T.C. Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
Ankara Batı
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/737
KARAR NO: 2026/330
BAŞKAN :
ÜYE
ÜYE :
KATİP
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2026
Yukarıda tarafları yazılı dava dosyasının mahkememizde yapılan açık yargılaması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı - Atık Yönetimi Şube Müdürlüğü ile müvekkili şirket arasında akdedilen ... İKN’li “Belediye Atıklarının Karamürsel Aktarma İstasyonundan Bertaraf Tesisine Taşınması Hizmeti” işine ait sözleşmenin 25.09.2023 tarihinde imzalandığını ve Sözleşme’nin “İşin süresi” başlıklı 9. maddesinde belirtilen süre içerisinde işe ait Teknik Şartnamenin “C-Araçlar” maddesinde teknik özellikleri ve miktarları belirtilen 1 adet çekici ve 2 adet dorse ile 01.10.2023 tarihinde işe başlanıldığını, sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesi sırasında kullanılacak olan araçların, sözleşme imzalanmasını müteakip İşe ait Teknik Şartnamenin C-.3.5 maddesinde yer alan “Tüm araçlar asgari 2020 model olacaktır” hükmüne uygun şekilde tüm araçlar 2023 model olarak belgeleri ile birlikte idareye teslim edildiğini, 2 adet faturayla, davalıdan 2 adet 2023 model çöp kamyonu alındığını, bu hususta davalı İKT şirketi tarafından 1.200.000TL olacak şekilde 2 adet fatura kesildiğini, müvekkili şirketin bu faturaları 1.700.000TL nakit, 7 adet çek ile yaptığını, fakat idare tarafından müvekkili şirketin kullanmış olduğu araçların 2023 model olmayacağından şüphelenilerek yaptırılan incelemede İTÜ Makina Fakültesi Otomotiv Laboratuvarı tarafından hazırlanan 24.10.2023 ve 25.10.2023 tarihli iki adet raporda araçların change olduğunun tespit edildiğini, ilgili araçların change çıkması nedeniyle müvekkilinin ihalelerden 1 yıl süreyle yasaklandığını ve 02.12.2023 tarihli resmi gazetede yayınlandığını, taraflarınca bu karara karşı Ankara .... İdare Mahkemesi’nin e-imza e-imza e-imza e-imza ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve 06.03.2024 tarihli karar ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiğini, araçların ruhsatlarının iptal edildiğini, müvekkili şirkete 2023 model yılı olarak satılan .... plakalı aracın .... plakalı araç olduğu, ... plakalı olarak satın alınan aracın plakasının ise .... olduğunun ortaya çıktığını, müvekkili şirketin satın almış olduğu araçların plakaları ve ruhsatlarının iptal edildiğini ve bu araçların mülkiyetini kaybettiğini, müvekkilinin aldatıldığını ve çok büyük bir zarara uğradığını, bu nedenle davalı şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, araç satışı karşılığı ödenen 2.200.000TL'nin davalıdan tahsiline yönelik Kahramankazan İcra Dairesinin .... E. Sayılı takibe davalının haksız itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu icra takibinin haksız olduğunu, dolayısıyla her halükarda reddi gerektiğini, anlaşmaya istinaden araçların teslim edildiğini, teslim sonrasında araçların fiziki durumlarında değişiklik ve müdahale edilmiş olabileceğini, ticari defterlerin incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, müvekkilinin uğradığı/uğrayacağı zararlara ilişkin olarak %20'den az olmamak kaydıyla davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ayıplı mal satışından kaynaklı bedelin iadesine yönelik Kahramankazan İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyasında itirazın iptali istemine ilişkindir.
Ankara Batı Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. Sayılı dosyası, Kahramankazan İcra Dairesinin ....Esas sayılı takip dosyası, tarafların BA-BS formlarına ilişkin vergi dairesi kayıtları, dava konusu araçlara ilişkin Emniyet kayıtları, Ankara .... İdare Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası, Körfez Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosyası, Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.
Kahramankazan İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı takip dosyasında, davacının alacaklı, davalının borçlu sıfatıyla bulunduğu, takip dayanağının iki adet fatura ile alacaklı şirkete satılan araçların Change çıkması ve ruhsatlarının iptali edilmesi nedeniyle ödenmiş paranın iadesi olarak açıklandığı, 2.200.000,00TL üzerinden 27/03/2024 tarihinde başlatılan takibe 28/03/2024 tarihinde süresi içerisinde borca itirazla takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E., ....K. sayılı dosyasında, davacının .... Katı Atık AŞ, davalının İKT Treyler Nakliye İnş. Tic. Ltd. Şti olup, 2023 model olarak davalı tarafından davacıya satılan .... ve ... plakalı çöp kamyonu araçların change oduklarının tespit edilerek ruhsatlarının iptal edilmiş olması sebebiyle satış bedeli olarak davalıya verilmiş olan 15.04.2024 vade tarihli 100.000TL ve 30.06.2024 vade tarihli 100.000TL olmak üzere 200.000TL'nin davalıdan istirdatının talep edildiği, mahkemece davanın kabulüne karar verilmekle birlikte karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu görülmüştür. sının davacımız, davalısının davalımız olduğu, davacının iki adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin mahkemece kabul kararı verildiği, dosyanın istinaf incelemesinde olduğu görülmüştür.
Kocaeli İl Emniyet Müdürlüğü tarafından verilen cevaplarda, dava konusu araçların change olduğuna ilişkin raporları ve araç teslim belgelerinin gönderildiği görülmüştür.
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan 16/01/2025 tarihli raporda; "...1. Yarı-Römork; Gözle yapılan inceleme neticesinde incelenen treyler katı atık toplama sahası şantiye otoparkında yer alan beyaz renkli İKT marka, katı atık toplama amaçlı kullanılan yarı römork olduğu görülmüştür. Sözkonusu yarı römork incelendiğinde alt saşeye bağlı sağ tarafta yer alan sağ sabitleme ayağı hizasında şasi profil çıkıntısında çakma olarak aracın şase numarası “...” olarak okunmuştur. Şase profilinin yan yüzeyinde şase bilgi etiketinin perçinlerinden sökülmüş olduğu ve yerinde bulunmadığı belirlenmiştir. Genel olarak araç şase numarası ana şaseye kazınarak veya damgalanarak e-imza e-imza e-imza e-imza işlenmektedir ve bu bölgenin sözkonusu etiketin altında kalan kısma denk gelmektedir. Yine bu etiketin altında kalan bölgede daha önceki şase numarasının olduğu düşünülen ve kazınarak tahribata uğramış bir kısım olduğu gözlemlenmiştir. Bu bölgede yer alan yazı karakterlerinin okunması mümkün olmamıştır. Araçta yapılan inceleme neticesinde aracın şase numaralarının sonradan değiştirildiği ve orijinal şase numaraları olmadığı, keşif sırasında gözle yapılan inceleme neticesinde görülen şase numaralarının gerek yazı karakterlerinin sıralaması gerekse de bulunduğu yer bir bütün olarak değerlendirildiğinde şase numaralarının orijinal olmadığı “change” olarak ifade edilen tanıma uygun olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Aracın keşif esnasında gözle yapılan incelemesi neticesinde teknik özelliklerinin, hidrolik ünitesi ve katı atık sıkıştırma mekanizmasının aşırı yıpranmış olduğu gözlemlenmiştir. Dava konusu yarı römorkun şase dingil sayısı ve boyutlar bakımından sözleşmeye uygunluk gösterse de aracın yukarıda bahsedilen ana sıkıştırma mekanizmasını oluşturan parçaların yıpranmış ve çıkma parçalardan imal edildiği kanaati hasıl olmuştur ve bu nedenle aracın sözleşme kapsamında belirtilen nitelikleri taşımadığı kanaatine varılmıştır. Yarı-Römork; Gözle yapılan inceleme neticesinde incelenen treyler, katı atık toplama sahası şantiye otoparkında yer alan turuncu renkli İKT marka katı atık toplama amaçlı kullanılan yarı römork olduğu görülmüştür. Sözkonusu yarı römork incelendiğinde alt saşeye bağlı sağ tarafta yer alan sağ sabitleme ayağı hizasında şasi profil çıkıntısında çakma olarak aracın şase numarası “...” olarak okunmuştur. Şase profilinin yan yüzeyinde şase bilgi etiketinin yerinde bulunduğu ve şase profil çıkıntısında yazılı olan şase numarası ile uyumlu olduğu görülmüştür. Genel olarak araç şase numarası ana şaseye kazınarak veya damgalanarak işlenmektedir ve bu bölgenin sözkonusu etiketin yaklaşık 2 cm altında kalan kısma denk gelen bölümde daha önceki şase numarasının olduğu düşünülen kazınarak tahribata uğramış bir kısım olduğu gözlemlenmiştir. Bu bölgede yer alan yazı karakterlerinin okunması mümkün olmamıştır. Araçta yapılan inceleme neticesinde aracın şase numaralarının sonradan değiştirildiği ve orijinal şase numaraları olmadığı, keşif sırasında gözle yapılan inceleme neticesinde görülen şase numaralarının gerek yazı karakterlerinin sıralaması gerekse de bulunduğu yer bir bütün olarak değerlendirildiğinde şase numaralarının orijinal olmadığı “change” olarak ifade edilen tanıma uygun olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Aracın keşif esnasında gözle yapılan incelemesi neticesinde teknik özelliklerinin, hidrolik ünitesi ve katı atık sıkıştırma mekanizmasının aşırı yıpranmış olduğu gözlemlenmiştir. Dava konusu yarı römorkun şase dingil sayısı ve boyutlar bakımından sözleşmeye uygunluk gösterse de aracın yukarıda bahsedilen ana sıkıştırma mekanizmasını oluşturan parçaların yıpranmış ve çıkma parçalardan imal edildiği kanaati hasıl olmuştur ve bu nedenle aracın sözleşmeye kapsamında belirtilen nitelikleri taşımadığı kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 207 nci maddesine göre; satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Taşınır sözleşmesinde satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır.
Anılan Kanun'un “Ayıptan Sorumluluk”a ilişkin 219 uncu maddesinde; “ Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile, bu borç kanunen mevcuttur. Satıcı satış sözleşmesine konu taşınır malın niteliği ve kullanım amacı bakımından malın değerini ve kullanım amacını azaltan veya ortadan kaldıran mülkiyet hakkının sonucu olan tasarrufi işlemler yapmasını engelleyen bir eksikliğin bulunmamasını sağlama borcu e-imza e-imza e-imza e-imza altındadır. Satıcının bu borcunun söz konusu olabilmesi için satılanda bu çeşit eksikliklerin var olduğunu bilmesi gerekmediği gibi satılandaki bulunması gereken vasıfları ayrıca zikir ve vaad etmesine de gerek yoktur.
Ayıba karşı tekeffül borcuna ait 6098 sayılı Kanun'un 219 ila 226 ncı maddeleri arasında belirtilen koşullarının gerçekleşmesiyle, alıcı aynı Kanun'un 227 ve devamı maddeleri kapsamında, kendisine tanınan sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarından birini satıcıya karşı kullanabilecektir. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satım sözleşmesinden dönme beyanı, bozucu yenilik doğuran bir hak niteliğinde olup, bir irade açıklaması olarak, satıcıya vardığı anda hükümlerini doğurur ve sözleşmeyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırır. Dönme üzerine sözleşmenin geçmişe etkili olarak ortadan kalkmasının doğal bir sonucu olarak, tarafların edimlerinin karşılıklı olarak aynı anda ifası gerekir. 6098 sayılı Kanun'un 229 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği, satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile imzaladıkları 'Belediye Atıklarının Karamürsel Aktarma İstasyonundan Bertaraf Tesisine Taşınması Hizmeti' işi kapsamında davalı şirketten satın alınan araçların ayıplı olduğu iddiasıyla bedelin iadesine yönelik davalı hakkında başlattıkları takibe davalının itirazının iptali talep edilmiş, davalı vekili tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin varlığı ve ödemeye ilişkin itirazda bulunulmamakla birlikte araçlara sonradan yapılan müdahaleden satıcı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı savunulmuştur. .....Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın talebi üzerine .... İl Emniyet Müdürlüğü Oto Hırsızlık Büro Amirliği tarafından gerçekleştirilen soruşturmada, dava konusu .... ve ....plakalı araçların 11.10.2023 tarihinde şirket yetkilisi rızası ile teslim alınarak, İTÜ Makina Fakültesi Dekanlığı'nca hazırlanan 24.10.2023 tarihli raporda araçların orjinal şasi numaralarında değişiklik yapılmış olduğu, araçların sicillerine uygun olmadığı tespit edilmiş, 14.02.2024 tarihli teslim tesellüm tutanağı ile araçlar davalı şirket yetkilisine teslim edilmiştir. Kocaeli ... Noterliği'nce onaylı 08.11.2023 tarih .... yevmiye numaralı ihtarname ile Kocaeli Belediyesi tarafından 'Belediye Atıklarının Karamürsel Aktarma İstasyonundan Bertaraf Tesisine Taşınması Hizmeti' işi kapsamında ilgili İTÜ raporu ile .... ve ... plakalı araçların change olduğu tespiti nedeniyle .... San Tic. Ltd Şti ile imzalanan sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir. Taraflar arasındaki aynı hukuki ilişkiden kaynaklı Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....E. Sayılı istirdat davasında alınan 16.01.2025 tarihli makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda araçların sözleşme kapsamında belirlenen niteliklere haiz olmadığı belirlenmiştir. Netice itibariyle davacının davalıdan satın aldığı araçların change olması nedeniyle ..... Emniyet Müdürlüğü'nce zapt edildiği, inceleme sonrası davalıya teslim edilmiş olmakla zapta karşı tekeffül hükümleri gereğince davacının satış bedelini akidi olan davalıdan isteyebileceği, birlikte ifa kuralı gereği takip tarihi itibariyle araçların davalıya iade edilmiş olmakla takip alacaklısı davacının takip tarihinden itibaren temerrüt faizi talebinin haklı olduğu kanaatiyle davanın kabulüne; takip konusu alacağın miktarı davalı tarafça belirlenebilir olmakla İİK 67 maddesi gereği davacı lehine icra inkar tazminatı verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile
Kahramankazan İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı itirazının iptali ile takibin devamına, Asıl alacağın %20'si olan 440.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, e-imza e-imza e-imza e-imza 2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 150.282,00TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 26.570,50TL harcın mahsubu ile bakiye 123.711,50TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 26.570,50TL peşin harç ve 427,60TL başvuru harcı olmak üzere toplam 26.998,10TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacı taraf vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen miktar üzerinden hesaplanan 326.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından sarf edilen 116,00TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/04/2026 Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza Full & Egal Universal Law Academy