T.C. ANKARA ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/525 Esas - 2022/1029
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/525 Esas
KARAR NO: 2022/1029
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2020
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
KARARYAZ.TRH : 30/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Atatürk Orman Çiftiği Müdürlüğü'nün genel işleri güvenlik hizmeti dönem dönem davalı firmalar tarafından ihale yolu ile üstlenildiğini davalı firmaların işçilerden ... tarafından kurumları aleyhine Kıdem tazminatı ihbar tazminatı fazla mesaj gece mesaisi yıllık izin ücreti UBGT ücret alacağı alacaklarının tahsili gerektiğini iddiasıyla Ankara ...iş Mahkemesi'nin ... E. açılan davada 30.04.2015 K. tarihli karar ile mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, karara karşı temiz yoluna gidilmiş olduğunu, yerel mahkeme karar Yargıtay 22 hukuk dairesinin ......... K. sayılı kararı ile bozulduğunu, bozma sonrası Ankara ... İş Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve bu kararın tarafların itirazı olmaksızın kesinleştiğini, söz konusu karar gereği Ankara ...Icra müdürlüğü ... sayılı dosyasına ödeme yapıldığını, Ahmet Kınalının ihale alan Davalı Yüklenici firmalarda çalışan bir işçi olduğunu, ilgili mahkeme kararında belirtildiği üzere müvekkil kurum asıl işveren olarak sorumlu bulunsa da idare ile davalı firmalar arasında düzenlenen sözleşme ve şartname örnekleri incelendiğinde taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince işçi alacaklarından dolayı ortaya çıkan tazminat sorumluluğunun davalı yüklenici firmalara ait olduğunun açıkça görüldüğünü... yerleşik yargı kararları gereği dava dışı işçiye ödenen alacağın davalı yükleniciler den rücu gerektiğinden iş bu davanın açılma zorunluluğunun oluştuğu dava açılmadan önce arabulucuya müracaat edilmiş olsa da olumlu sonuç alınamadığını, fazla ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalarının kabulü ile Ankara ... İş Mahkemesi ... esas sayılı kararının icrasını içeren Ankara ...Icra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası uyarınca dava dışı ...'ya yapılan Ödeme için şimdilik 100 Türk Lirası ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte her bir davalırın davayı dışı isteği çalıştırdığı süre ile sınırtı olarak... davalı şirketlerden sorumlu oldukları dönemler ve miktarlar oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine...," karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı ... Güvenlik vekilinin cevap dilekçesinde özetle "... Davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını, zamaaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının müvekkili şirket ile 30/03/2004 tarihinde özel güvenlik hizmet alımına ait sözleşme imzalandığını, sözleşmenin süresinin 365 gün olarak belirlendiğini, yüklenilen işin belirtilen süre içinde yasalara uygun yerine getirildiğini, davaya konu ödemenin gerçekleştirildiği ...'nın son çalıştığı işyerinin müvekkili işveren ile ilgili olmadığını, ilgili personelin müvekkili şirkette çalışmasının bulunmadığı dönemlere ilişkin olarak husumet itirazında bulunduklarını, davacının asıl ve tek işverinin ... Müdürlüğü olduğunu, çalışma yerine süresine karar verenin daima kurum olduğunu, işçi ile verenlik ilişkisini davacı kurumun kurduğunu, ihale yolu ile hizmet alımını gerçekleştirilmesi için düzenlemeler hazırlayan idare yönetim hakkını şirketlere vermek istemediğini, dava dışı işçinin müvekkili şirketin sigortalısı olduğunu, ancak ... Müdürlüğü iş yerinde çalıştırıldığını, dava dışı işçi ... ile söz konusu işverenler ile ... Müdürlüğü arasında davam eden yahut kesinleşen dava dosyası veya icra takibi bulunup bulunmadığını, tespit edilmesi halinde ilgili dosyaların getirtilmesini, davacı kurumun işçiler ile ilgili olarak işe başlama çalışma koşulları, denetleme, mali hakların ödemesi ile ilgili konularda denetim kontrolü gerçekleştirildiğinin düşünüldüğünde müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerinden sorumlu olmadığını..., kabul anlamına gelmemek ile dava dışı personelin müvekkili şirkette sadece 365 gün çalıştığını, müvekkili şirketin dönemi için yapılacak hesaplamalarda kurumun bu dönemde eşit olarak sorumluluğunun söz konusu olduğunu, yarısından fazlası ücret talep edemeyeceğini, müvekkilinin son işveren olmadığını..., Ankara ...İş Mahkemesinin ... esas, karar sayılı dosyaların getirtilmesini, bilirkişi raporlarının dosyaya kazandırılması ile alacaklar açısından sorumlulukların tespit edilebileceğini, dava dışı işçinin çalışma dönemlerinin tespit ile ek rapor tanzim edilebileceğini, davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini...," talep ettiği görülmüştür.
Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadıklar görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, takip alacaklısının ..., takip borçlularının davacımız ile davalımız ... Koruma Özel Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti olduğu takip konusunun Ankara ...İş Mahkemesinin 23/05/2013 tarih, ... esas sayılı ilamından kaynaklı işlemiş faizleri ile birlikte 18.431,19-TL'sinin tahsili olduğu, dosya içerisinde Ankara . İş Mahkemesinin bozma sonrası yeniden esasa kayıt edilen ... esas, ... karar sayılı ilamının ibraz edildiği ,davacı tarafça 28/12/2015 tarihinde dosyaya 15.528,19 TL ödendiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşme suretleri getirtilmiş, sözleşmelerin 22. Maddesinde " ... Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen riayet etmekle yükümlüdür..." denildiği, sözleşmelerin eki teknik şartnamenin 7. Maddesinde görevlilerin her türlü tazminatları yükleniciye ait olup, iş kazası ve benzeri durumlarda Atatürk Orman Çiftliğinden talep de bulunulamaz düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
Dava dışı işçinin emekliliğe esas hizmet döküm cetveli getirtilmiş, dava dışı işçi ...'nın 01/08/2001-30/08/2003 tarihleri arasında ... Güvenlik İlaç ... Ltd. Şti. Bünyesinde 17/10/2003-01/04/2004 tarihleri arasında davacı bünyesinde, 01/05/2004-31/03/2005 tarihleri arasında davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti bünyesinde, 01/04/2005-29/05/2005 tarihleri arasında davacı bünyesinde, 28/05/2005-27/05/2007 tarihleri arasında davalı ... ... Ltd. Şti bünyesinde, 28/05/2007-06/09/2008- tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti bünyesinde, 07/09/2008-25/.../2008 tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti bünyesinde, 26/.../2008-07/01/2011 tarihleri arasında davalı ... Koruma ... Ltd. Şti bünyesinde sigortalı olarak çalıştığı görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ibraz edilen 25/05/2022 tarihli kök raporda dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı süreler dikkate alındığında ... Güvenlik İlaç Temizlik ... Ltd. Şti'nin sorumluluğunun 914,54-TL, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti 'nin sorumluluk tutarının 751,...-TL, davalı ... Güvenlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sorumluluğunun 1.891,99-TL, davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd. Şti 'nin sorumluluğunun 937,88-TL, davalı ... ... Özel Güvenlik... Ltd. Şti sorumluluğunun 486,70-TL, davalı ... Koruma Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin sorumluluğunun 9.885,25-TL olduğunun, bakiye giderlerin davacıya ait olduğunun yarı nispetinde sorumluluğa hükmedilmesi halinde hesaplanan tutarların yarı oranında azaltılması gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 23/.../2022 tarihli dilekçesi ile davalı ... Güvenlik yönünden talebini 751,...-TL'ne, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti yönünden 1.891,99-TL'sine, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. Yönünden 937,88-TL'sine, davalı ... ... ... Ltd. Şti yönünden 486,70-TL'sine, davalı ... Koruma yönünden 10.090,30-TL'sine yükselttiği görülmüştür.
Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2019/1781 E,2020/2747 K sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili, Davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti tarafından davanın reddi talep edilmiş,diğer davalıların savunmada bulunmaması davanın inkarı olarak değerlendirilmiş olup;
Davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçiAhmet Kınalı'nın 01/08/2001-30/08/2003 tarihleri arasında ... Güvenlik İlaç ... Ltd. Şti. Bünyesinde 17/10/2003-01/04/2004 tarihleri arasında davacı bünyesinde, 01/05/2004-31/03/2005 tarihleri arasında davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti bünyesinde, 01/04/2005-29/05/2005 tarihleri arasında davacı bünyesinde, 28/05/2005-27/05/2007 tarihleri arasında davalı ... ... Ltd. Şti bünyesinde, 28/05/2007-06/09/2008- tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti bünyesinde, 07/09/2008-25/.../2008 tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti bünyesinde, 26/.../2008-07/01/2011 tarihleri arasında davalı ... Koruma ... Ltd. Şti bünyesinde sigortalı olarak çalıştığı, işçi tarafından açılan işçilik alacağı davası sonucunda davacı tarafça Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına 28/12/2015 tarihinde 15.528,19 TL ödendiği, dava dışı işçinin davalılar ve davacı nezdinde çalıştığı süreler dikkate alındığında ödenen 13.952,93-TL'sinin 751,...-TL'sinden davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti.nin , 1.891,99-TL'sinden davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.nin, 937,88-TL'sinden davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti .nin, 486,70-TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti.nin , 9.885,25-TL'sinden davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.nin sorumlu olduğu, taraflar arasındaki sözleşme, teknik şartname, bilirkişi raporu, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2019/1781 E, 2020/2747 K sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla alacağın sözleşmeden kaynaklı olması BK nun 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımına tabi bulunması yerinde görülmeyen zaman aşımı itirazları yönünden, kısa kararda davalıların sorumlu olduğu toplam tutar 13.952,93 TL olmasına rağmen 13.452,93 TL olarak maddi hata ile yazıldığı gözetilerek HMK 304/1 m gereği gerekçeli kararda düzeltilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulüne,
Toplam 13.952,93-TL'sinin 751,...-TL'sinin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti 'den , 1.891,99-TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. 'den, 937,88-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti 'den, 486,70-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti. 'den, 9.885,25-TL'sinin davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan 28/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine,
Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 953,12 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 299,40 TL nin mahsubu ile bakiye 653,72 TL nin davalıların sorumluluk miktarı dikkate alınarak 35,17-TL'sinin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti 'den , 88,65-TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. 'den, 43,92-TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti 'den, 22,81-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti. 'den, 463,17-TL'sinin davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk gideri olarak yapılan 1.320-TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.300,86 TL sinin davalıların sorumluluk tutarları dikkate alınarak 69,98-TL'sinin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti 'den , 176,40 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. 'den, 87,42 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti 'den, 45,40-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti. 'den, 921,66TL'sinin davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.'den bakiye 19,14 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça yargılama gideri olarak yapılan (bilirkişi gideri, müzekkere ve tebligat gideri) 1.224,00 TL nın kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.206,25 TL sı ile peşin harç ve nispi harç ve ıslah harcı tutarı 353,80 TL si olmak üzere toplam 1.560,05 TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk miktarı dikkate alınarak 83,93-TL'sinin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti 'den , 211,54 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. 'den, 104,84 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti 'den, 54,44-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti. 'den,1.105,30-TL'sinin davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, Hükmün kesinleşmesi halinde artan avansın yatırana iadesine,
Kabul Edilen miktar üzerinden hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk miktarı dikkate alınarak 494,96-TL'sinin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti 'den ,1.247,52 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. 'den, 618,24TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti 'den, 321,08-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti. 'den, 6.518,20TL'sinin davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, red edilen kısım üzerinden 205,05 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Koruma ... Ltd. Şti.ne ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı kabul ve red edilen miktar itibari ile davalı ... Koruma... Ltd. Şti hariç diğer taraflar yönünden HMK341 maddesi uyarınca kesin, ... Koruma ... Ltd. Şti yönünden kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/12/2022