T.C. Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
Ankara Batı
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/673
KARAR NO: 2025/204
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/07/2016
BİRLEŞEN ANKARA BATI ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN ...ESAS,
... KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : .
VEKİLİ: .
DAVALI : .
VEKİLİ: .
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 16/02/2018
BİRLEŞEN ANKARA BATI ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN .... ESAS,
... KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVACI.
VEKİLİ:
DAVALILAR:.
VEKİLİ:
.
VEKİLİ:.
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2016
KARAR TARİHİ: 26/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/11/2025
e-imza e-imza e-imza e-imza
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı kooperatif vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket temsilcisi ile arsa maliki ...'nin mülkiyeti anılan şahsa ait olan ... ilçesi,.... köyünde kain ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parselde bulunan arsa üzerine kat karşılığı inşaat yapmak üzere anlaştıklarını, müvekkili kooperatifin müteahhit, davalı şirketin taşeron olarak imalatı gerçekleştirme hususunda sözleşme yapıldığını, kooperatifin davalı şirketin güdümü altında bulunduğunu, davalı şirket lehine yapılan sözleşme ile arsa malikine ait taşınmazlar üzerine 55 adet daire yapılmasının kararlaştırıldığını, işin bitim tarihinin 31.12.2006 olmasına rağmen halen bitirilip teslim edilmediğini, yapılan imalatların sözleşme ve teknik şartnameye uygun olmadığını, bu durumun Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasında tespit edildiğini, davalıya 1.513.306,16 TL fazla ödeme yapıldığının belirlendiğini, gerçek zararın bu miktarın üzerinde olduğunu, 10.02.2016 tarihinde keşide ettikleri ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle feshettiklerini belirterek fazlaya ilişkin haklarıda saklı tutularak 100.000,00TL eksik-kusurlu imalat-nefaset bedeli, gecikme cezası, gecikmeden kaynaklanan tazminatın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 04.01.2017 tarihli dilekçe ile davayı yalnızca alacak davası olarak devam ettiklerini bildirerek hakedişlere girmeyen imalat bedel, mahrumiyet ve ... blok ... numaralı daire yönünden fazla imalat bedelini miktar itibariyle açıklamıştır.
Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili özetle, davalı arsa sahibi ... adına kayıtlı olup sözleşme gereği davalı kooperatife ait olan ...blokta ..,... bolkat... adet bağımsız bölümün davacının alacağının tahsili amacıyla tapu kayıtlarının iptali ile davalı kooperatif adına tesciline, Sincan ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı dosyasında tespit edilen 1.846.015,38TL +KDV(322.282,77TL) toplam 2.178.298,15TL alacağın tahsili, 2010- 2011 yılları nda yapılan imalatlar için kooperatif tarafından...'e hazırlatılan hakedişe girmeyen hesap dosyasında eksik hesaplamalar düzeltilerek davalıdan tahsili, kar mahrumiyetinin ve... blok ... nolu bağımsız bölüme talep üzerine yaptırılan fazla imalat bedeli olmak üzere 10.000TL'nin davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Ankara Batı.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili özetle; tarafların ... ada .... parsel ile .... ada ... parsel üzerinde inşaat yapımı hususunda anlaştıklarını, danışık üyelerle birlikte davacı kooperatifin kurulduğunu, inşaat sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşmenin müvekkili aleyhine olduğunu, sözleşmeye göre 3 bloktan oluşan 55 adet konut inşasının kararlaştırıldığını, anahtar teslim tarihinin 31.12.2006 olarak kararlaştırıldığını, inşaatın süresi içerisinde bitirilip teslim edilmediğini, davalının Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyasıyla 244.389,81 TL alacaklı olduğundan bahisle takip başlattığını, davalı tarafla yapılan 15.11.2011 tarihli ek sözleşme ile haczin kaldırılacağını taahhüt edilmişse de, icra dosyasının yenileme sonucu ... Esasını aldığını, Ankara Batı ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı dosyasıyla müvekkili kooperatife davalının 1.513.306,13 TL borçlu olduğunun tespit edildiğini belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; iddiaların doğru olmadığını, davacı kooperatifin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması sebebiyle işin 31.12.2006 tarihinde bitirilmesinin mümkün olmadığını, aralarındaki yaptıkları sözleşmeye göre işe ait bütün proje ve detay resimlerinin kooperatif tarafından yaptırılacağının belirlendiğini, bu durumda projelerin yapımında ve buna bağlı inşaat ruhsatının alınmasında, bu konularda olan gecikmelerde
e-imza e-imza e-imza e-imza
müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde; davaya bakmaya Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin ödemelerini zamanında ve fazlasıyla yaptığını, inşaat ruhsatları alındığını ancak davacı tarafından kasıtlı olarak iş yeri sicil kaydının açtırılmadığını, davacının haksız olduğunu davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, eksik/ ayıplı ifadan kaynaklı gecikme tazminatı ve alacağın tahsili; birleşen Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasında sözleşmeden kaynaklı alacağın tahsiline yönelik Ankara ... İcra Dairesi'nin ...E. (eski ...) sayılı takibe itirazın iptali; birleşen Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasında tapu iptal tescil ve alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/12/2021 tarih, ... Esas ... K. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sırasına kaydı yapılmış, mahkemece 11/04/2018 tarihinde .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı ile mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13 . Hukuk Dairesine gönderilmesine" karar verilmiş, istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13 . Hukuk Dairesi'nin 2022/1562 Esas, 2022/1355 Karar sayılı ilamı ile; "davanın taraflarının tacir olması nedeniyle, nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi gerektiği..." şeklinde karar verilmiş ve dosya mahkememize tevzi edilerek yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Davacı .... ile Davalı ... Şti. arasında 25.05.2004 tarihinde imzalanmış sözleşmede; "Bu sözleşme ile yüklenici ... Şti., davacı kooperatif ile arsa sahibi arasında imzalanan Ankara .... Noterliğinin 31.10.2003 tarih ve.... yevmiyesinde kayıtlı “Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”nde belirtilen şartlara uygun olarak .... ili... İlçesi ... Köyünde bulunan ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel üzerine 55 adet konut ile ada içi altyapı, peyzaj, çevre düzenlemesi, havuz inşaatı gibi işlerin ve sözleşmede yer almayan bütün imalatların her iki parselde iskan raporları alınıncaya kadar yapılacak bütün işlerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre anahtar teslimi olarak yapılması işini üstlenmiştir. İşin toplam keşif bedeli 2.200.000 TL olarak belirtilmiştir. İnşaat ruhsatının alınmasını takiben 15 gün içinde işe başlanacağı ve 31/12/2006 tarihinde işin bitmiş olarak teslim edileceği" kayıt altına alınmıştır.
Arsa Sahibi ... ile ... arasında 31.10.2003 tarihinde imzalanan sözleşmede; “Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”nin 1. Maddesinde İnşaatın .... Şti. Tarafından yapılması koşulu ile anlaşmaya varılmış olduğu belirtilmiştir. ... ada ... parselde 32 daire ve ... ada ... parselde 23 daire yapılacağı, mahal listeleri ve diğer genel hususların bulunduğu" görülmüştür.
... ile.... Şti. arasında 11.12.2004 tarihinde imzalanan ek protokolde; "Taraflar arasında imzalanmış olan 25.05.2004 tarihli sözleşmenin 4. ve 5. maddelerinin tadili üzenlenen protokolde, davacı kooperatifin el KDV ödeyeceği düşüncesi ile davalı yüklenicinin KDV yükünü azaltmak için ilk sözleşmede birim fiyatların %10 zamlı olacağı ve nakliye katsayısının 1,5 olacağında anlaşmaya varılmış olmasına rağmen, KDV uygulaması ile ilgili defterdarlıktan alınan görüşte kooperatifin %18 KDV ödeyeceği ortaya çıkınca, ana sözleşmedeki zam oranı %40 olarak ve nakliye katsayısı 1,0 olarak" yeniden düzenlenmiştir.
... ile ... Şti. arasında 15.11.2011 tarihinde imzalanan ek sözleşmede; "Kooperatif tarafından iki inşaat mühendisine hazırlattırılan “Hakediş İnceleme ve Tespit Raporu” sonucunda kooperatifin 2009 yılı sonunda 1.112.181,07 TL borçlu olduğunun ortaya konulmuş, kooperatifin olağan kongresinde görüşülüp onaylanarak pazarlıkla
e-imza e-imza e-imza e-imza
bu borcun 800.000 TL olarak ödenmesi üzerinde anlaşmaya varılmış ve EK Sözleşme yapılmıştır. 15.11.2011 tarihinde ek sözleşme niteliğinde imzalanan protokolde: “Bu ek sözleşmenin maddelerinin aynen ve tamamen gerçekleşmemesi halinde mutabık kalınan 800.000 TL borç rakamı ve mutabakat yok sayılacaktır” denilmiştir.
Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında; yüklenici... İnş. Şirketinin alacaklı sıfatıyla ... hakkında 11.05.2011 tarihinde 244.389,91 TL asıl alacak + 85.536,43TL faiz olmak üzere toplam 329.926,24 TL üzerinden İcra Takibi başlatıldığı, takipsiz kalan dosyanın yenilenmesi ile Ankara ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sırasına kayıt numarasını aldığı anlaşılmıştır.
Ankara Batı.... Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş. sayılı tespit dosyasında, asıl dosyada davalı... şirketinin talebi ile mahkemece yerinde yapılan keşifle bilirkişilerin düzenlemiş olduğu 17.08.2010 tarihli kök ve 13.11.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; 2005-2010 yılları arasında 47 adet hakediş düzenlenmiş olduğu, hakedişlerin toplam tutarının KDV dahil 4.298.824,84 TL olduğunu, 2010 yılında düzenlenen bir hakedişin 2009 yılı fiyatlarıyla düzenlenmiş olduğu, yapılmış imalatların fiili durumunun hakedişlerdeki 191 kalem iş ile örtüştüğü, hakedişlere girmeyen imalatların 2010 yılı fiyatlarıyla tutarının 1.846.015,38 TL olduğu, yönünde tespit ve hesaplamaların bulunduğu, tespit isteyen ... firmasının yapmış olduğu ancak bedelini alamadığı iş miktarının 1.846.015,38 TL olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. Sayılı dosyasında, asıl dosyada davacı ... Kooperatifinin başvurusu üzerine alınan 19.01.2016 tarihli tarihli bilirkişi raporunda, mahallinde yapılan incelemede ... ve ..Blokların genel olarak bitirilmiş olduğu ancak eksik ve kusurlu imalatların bulunduğunun belirlendiği, ... Bloktaki imalatların diğer bloklara göre daha geride olduğu ve eksik ve kusurlu imalatların bulunduğunun belirlendiği, Yapılmış işler ile ödemelerin kıyaslanmasından, Kooperatif tarafından işin yüklenicisi ...'ya 1.513.306,16 TL fazla ödeme yapılmış olduğu, yapılan işlerdeki Eksik- Kusurlu İmalat ve Nefaset bedeli olarak 843.970,35 TL'nin yüklenici ... 'dan talep edilebileceği görüşüne bulunulmuştur.
Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş. Dosyasında alınan 18.04.2016 tarihli tespit raporunda; Tespit isteyen ... şirketinin 3 Blokta imalatı yapılmış ve yapılmamış işlerinin listelendiği, yapılmış ancak hakedişe girmemiş işlerinin toplamının 1.279.177,54 TL olarak tespit edildiği rapor edilmiştir.
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasında alınan 20.03.2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; davalı yüklenici ....ı'nın Davacı kooperatiften alacağı olmadığı gibi kooperatifin yükleniciye 58.737,04 TL fazla ödeme yapmış olduğu, asıl dava yönünden davacının kusurlu iş giderme bedeli, gecikme cezası ve gecikme tazminatı taleplerinin yerinde olmadığı, Birleşen dava yönünden davacı yüklenicinin talep edebileceği bakiye alacak bulunmadığı bildirilmiştir.
Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında alınan 09.09.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; bilirkişi heyetinin raporunda taraf itirazlarını değerlendirmiş olduğu, davalı yüklenicinin ödeme kayıtlarına itirazlarının değerlendirilmesi neticesi önceki heyetin belirlediği ödeme toplamı olan 5.361.218,13TL'den banka kayıtlarında görünmediği için davalı yüklenicinin kabul etmediği 220.180TL tutarlı ödemelerin düşülmesi ile davalı yükleniciye yapılan ödemeler toplamının 5.141.038,13 TL olarak tespit edildiği, 2013-2014 yıllarında hakediş sunulmamış olduğundan eksik hatalı imalatların hakedişe girip girmediğinin tespit edilemediği, 2012-2013-2014 yılları hakedişleri dosyada olmadığından başkaca görüş bildirme imkanı bulunmadığı bildirilmiş; 08.12.2020 tarihli ek raporda; davalının 19.11.2020 tarihli dilekçesi ekinde mahkemeye sunduğu sarı klasör içindeki hakediş ve diğer tüm belgelerin değerlendirmeye alınmış olduğu, tarafların itirazsız kabul ettiği hakediş tutarının (6.072.888,12 TL'den davalı adına yatırılan 39.711,61 TL stopaj düşülerek) 6.033.967,34 TL olduğunu,
e-imza e-imza e-imza e-imza
Kooperatifin yapmış olduğu ödemeler toplamının 5.361.218,13 TL olarak hesaplandığını, imalatı yapılmış ancak fesih nedeniyle hakedişe bağlanmamış işlerin kim tarafından yapıldığının tespit edilemediği bildirilmiştir.
05.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; davalı yüklenici tarafından hazırlanıp dosyaya sunulan ve yukarıda detayları verilen KDV dahil 989.759,50 TL tutarındaki hakediş içeriği imalatların önceki hak edişlerde yer almadığı, yapılmayan işlerden oluşan kar tazminatının KDV dahil 160.097.15 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişiler ..., ...., ..., ... tarafından dosyaya sunulan 17/10/2023 tarihli raporda; "Asıl Dava yönünden; Davacının Sözleşmenin feshi öncesi süre vermek suretiyle işin bitirilmesini isteyen bir noter ihtarnamesini davalı yükleniciye göndermemiş olması nedeniyle feshin haksız olduğu, Davacı kooperatifin, işin gecikmesinde kooperatifin de sorumluluklarının olduğu ve ödemelerdeki gecikmeler meydana gelmiş olmasından dolayı, davalı yükleniciden gecikme cezası ve gecikme tazminatı taleplerinin yerinde olmadığı, Birleşen Batı .... Aslye Hukuk Mahkemesi ... E Dosyası yönünden; Birleşen Batı.... Aslye Hukuk Mahkemesi ... E Dosyası yönünden; Davacı Yüklenicinin inşa ettiği binalardaki imalatlarda tespit edilen eksiklik/kusurların giderilme bedeli ve nefaset bedeli olarak, 19.01.2016 tarihli bilirkişi tespit raporuyla belirlenmiş olan 843.970,35 TL'nin davalı yükleniciden talep edilebileceği, Davalı yüklenicinin, hakketmiş olduğu iş bedelinin KDV dahil 5.909.009,38 TL olarak hesap ve tespit edildiği, Davalı Kooperatifin davacı yükleniciye yapmış olduğu ödemeler toplamının 5.037.049,74 TL olarak hesaplanmış olduğu, Davacı Yüklenicinin davalı kooperatife kesmiş olduğu faturalar toplamının KDV dahil 5.892.283,32 TL olduğunun tespit edildiği, bu durumda faturalara göre kooperatifin 855.233,58 TL eksik ödeme yapmış olduğunun hesaplandığı, Diğer taraftan, Ödemelerin hakedilen iş bedelinden düşülmesi ile davacı yüklenicinin davalı kooperatiften kalan alacağının 871.959,64 TL olarak hesaplanabileceği Sayın Mahkeme hesaplanan 871.959,64 TL davacı alacağından, yapılan işlerdeki eksik ve hatalar karşılığı olarak hesaplanana 843.970,35 TL'nin düşülmesi kararına vardığı takdirde davalı alacağının = 871.959,64 TL - 843.970,35 TL= 27.989,29 TL olacağı, Davacı yüklenicinin, sözleşmeye göre, fesih nedeniyle yapamadığı işlerden kaynaklı, 369.786,93 TL kar mahrumiyeti talep etme hakkının bulunduğu, Mahkeme davacı yüklenicinin kar mahrumiyeti hakkı olduğuna karar verirse, davacının alacağının 397.776,22 TL olacağı, Davacı yüklenicinin faiz talebi yönünden takdirin mahkemede olduğu, Davacı yüklenicinin hakedişe girmeyen ve bilirkişi raporuyla hesaplanan ancak davalı kooperatifin davanın genişletilmiş olmasına muvafakat vermediği alacağı yönünden takdirin sayın mahkemede olduğu, Davacı Kooperatif davalı yüklenicinin itirazsız kesinleşen Ankara.... İcra Müdürlüğüne ait .... (ihya dosyası ...) sayılı takibin borçlusunun müvekkili olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. 244.389,81 TL Asıl alacak *85.536,43 TL faiz talebi yönünden davalı yüklenicinin alacağının somut olduğu" yönünden görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler 14/01/2025 tarihli ek raporunda, Hakedişler Genel Toplamının 6.072.888,12TL, Faturalar Genel Toplamının 6.073.678,95TL olduğu, Kooperatifin Kalan Borcu: 1.020.458,37 TL olduğu, Uzman İnşaat Mühendisince davalı yüklenici tarafından düzenlenmiş hakedişler, kesilmiş faturalar ve kooperatifin banka kanalı ile yaptığı ödemelerin gösterildiği banka kayıtlarından yararlanarak hesap çizelgesini oluşturulduğu, Her ayın sonu itibarı ile bir önceki aydan gelen borç da ilave edilerek aylık %1,5 oranla hesaplama yapıldığı, yedi günlük ödeme süresinin ve ay içinde yapılan ödemelerin dikkate alınmadığı, 10.05.2004 - 15.7.2016 tarihleri ile ilgili faizin 1.227.774,87TL olması gerektiği hesaplanmıştır.
Bilirkişiler 17/07/2025 tarihli ek raporunda; Fesih konusunda değerlendirme yapıldığı, ... ve... blok inşaatlarında dört yıl dört ay 11 gün süreyle inşaat ruhsatının olmadığı, ... blok inşaatında beş yıl 11 gün boyunca ruhsatların olmadığı ayrıca C blok inşaatında ihtar tarihinde ve fesih tarihinde inşaat ruhsatının olmadığı,... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 14.02.2014 tarihli yazısında, Yapı denetim sözleşmesinin 28.01.2014 tarihinde feshedildiği, söz konusu parsel üzerinde bulunan inşaatta yeni bir fenni mesul görevlendirip ve
e-imza e-imza e-imza e-imza
ruhsat yenilemesi yapıldıktan sonra inşaata devam edilebileceğinin belirtildiği, inşaat ruhsatları ile... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 14.02.2014 tarihli yazısında yeni bir fenni mesul görevlendirip ve ruhsat yenilemesi yapıldıktan sonra inşaata devam edilebileceğinin belirtildiği,... blok inşaatında ihtar tarihinde ve fesih tarihinde inşaat ruhsatının olmadığı ruhsat yenilemesini fesih tarihinden sonra olduğu tespit edilmiştir.
Eser sözleşmesinin TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup; eser sözleşmesi, yüklenicinin sanat ve becerisini ortaya koyarak sözleşme konusu şeyi imal etmeyi, iş sahibinin ise sözleşme konusu bedeli ödemeyi taahhüt ettiği sözleşme olduğu, yüklenicinin eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmesi, davalı yüklenicinin hem sadakat hem de özen borcunun bir sonucu olduğu, meydana getirilen eserin, iş sahibinin beklentisini karşılamaması halinde, sözleşmedeki yarar dengesi iş sahibi aleyhine bozulmuş olacağı, bu bakımdan eserin fen ve sanat kurallarına uygun, iş sahibinin beklentilerini karşılar özellikleri taşıması gerektiği, aksi halde, eserin ayıplı olduğunun kabul edileceği, ayıplı eseri meydana getiren yüklenici ise, ortaya çıkan ayıp ve eksikliklerden dolayı iş sahibine karşı ayıba karşı tekeffül borcu nedeniyle sorumlu olduğu, sözleşme ile kararlaştırılmayan ve iş sahibinin talimatı olmaksızın işin gereği olarak yüklenici tarafından yapılan ve iş sahibi yararına olan iş ve imalâtların TBK’nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri gereğince değerlendirilerek buna göre yüklenicinin bu çerçevede sözleşme dışı imalatları iş sahibinden isteyebilecektir.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada, asıl davacı/birleşen davalı .kooperatif ile asıl davalı/birleşen davacı şirket arasında 25.05.2004 tarihli .... Kooperatifi 55 Adet Konuta ait İnşaat, Peysaj, Havuz,Bahçe Duvarı gibi işlerin Anahtar Teslimi Yapım İşi " konulu sözleşme imzalandığı, davacı kooperatif vekili davalı yüklenici ile yapılan sözleşmeye uygun şekilde süresinde teslim yapılmadığını,10.02.2016 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında davalı yükleniciye 1.513.306,16TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, kooperatif zararının daha fazla olduğunu belirterek 06.12.2016 ve 23.07.2017 tarihli dilekçeler ile talebini eksik, ayıplı imalat ve nefaset bedelini 98.000TL, gecikme cezası talebini 1.000TL, gecikme tazminatı talebini 1.000TL olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; davalı yüklenici şirket feshin haksız olduğunu, inşaat ruhsatının süresi içerisinde alınmadığını, ödemelerin süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dosya içerisindeki bilirkişi raporlarıyla davacı ... kooperatifinin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediği, inşaat ruhsatı alınmasında ve ödemelerde gecikme olması nedeniyle sözleşmeye göre ödemelerin bittiği tarih işin bitim tarihi kabul edileceğinden davalının gecikmesinden söz edilemeyeceği, davalının yaptığı imalatlara karşılık davacı kooperatifin imalat bedelinden daha az ödeme yaptığı, davalının yaptığı imalatlara karşılık davacıdan alacaklı olduğu, ödeme olmadığından davalı yüklenicinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği kabul edildiğinden sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği kanaatine varılarak davacının cezai şart talebinin reddi gerekmiştir. Davacı kooperatif tarafından dayanılan Ankara Batı.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında eksik- kusurlu işler bulunduğu, yapılmış iş karşılığı kooperatifin yükleniciye 1.513.306,16TL fazla ödeme yapıldığı, eksik kusurlu imalat ve nefaset bedeli 843.970,35TL olarak tespit edilmişse de, Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş. dosyasında alınan 18.04.2016 tarihli raporda tespit tarihi itibariyle yapılan/ yapılmayan işler ayrıntılı şekilde tespiti yapıldığından ve aşamalarda alınan bilirkişi raporlarında bu tarih itibariyle yapılan tespitlere üstünlük tanındığı dikkate alınarak Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna itibar edilmemiş, davacı kooperatif tarafından eksik ve kusurlu iş iddiasını yasal deliller ile kanıtlayamadığı kanaatiyle talebin reddi gerekmiştir.
e-imza e-imza e-imza e-imza
Birleşen Ankara Batı... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davacı yüklenici vekili tarafından, davalı ... adına kayıtlı, davalı kooperatife ait olan bağımsız bölümlerin tapu iptali ile kooperatif adına tesciline; Sincan ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında tespit edilen toplam 2.178.298,15 TL alacağının tahsili; 2010-2011 imalatlar için hakedişe bağlanmayan alacağın tahsili; 30.03.2010 tarihli Kooperatif Genel Kurulunda kalan işlerin kooperatif üyelerine yaptırılması kararı nedeniyle kar mahrumiyet bedelinin tahsili; arsa sahibinin 21 dairesinin davacı yükleniciye yaptırılmasından vazgeçilmesi nedeniyle kar mahrumiyet bedeli; 10.02.2016 tarihi itibariyle yapılmayan imalat bedelleri üzerinden kar mahrumiyeti; davalı ...'nin oğluna ait dairede yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin tahsili talep edilmiş, dava değeri 10.000TL olarak bildirilmiştir. Davacı vekili HMK 141. Maddesi gereği sunduğu belirtilen 04.01.2017 tarihli dilekçe ile davasını yalnızca alacak davası olarak devam ettirdiğini belirtmiş ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2009 yılı sonuna kadar yapılmış ve hakedişe girmeyen imalatlar ( 2009 dan sonra yapılan ödeme ve imalatlar da eklenmesi ile ) dan doğan alacak talebini 6.000TL, 13.03.2010 tarihli kongrede kooperatif ortakları tarafından davacı yükleniciye yaptırılması vazgeçilen işler karşılığı %25 kar mahrumiyeti bedeli 1.000TL, arsa sahibine ait 21 daire, üyelere ait 34 dairenin davacı yükleniciye yaptırılmaktan vazgeçilmesi nedeniyle vazgeçilen kısım bedellerinin %25 'i karşılığı 1.000TL, ortak alan, peyzaj yapılması, imkansız hale gelen imalatların bedellerinin %25 karşılığı 1.000TL, ...'nin .. blok ... numaralı dairesi için talep üzerine yapılan imalat bedeli 1.000TL olarak açıklanmıştır. Davacı vekili tarafından tapu iptal tescil taleplerinin dava konusu arasından çıkartıldığı belirtilmişse de, ilgili talep ayrı bir davanın konusu bizatihi kendisi oluşturmakta olup, HGK 'nun 15.06.2016 tarih, 2014/4-1193 E., 2016/800 K. Sayılı ilamıyla ıslah ile dahi mümkün olmayan hususun talep açıklama dilekçesi ile dava konusu olmaktan çıkartılması kabul edilmemiş, davalı ...' nin arsa sahibi olup, sözleşmenin tarafı olmadığından kendisine yöneltilen davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Aşamalarda alınan bilirkişi raporlarında davalı ... tarafından davacı yükleniciye yapılan ödemeler farklı tutarlarda hesaplanmış, 17.10.2023 tarihli bilirkişi raporuna karşı davacı yüklenici vekilinin 06.11.2023 tarihli dilekçe ile kooperatif tarafından 5.037.049,74TL ödeme yapıldığı kabul edilmiştir. Davacı yüklenicinin davalı ... kooperatifinden hakedişi ise, 14.01.2025 ve 18.07.2025 tarihli bilirkişi raporlarında 6.072.888,12 TL olduğu, yüklenicinin kooperatiften alacağının 1.020.458,37TL olduğu, bu tutara Ankara .. Genel İcra Dairesi'ne yapılan ödemeler dahil edilmediği bildirilmiştir. Bilirkişiler tarafından kooperatif defterleri incelendiği halde davacı yüklenici şirket kayıtları yetkilisi tarafından ibraz edilmemiştir .
15.01.2020 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, Sincan ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasındaki hakediş bilgilerine göre, taraflar arasında 2005' den itibaren 28.02.2010 tarihli hakediş raporu dahil hakedişlere göre toplam KDV dahil imalat bedeli 4.298.824,84 TL, 2010 yılında kooperatif tarafından yaptırılan İnceleme ve Tespit Raporu'nda hak edişlere girmeyen imalatların tutarı KDV dahil 694.748,50TL olarak tespit edildiği, 2011-2015 yılları imalat bedeli ise 620.427,76TL olduğu hesaplanmıştır. Taraflar arasındaki 15.11.2011 tarihli ek sözleşme ile kooperatif tarafından yaptırılan İnceleme ve Tespit Raporuna göre 2009 yıl sonu itibariyle davacı yüklenicinin 1.112.181,07TL alacağının 800.000TL olarak kooperatif tarafından aylık taksitler halinde ödenmesi kararlaştırılmıştır. 09.09.2020 tarihli raporda 2012-2013 ve 2014 yıllarındaki hak ediş olmayan ancak kooperatif yönetim kurulu tarafından uygunluk ve ödeme kararlarına istinaden faturalar düzenlendiği tespit edilmiştir. Davacı yüklenici 26.10.2015 tarihli ihtarnamesinde davaya konu ... ada ... parsel .. ve .. blok SGK işyeri numarasının davalı kooperatif tarafından 23.07.2015 tarihinde kapatıldığı, işyerinde işçi çalışamaz duruma geldiklerini bildirmiştir. ..ve ... blokların yapı kullanım izin belgeleri 11.01.2016 tarihinde, .. blok ise 10.02.2021 tarihinde alınmıştır.
Netice itibariyle davacı yüklenici vekili 03.11.2025 tarihli ıslah dilekçesinde hakedişe girmeyen imalat bedel talebine ilişkin 6.000TL alacak kalemini hakediş, ödeme ve alacak tutarı bakımından 4.394.427,19TL, hakedişe girmeyen imalat tutarı 989.750,50TL olmak üzere
e-imza e-imza e-imza e-imza
5.378.178TL'ye arttırmış ise de, dava dilekçesi ve 04.10.2010 tarihli Ankara ... Noterliği'nce onaylı ihtarnamede alacağın Sincan ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile tespit edilen alacak talep edilmiş olup, ilgili dosyada ise taraflar arasındaki inşaat yapım sözleşmesi şartları dikkate alınarak yapılan tüm işler düzenlenen hakedişlerin sözleşme şartlarına uygun olup olmadığı, hakedişlere giren imalatların toplam bedeli ile girmeyen imalatların bedeli karşılaştırılarak davacı yüklenicinin 1.846.015,38TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. 18.07.2025 havale tarihli bilirkişi ek raporunda davacı yüklenici vekilinin talep ve itirazları doğrultusunda hakedişlerin yapılmasına müteakip her ayın sonunda davalı kooperatifin temerrüde düştüğü kabulü ile alacağa bu tarihten faiz işletilmek suretiyle dava tarihi itibariyle faizler dahil 4.394.425,19TL davalının borcu olduğu belirlenmiş ise de, davacı yüklenici tarafından talep konusu alacağın vekaletsiz iş görme hükümleri gereği davalıdan tahsili gerekeceği, aşamalarda alınan raporlardan Ankara Batı .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .. D.iş sayılı dosyasında alınan 18.04.2016 tarihli raporun sıhhatli olduğu, 05.08.2021 tarihli raporla da teyit edildiği üzere bu raporda tespit edilen hakediş içeriği imalatların önceki hakedişlerde yer almadığı davacı yüklenicinin KDV dahil alacağının 989.750,50TL olduğu anlaşılmakla bu miktar yönünden davanın kısmen kabulüne; hakedişlere girmemiş tespit dışındaki imalatların davacı yüklenici tarafından yapıldığının ispatlanamadığını, bilirkişi raporlarıyla sözleşmenin 23. Maddesi gereği davacı yükleniciye yaptırılmayan işler nedeniyle davacı yüklenicinin kar mahrumiyeti talebinde haklı olduğu belirtilmiş olmakla, 14.01.2025 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilen 397.776,22TL'nin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya ödenmesine; dava konusu .. blok .. numaralı bağımsız bölümde yaptırılan fazla imalat bedeli talebine ilişkin ise delil tespiti veya başkaca delil sunulamadığından davanın ispatlanamadığından reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, davacı kooperatif vekili, taraflar arasında imzalanan 15.11.2011 tarihli ek sözleşme gereği kararlaştırılan parayı ödediğini belirterek Ankara ... İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. 15.11.2011 tarihli ek sözleşmede "..2009 yıl sonuna kadar yapılan ve parası ödenmeyen imalatlarla ilgili kooperatif tarafından görevlendirilen inş. Müh. ..., koop.kontrol müh. ... tarafından düzenlenen 21.05.2011 tarihinde yapılan ve koop olağan kongresinde görüşülen ve kabul edilen hak ediş inceleme ve tespit raporu sonucu bulunan borç miktarının pazarlık sonucu 800.000TL'ye bağlanması...protokolün imzalanmasını takiben kooperatif aleyhine başlatılan haciz işlemlerinin kaldırılması..." konusunda anlaşmaya varılmış, ödeme taksit ve tarihleri belirlenmiştir. Davacı kooperatifin dosya arasındaki 31.12.2010 tarihli bilanço pasif/ kısmında ....Şti.' ne 244.389,81TL borç olduğu bilirkişi raporlarıyla tespit edilmiştir. Davalı yüklenici 14.02.2012 tarihli ihtarname ile ek sözleşme gereği ödemelerin süresinde yapılmadığını davacı kooperatife ihtar etmiştir. Takibe konu alacak taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olup, hakedişlere bağlanmış, faturaları kesilmiş olan ve davacı kooperatif 12/2010 bilançosunda mevcuttur. 11.05.2011 tarihli ödeme emrinde 13.10.2020 tarihli Ankara... Noterliği 04.10.2010 tarih ... yevmiye nolu ihtardan kaynaklanan alacak olarak belirtilmiş, bilançosunda mevcut olduğu tespit edilmiştir. İhtarnamede sonucu gözükmektedir. Takibe dayanak ihtarnamede davalı yüklenicinin fazla yapılan imalat karşılığı tahsilat yapılamadığına ilişkin açıklamalar da bulunmakta ise de, 7. Maddede kooperatif 2009 yıl sonu ara bilançoda 244.389,81TL alacaklı olduğu da belirtilerek toplam(1.846.015,38TL+KDV'si+ 244.389TL) 2.422.687,95Tl'nin tahsili talep edilmiştir. Aşamalarda alınan bilirkişi raporlarıyla takip tarihi itibariyle davacı kooperatifin ek sözleşme gereği ödemeleri süresinde yapmadığı tespit edilmiş olmakla, işbu davanın reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Birleşen Ankara Batı.... ASHM nin ... esas... karar sayılı dosyada davanın REDDİNE,
e-imza e-imza e-imza e-imza
3-Birleşen Ankara Batı .. ASHM nin ... esas ... karar sayılı dosyada ;
a)Davalı ...'ye yöneltilen tapu iptali tescil talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
b)Davacının Kar Mahrumiyeti talebinin KABULÜ İLE ; 397.776,22 TL nin 18/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
c)Hakedişe bağlanmayan alacak talebine istinaden 989.750,50 TL nin 13/10/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Asıl Dava Yönünden;
a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.707,75TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.092,35TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
c)Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Birleşen Ankara Batı ... ASHM nin ... esas ...7 karar sayılı dosyası yönünden;
a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 418,22TL harçtan mahsubu ile bakiye 197,18TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
c)Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Birleşen Ankara Batı ... ASHM nin ... esas ... karar sayılı dosyası yönünden;
a)Harçlar Kanunu gereği dava değeri (397.776,22TL+989.750,50TL) üzerinden alınması gereken 94.781,95TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 170,78TL ve tamamlama yolu ile alınan 98.587,63TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.976,46TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b)Davacı tarafından yatırılan 170,78TL peşin harç, 94.781,95TL tamamlama harcı ve 29,20TL başvuru harcı olmak üzere toplam 94.981,93TL'nin davalı ... kooperatifinden tahsili ile davacıya ödenmesine,
c)Davacı yargılamada vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen dava değeri (397.776,22TL+989.750,50TL) üzerinden hesaplanan 212.253,74TL vekalet ücretinin davalı ... kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine,
ç)Davalı ... yargılamada vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
d)Davacı tarafından sarf edilen 18.934,25TL bilirkişi ücreti, 255,00TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 19.189,25TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.604,15 TL'nin davalı ... kooperatifinden tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
26/11/2025
Başkan ... e-imza Üye ...e-imza Üye ...e-imza Katip ... e-imza