T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2012/377 Esas - 2022/653
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2012/377 Esas
KARAR NO: 2022/653
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ:
DAVALI : 2-
İFLAS İDARE MEMURLARI :1-
2-
3-
VEKİLLERİ:
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 10/12/2012
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
K. YAZIM TARİHİ: 02/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın diğer davalı kooperatifinin üyesi olup, kura sonucunda kendisine düşen ... numaralı daireyi satmak üzere komisyoncu ...'ın bürosunda müvekkili ile bir araya geldiklerini, satılığa çıkarılan daireye kooperatifin borçları yüzünden alacaklılar tarafında tedbir konulduğunu, bu hususun gizlendiğini, davacının parasını peşin ödemek suretiyle söz konusu daireyi satın alarak kooperatife ortaklık için başvurduğunu| kooperatif yönetiminin müvekkili bilgilendirmeden alelacele davacıyı ortaklığa kabul ederek ödemeleri tahsil ettiğini, ortak olunca da diğer ortaklar gibi kooperatifin borçları nedeniyle adına düşen paraları da ödediğini, kooperatifin tüm ortakları tapularını almalarına rağmen ... numaralı daire üzerinde 2 adet tedbir konulmuş olması nedeniyle tapusunu alamadığını ve daireyi kendisine satan davalı ... tarafından da tedbir konulduğunu öğrendiğini, kooperatif yönetimine yapmış olduğu başvurulardan bir sonuç alamaması üzerine 19.01.2012 tarihinde protesto çekerek savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, dairenin piyasa fiyatlarına göre, ihtar tarihinden itbaren faiziyle birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL.'nın tahsilini ya da dairenin davacıya devrini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; yargılamaya konu konuta ilişkin 10.000,00 TL olan taleplerini 150.000,00 TL ıslah ederek toplam 160.000,00 TL olarak artırdıklarını beyan etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; ...'ın diğer davalı kooperatifteki ortaklığının 2010 yılında sona erdiğini, kooperatifin ...'a 110.000,00 TL ödemesi gerektiğini, ancak kooperatifçe ödemeden imtina edilmesi üzerine Sayın Mahkeme nezdinde ... Esas sayılı dava açıldığını, yargılama sırasında ..., ... numaralı bağımsız bölüm üzerine ihtiyati tedbir konulduğunu ve alacak muaccel hale gelmediği için davanın reddedildiğini, |kooperatif tarafından davanın takip edilerek sonuçlandırılması nedeniyle taşınmaz üzerindeki tedbirin kaldırılması sorumluluğunun kooperatife düştüğünü, Mahkemece istenildiği takdirde derhal tedbir kararının kaldırılabileceğini, dava konusu bağımsız bölümün kendisine tahsis edilmesine rağmen resmi kayıtlara göre kooperatife ait olduğunu, davacının ortaklığının 06.07.2011 tarihli yönetim kurulu kararı ile satıldığını, 07/07/2021 tarihinde kooperatif yönetim kurulu kararı doğrultusunda kooperatifin satım sebebiyle davacıdan tahsil etmesi gereken paranın müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin de aynı yönetim kurulu kararına istinaden davacıya makbuz tanzim ettiğini, davacı ile kooperatif arasında oluşan akdi ilişkinin gerçekte müvekkili ile hiçbir ilgisi olmadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle haksız ve yasaya aykırı davanın müvekkili bakımından reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesi sunmamış, aşamalarda davanın usul ve esas yönünden reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ve ... esas sayılı dosyası içeriği, ticaret sicil kayıtları, tapu kayıtları, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yazı cevabı, kooperatif tutanakları, mahkememizce yapılan keşif ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporları, Ankara Batı İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi kurulu 15/05/2017 tarihli raporu ile özetle; Bağımsız Bölümün Dava Tarihindeki Rayiç Değeri : 160.000,00 TL, Normal Bir Ortağın Ödemelerinin Dava Tarihine Kadar Güncel Değeri : 189.433,62 TL, Normal bir ortağın yararlanma miktarı (a-b) : -29433,62TL, ortağın ödemesinin güncelleştirilmesi : 105,330,00 TL, Davacının Yararlanması (d x c /b) : -16.365,86 TL, davacı ortağın talep edeceği tazminat tutarı (d+ e) : 88.964,14 TL, olarak hesaplanmış, Yargıtay kararındaki formül ile tazminat miktarı hesaplandığında, konutun (dava tarihi) rayiç değerinden, normal bir ortağın ödemelerinin güncel değerinin çıkarılması sonucunda elde edilen yararlanma miktarı (160.000,00 TL-189.433,62 TL=) - 29.433,62 TL (eksi) olarak hesaplandığı, başka bir söyleyişle; konutun rayiç değeri, aidat ödemelerinin güncel değerinden daha az olduğu için normal bir ortağın yararlanma miktarı bulunmadığını, bu tespit karşısında, formüt mevcut değerlere oranlanmak suretiyle, davacının yaptığı ödemelerin 105.330,00 TL.'lik güncel değer üzerinden ne oranda yararlandığı hesaplandığında (105.330,00 TL X 160.000,00 TL=189.433,62 TL.)=88.964,14 TL yaptığı, dolayısıyla, davacının yaptığı ödemelerin güncel değeri olan 105.330,00 TL'nin, olumsuz yararlanma nedeniyle değerinin 88.964,14 TL olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi 15/03/2021 tarihli ek raporu ile özetle; peşin ortakların kimler olduğu ve ödemelerinin neler olduğu, yıllar itibariyle genel yönetim gideri, arsa altyapı ve çevre düzeni harcamalarının tutarları bilinmeden davacının kooperatife olan borcunu diğer peşin ortaklarla kıyaslayarak hesaplamak mümkün olamamakla birlikte, davacının 06/07/2011 tarihinde daire bedeli olarak peşin ödediği 90.000,00 TL dışında kooperatife; 01/03/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 1.600,00 TL, 01/03/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 800,00 TL, 31/03/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 400,00 TL, 21/06/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 2.050,00 TL., 16/07/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 450,00 TL, 05/09/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 900,00 TL, 08/10/2012 gün ve ... sayılı tahsilat makbuzu ile 450,00 TL olmak üzere toplam 6.650,00 TL ödemede bulunduğunu, bir önceki raporda saptanan genel yönetim giderleri dikkate alındığında genel yönetim gideri olarak 1.515,37 TL borcu bulunduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulu 25/04/2022 tarihli ek raporu ile özetle; davacının yaptığı ödemelerin iflas tarihi itbariyle güncel değeri olan 106.244,90 TL.'nın, olumsuz yararlanma nedeniyle hesaplanan değerinin 94.524,41 TL olduğu, davacının genel yönetim gideri olarak 1.515,37 TL borcu bulunduğu bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyesi olan davacıya tahsis edilen taşınmazın tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemine ilişkindir.
Dava dosyası hükme esas alınan 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile birlikte yapılan değerlendirme ile satıcı ile alıcı arasında düzenlenen 07/07/2011 günlü protokol ile kooperatifteki hissesi karşılığında davalı ...'a kura sonucu tahsis edilen ... kat ... numaralı dairenin 90.000,00TL bedelle satıldığı ve bedelinin peşin olarak tahsil edildiği, 07/07/2011 günlü devir dilekçesi ile kooperatife başvurulması sonucunda kooperatif yönetim kurulunun 06/07/2011 günlü ... sayılı oturumunda kooperatif ortaklığından çıkarılan ...'dan boşalan hisseye davacının ortak alınarak 90.000,00TL bedelle (genel kurul kararı gereği) satılmasına karar verildiği, 2011 yılına ait 19/06/2001 günlü genel kurulda istifa eden ortaklardan boşalan dairelerin (... ve ... nolu) 90.000,00TL'dan az olmamak üzere satılması konusunda yönetim kurulunun yetkilendirildiği, davaya konu taşınmazı üzerinde ihtiyati tedbir şerhi bulunduğu ve bağımsız bölümün arsa sahipleri üzerine kayıtlı olduğu, 15/04/2003 günlü kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince inşa edilecek ... daireden ... adedinin arsa sahiplerine kalan ... dairenin kooperatife ait olacağı dağılım tablosuna göre dava konusu dairenin kooperatife kaldığı, Davalı kooperatifin mahkememizin 14/05/2013 günlü ... Esas; ... Karar sayılı kararı ile iflas ettiği anlaşılmıştır.
Davacının ortaklık talebi kooperatif yönetim kurulunun 06/07/2011 günlü ... sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Davacı halen kooperatifin peşin ortağı sıfatını taşımaktadır. İş bu sebeple davacının peşin bedel ödemek suretiyle ortak olduğu tespitine dayalı olarak varsa kooperatife olan aidat borcunun peşin bedelli üye statüsüne göre tespiti yani sorumlu olduğu genel gider ve yönetim giderlerinin tespitinin istenmesi ile aidat borcunun varlığının tespiti halinde kendisi gibi peşin ödemeli ortak olan üyelere göre kıyaslama yapılarak hesap yapılması için iflas idaresine 2 haftalık kesin süre verilerek kooperatifin kuruluş, dava tarihine kadar genel yönetim gideri, arsa altyapı ve çevre düzeni harcalamalarının ne olduğunun, peşin ortakların kimler olduğunu ve ödemelerinin ne olduğuna yönelik bilgi ve belgeleri sunması istenildiği fakat ihtara rağmen sunulmadığından mevcut delil durumuna göre yapılan değerlendirme ve alınan bilirkişi raporu ile davacının 06/07/2011 tarihinde daire bedeli olarak peşin ödediği 90.000,00TL dışında kooperatife toplam 6.650,00TL ödemede bulunmuş olup genel yönetim giderleri dikkate alındığında genel yönetim gideri olarak 1.515,37TL borcu bulunduğu anlaşılmıştır.Davacının konut tahsis edilememesi dolayısı ile davalı kooperatiften tazminat istemekte haklı olduğu kanaatine varmakla, bu sefer üyeliğinin niteliği (sabit ve peşin bedel ödemek sureti ile üye olduğu) ve normal bir üyeden farklı olarak yaptığı ödemenin miktarı da nazara alınarak, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları (Y.11.HD.,T.06.07.2004, E.2003/13355, K.2004/75019) doğrultusunda isteyebileceği tazminatın hesaplanması gerekir. Yargıtay'ın yerleşik kararlarında kooperatif ortaklığından çıkarılan ancak daha sonra çeşitli nedenlerle kooperatif ortaklığına dönen eski ortaklara konut yetersizliği nedeniyle konut verilememesi durumunda verilecek tazminatın hesaplanması için uygulanan formüle göre bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ile davacının yaptığı ödemelerin 106.244,90 TL'lik güncel değer üzerinden ne oranda yararlandığı hesaplandığında 94.524,41 TL olduğu tespit edilmiştir. Yargıtay 11.Hukuk dairesinin yerleşik içtihatlarında bildirilen hesaplama yönteminin esas alındığı anlaşıldığından, raporda yazılı olan bu miktar üzerinden karar verilmiştir.
Davacının, konut tahsis edilememesi nedeniyle, bu yükümlülüğü yerine getiremeyen davalı kooperatiften tazminat isteyebileceği, buna ilişkin istemini ilgili taşınmaz üzerinde hak sahibi olmayan davalı ...'a yöneltemeyeceği kanaatine varılmakla, davalı ... aleyhine yöneltilen davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddi cihetine gidilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde; davacının, davalı kooperatife peşin bedelli ortak olduğu tespit edilmiştir. Bu tür üyeliğe ilişkin ödenmesi gereken giderlerin, üyelik sürecinde tahsil edilmesi gerektiği de açıktır. Bu durum davacının, kooperatife üye olmasına engel değildir. Davacıya verilebilecek bir konutun bulunmadığı, KK.'nun 23. maddesi gereği davalı kooperatifin kooperatif ortağı davacıya konut tahsis etme borç ve yükümlülüğünün bulunduğu, ancak halihazırda davacıya verilebilecek bir konutun bulunmadığı belirlendiğinden, Yargıtay tarafından kabul edilmiş esaslar doğrultusunda davalı kooperatifin davacının ödemelerinin güncel değerini ödemesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Bu nedenle kooperatif aleyhine açılan dava tazminat istemi yönünden kabul edilmiştir. Davanın, kooperatif yönünden tapu iptali ve tescil talebi yönünden reddine, tazminat talebi yönünden davacının 94.524,41 TL tazminat alacağının Ankara Batı İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosyasındaki iflas masasına alacak olarak kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davanın, davalı ... hakkında pasif husumetten reddine,
2-Davanın, kooperatif yönünden tapu iptali ve tescil talebi yönünden reddine, tazminat talebi yönünden davacının 94.524,41 TL tazminat alacağının Ankara Batı İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosyasındaki iflas masasına alacak olarak kayıt ve kabulüne,
Fazlaya dair istemin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 80,70 TL harcın dava açılırken yatırılan 148,50 TL peşin harç ile 2.570,00 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 2.637,80 TL TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 67,80 TL peşin harç, 21,15 TL başvuru harcı, 3,30 TL vekalet harcı ve 2.570,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.662,25 TL harcın davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacının yargılamada yapmış olduğu 1.731,60 TL bilirkişi ücretleri, 170,80 TL keşif harcı, 459,65 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.362,05 TL yargılama giderinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan 9,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve iflas idare memuru vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/07/2022
Katip Hakim
E-imzalıdır.E-imzalıdır.