun olarak yapılacak iş kısımlarını, bitirme tarihlerini de dikkate alarak hazırlayacağı, iş kalemlerini ve iş gruplarını, aylık imalatı ve iş miktarlarını, aylara dağılımını gösterir ayrıntılı iş programlarını (en az dört nüsha) hazırlayarak onaylamak üzere müteahhide teslim edecektir. Bu sürede gecikme olması halinde her geciken süre için günlük gecikme cezasının 1/4'ü oranında ceza uygulanır.
Somut olayda, taraf iradeleri ile karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmelerinin kurulduğu, davacı-davalının yüklenici, davacı-davalının taşeron olduğu görülmektedir. Eser sözleşmesi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Yüklenicinin borcu, işi yapıp teslim etmek, iş sahibinin borcu ise iş bedeli ödemektir.
Taraflar arasındaki 01.09.2016 tarihli sözleşme ile; davacı-davalı ... firması, davalı-davacı ... Grup firmasının, T.C. Merkez Bankası ile yapmış olduğu sözleşmeye konu işlerin mekanik tesisat kısmını taşeron olarak yapmayı üstlenmiştir.
Asıl davada yönünden; davacı yan, davalının yer teslimini gereği şekilde ve zamanında yapmadığını, bu sebeple işe devam edemediğini, yapmış olduğu bir kısım iş bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, işin yapılan kısmının bedelinin hüküm altına alınmasını istemektedir. Karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinde, iş sahibinin öncelikli edimi yer teslimidir. Yukarıda da aktarıldığı üzere, taraflar arasında 01.09.2016 tarihinde imzalanmış olan sözleşmenin bitiş tarihi 30.12.2016 olarak kararlaştırılmış olup, sözleşmenin 8.1.1. maddesi uyarınca; sözleşmenin imzalanmasının ardından 5 iş günü içerisinde taşerona yer teslimi yapılacağı, düzenlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenmiş bir yer teslim tutanağı bulunmadığı gibi, davalı yüklenici tarafından gönderilen işe başlama ihtar tarihinin sözleşmeye göre iş bitim tarihi olarak belirlenen 30.12.2016 tarihinden üç ay sonra, 31.03.2017 olduğu görülmüştür. Davalı yüklenici tarafından bu tarihten evvel davacı taşeronun işe başlaması için yapılan bir ihtarın bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Öte yandan davalı yüklenici tarafından ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespit sırasında çekilen fotoğraflardan; 26.04.2017 tespit tarihinde dahi inşaatın halen kaba inşaat aşamasında olduğu, sözleşme kapsamındaki bir çok mekanik tesisat imalatının başlanması için yeterli ilerleme seviyesinde olmadığı ortaya konulmuştur.
Asıl davanın konusu yapılan iş bedeline ilişkin olup, davaya dayanak sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate almarak tüm işe oranın tespiti, bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödeme düşülerek hesaplamanın yapılması gereklidir. Davalı yüklenici tarafından delil olarak dayanılan ve mahkemece davacı taşeron tarafından yapılan işler yönünden kabul gören, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasında, davacı taşeron tarafından sözleşme kapsamındaki mekanik tesisat imalatlarından; sadece bodrum kat döşemesi içerisindeki PVC pis su boru imalatlarının ve üst kat pis su kolon tesisatının ( zemin kat ve 1. kat pis su ve yağmur suyu borularının) bağlanacağı PVC pis su borularının bodrum kat tavanından perde duvar geçişlerinin yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınan 26.07.2021 tarihli kök ve 09.02.2022 tarihli ek rapor ile davacının yaptığı iş bedelinin 6.345,00 TL + 1.142,10 TL(KDV) olmak üzere toplam 7.487,10 TL olduğu belirlenmiş olup, davacının ıslah talebi nazara alınarak 7.847,10 TL'nin davalıdan tahsiline, hüküm altına alınan alacağa 26.09.2017 temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Birleşen Ankara 2. Asliye Ticaret Mah. 2018/87 E. 2018/946 K. sayılı dosyası yönünden;
Birleşen davanın konusu taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalı yüklenicinin edimini ifa etmediği iddiasıyla davalı nam ve hesabına işin yaptırılması neticesinde doğan alacak ile sözleşmede yer alan cezai müeyyidelerinin tazmini istemlerine ilişkindir. Taraflar arasındaki karşılıklı ihtarlardan sonra akdi ilişkinin sonlandığı ve davacının işten el çektiği davalı yüklenicinin ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı ve işi başka bir taşerona tamamlattırdığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tarihi 01.09.2016 olup, iş bitim tarihi 30.12.2016 olarak belirlenmiştir. Asıl davaya ilişkin gerekçeli bölümde de belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 8.11. maddesinde, sözleşmenin imzalanmasının ardından 5(beş) işgünü içerisinde taşerona yer teslimi yapılacağı, 11.1. maddesinde; taşeronun, sözleşmenin imzalanması ardından tebliğ beklemeksizin 7 gün içinde, müteahhit tarafından verilen örneklere uygun olarak yapılacak iş kısımlarını, bitirme tarihlerini de dikkate alarak hazırlayacağı, iş kalemlerini ve iş gruplarını, aylık imalatı ve iş miktarlarını, aylara dağılımını gösterir ayrıntılı iş programlarını (en az dört nüsha) hazırlayarak onaylamak üzere müteahhide teslim edeceği kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamında davacı yüklenicinin iş yerini ve iş programına ait örneklerini hazırlayarak davalıya teslim ettiğine dair hiç bir kayıt bulunmamaktadır. Aksine, davacının, davalıya işe başlanması için ... yevmiye nolu ihtarını keşide ettiği, ...yevmiye nolu ihtarıyla da davalının kabul etmesi halinde sözleşmenin bitim süresinin 30.07.2017 tarihine kadar uzatılabileceği davalıya bildirilmiştir. Şu durumda davacının, davalıya işe başlaması için, sözleşme süresinin bitiminden 3 ay sonra, 31.03.2017 tarihinde ihtarda bulunduğu sabittir. Taraflar arasındaki sözleşmenin “Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartlar” başlıklı maddenin, 16.3. alt maddesinde ise; müteahhidin bu sözleşmede yer teslimini yapamaması, iş yerinin kısmi olarak hazırlanmaması, proje ve malzeme onaylarında gecikme yaşanması durumunda da işin bir kısmına veya tamamına süre uzatımı verilebilir. ... . düzenlemesine yer verilerek, işin teslim süresi sona ermeden süre uzatımının istenebileceği haller düzenlemiştir. Oysa ki, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası nazara alındığında, davalının, işin ilerleme seviyesi itibariyle mekanik - tesisatı tamamlayabilecek durumda olmaması diğer bir anlatımla davacı tarafından işi tamamlamaya elverişli şekilde yer tesliminin yapılmaması nedeni ile edimini ifa edemediği anlaşılmaktadır. Zira anılan tespit dosyasında ve eki fotoğraflarda; tespit tarihi olan 26.04.2017 (işe başlama ihtarından sonra) tarihinde, sözleşme süresinin bitiminden yaklaşık 5 ay sonra dahi inşaatın halen kaba inşaat aşamasında olduğu, sözleşme kapsamındaki çoğu mekanik tesisat imalatına başlanması için yeterli ilerleme seviyesinde olmadığı teknik bilirkişi tarafından ortaya konulmuştur. Davacının sözleşme süresi içinde, yer teslim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getiremediği anlaşılmakla, sözleşme süresi bittikten 3-4 ay sonra gönderilen süre uzatımına ilişkin bildirimin, canlı ve değişken inşaat piyasası koşulları nazara alındığında, davalı tarafça kabul edilmemesi, haklı nedenlere dayanmaktadır. Ki, davalı taşeron tarafından ... 15.Noterliği'nin 05 04.2017 tarihli ve 08387 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, iki iş günü içerisinde sözleşmenin revizyonu amacıyla irtibata geçilmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş kabul edileceği davacıya ihtar edilmiştir. Böylece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve görüşlere iştirak edilmek suretiyle; kendi edimini tam olarak yerine getirmeyen davacının, davalıdan edimini yerine getirmesini talep edemeyeceği değerlendirilmiştir. Açıklanan bu nedenlerle, davacının işin başkasına yaptırılması nedeni ile nama ifa bedeli ve cezai müeyyide taleplerinin yerinde olmadığı, kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
Asıl dava yönünden;
1-Davanın kabulü ile, 7.487,10 TL'nin 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan (posta, bilirkişi ücreti, başvuru harcı, vekalet harcı ) 2.156,90 TL yargılama giderinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4- Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 511,44 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 146,69 TL harcın düşümü ile arta kalan 364,75 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin ve alınan 146,69 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
BİRLEŞEN ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAH.2018/87 E. 2018/946 K. SAYILI DOSYASI
1-Davanın reddine,
2-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 80,70 TL harcın, peşin alınan 170,78 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 90,08 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı birleşen dosya davalı vekilinin ve davalı birleşen dosyada davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/04/2022