T.C. ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2016/493 Esas - 2020/473
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2016/493 Esas
KARAR NO: 2020/473
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ:
2-
DAVA: Kooperatif Hukukundan Kaynaklanan Tapu İptali ve Tescil/ Tazminat
DAVA TARİHİ: 15/06/2016
KARAR TARİHİ: 06/10/2020
K.YAZIM TARİHİ : 27/10/2020
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili; ... KYK.'nin mülkiyetindeki Ankara, Etimesgut İlçesi, ... adresinde bulunan ... Ada ... Parsel ile aynı adres .... Ada ... Parsel üzerine konut yapılması hususunda... Petrol Gıda Besicilik Makine Taah. Tic. Ltd. Şti. ile 12/03/2003 günlü kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, yüklenici firmanın işi büyük ortanda tamamladıktan sonra sözleşmeden doğansak ve alacaklarını ... KYK.'ne temlik ederek, inşaatla ilişkisini kestiğini, müvekkilinin bedelini peşin ödemek suretiyle ... KYK.'ne ortak olduğunu, ... ile ... KYK. arasında akdedilen devir sözleşmesine göre ... Ada ... parselde bulunan ... numaralı dairenin davacıya bırakıldığını, davacının halen ... KYK.’nin ortağı olduğunu, arsa sahibi ... KYK.'nin 23/07/2010 günlü protokol ile davacılar dışındaki ... KYK. ortaklarının tamamını bünyesine aldığını, yüklenici ... İnşaatın yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve konutların iskana açıldığını, dolayısıyla yüklenicinin hak ettiği bağımsız bölümlümün tapu iptali ile davacı adına tescilini, mümkün olmaması halinde bedelinin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini ve bağımsız bölümlerin kullanılamaması nedeniyle uğranmış olan kira bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava talep etmiştir.
Mahkememizin 2016/467 esas sayılı dava dosyasının 17/06/2016 tarihli tensip ara kararı ile davacı ... tarafından açılan davanın işbu dava dosyasından tefriki ile ayrı esasa kaydına karar verilmiştir.
Davacı vekili 08/07/2020 tarihinde sunduğu beyan dilekçesi ile, dava dilekçesi ile talep edilen 10.000,00 TL'nin 9.950,00 TL sinin taşınmazın değeri ile ilgili, 50,00 TL sinin de kira bedeli ile ilgili olduğunu açıklayarak, taşınmazın belirlenen değeri üzerinden harcı 30/06/2020 tarihinde ikmal etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili; davacının kooperatifte bir ortaklığı bulunmadığını, aralarında düzenlenmiş bir protokol ve sözleşme de olmadığını, davacının ortağı olduğu kooperatif ile müvekkili kooperatif arasında düzenlenmiş protokolün de yürürlüğe girmediğini, bu sebeple husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, ... Konut Yapı Kooperatifi ile... Petrol Gıda Besicilik ve Makine Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında düzenlenen, Ankara ... Noterliği’nce tasdikli 12/03/2003 günlü düzenleme şeklinde satış vaadi yoluyla kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile Türkkonut'a bağlı ... Konut Yapı Kooperatifine tahsis edilen ... ve ... numaralı Ada/Parsel üzerinde tarafların inşaat yapımı konusunda anlaştıklarını, ancak yüklenici firmanın yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin feshedildiğini ve mahkememizin 14/10/2009 tarih E.: 2006/94 ve K.: 2009/167 sayılı kesinleşmiş kararı ile sabit olduğunu, bu sebeple yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan taşınmaz hakkı bulunmadığı, ancak parasal alacağı bulunduğuna hükmedildiğini, dolayısıyla ... Kooperatifime hak ve yükümlülüklerin devredildiği iddiasının doğru olmadığını, bunun dışında yüklenici şirketin yakınları vasıtasıyla ... Kooperatifimin kurulduğunu ve bu kooperatif ile yüklenici arasında 02/05/2004 günlü bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşme ile 24 adet dairenin satışının konu edildiğini, yüklenicinin daha sonra bu sözleşmeyi Ankara ... Noterliğinin 17/08/2005 günlü ... ihtarı ile feshettiğini, dolayısıyla bu sözleşme ile de hak ve yükümlülüklerin ... KYK.’ne devrinin söz konusu olmadığını, öte yandan ... KYK.’nin yükleniciye karşı açmış olduğu dava sonucunda mahkememizin 14/11/2007 gün- ve E.: 2005/212, K.: 2007/135 sayılı kesinleşmiş kararı ile alacaklı bulunduğunun hüküm altına alındığını, bu hüküm ile konut değil, parasal alacağın karara bağlandığını, dolayısıyla davacının ... Ada ... parselde bulunan ...numaralı daire üzerinde bir hakkı bulunmadığını, yüklenici şirket tarafından ... KYK. ile akdedilen sözleşmeyi feshetmesinden sonra ...Kooperatifi unvanı altında yeni bir kooperatif kurduğunu, davacının şirket yetkilisi...'ın akrabası olduğunu, kesinleşen davalar neticesinde; ... KYK.’nin...,-....'nin de sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle...'ın ....'nden parasal alacağı oluştuğunu, bunun üzerine her iki kooperatifin bir araya gelerek 23/07/2010 günlü protokol düzenlendiğini, ancak bu protokolün yürürlük şartı olan ....'nin genel kurul toplantısında görüşülmediğini, ... KYK.'nin genel kurulunda da reddedildiğini, ancak mağduriyetlerin giderilmesi için daha sonra her iki kooperatif yetkililerince 18/11/2011 günlü yeni bir protokol düzenlendiğini, düzenlenen bu protokolün her iki kooperatifin genel kurulunda kabul edildiğini, bu doğrultuda bildirilen 22 kişiye ... Ada ... Parsel üzerindeki bloktaki dairelerin verildiğini, protokol gereği davacının adının bildirilmediğini, protokol gereğinin .... tarafından yerine getirilmesi karşısında ... KYK.'nin ... Ada 1 Parsel üzerindeki dairelerde bir hakkı bulunmadığını, dava konusu edilen dairenin kooperatif ortağı ...'na ait olduğunu, ... KYK. tarafından adları bildirilen ortaklarının ....'ne şartlı ortak olarak alınmadıklarını, ... KYK.'nin...'tan olan alacağının ....'ne temliki karşılığında ortak yapıldıklarını, dolayısıyla bu ortakların ...'in tüm borçlarından sorumlu bulunduklarını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... Kooperatifi tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :Davalı kooperatiflerin ticaret sicil kayıtları, Mahkememizin 2012/58 -2012/59 - 2012/62-2016/467 esas sayılı dava dosyaları, tapu kayıtları, 04/12/2017 tarihli bilirkişi raporu, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan 23/05/2018 tarihli inşaat bilirkişisi raporu, 15/04/2019 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu, 06/06/2020tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, kooperatif üyeliği iddiasına dayalı tapu iptal tescil, olmadığı takdirde daire değeri ile kira tazminatı istemlerine ilişkindir.
Davaya konu edilen Etimesgut ilçesi ... mahallesinde kain ... ada ... parsel ile ... ada ...parsel ile hakkında dava dışı yüklenici... Petrol Gıda Besicilik Makine Taah. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında Ankara ... Noterliğinde 12/03/2003 gün ve ... yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği ve sözleşmenin mahkememizin 2006/94 E ve 2009/167 K sayılı ilamı ile feshedildiği, yüklenici firmanın hak ve alacaklarını diğer davalı ... KYK ne devrettiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık yükleniciye halef olarak davalı ... KYK üyesi davacı tarafından, diğer kooperatife üyeliklerin aktarılması nedeniyle hak sahibi olunup olunmadığına ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini iddia eden davacıya daire verilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davalı ... tarafından, üyeliklerin aktarılması sırasında davacının isminin bulunmadığı ve üyelik iddiasının yerinde olmadığı savunulmuştur.
Kooperatif kayıt ve defterlerinin incelenmesine yönelik olarak alınan 04/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda dava dışı yüklenici... Ltd.Şti ile davalı ... Kooperatifi arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, ... ada 1 parseldeki 10 numaralı bloğun 2, 3/1, 6, 7/3, 10, 11/5, 14, 15/7 bölümlerinin ... Kooperatifine, diğer bölümlerin yüklenici şirkete kalacağı, ... ada ... parseldeki... numaralı bloğun 3,6, 7/4, 10/2, 11, 14/4, 15, 16/6 sayılı bağımsız bölümlerinin arsa maliki ... Yapı Kooperatifine, kalan kısmın yükleniciye ait olduğunun kararlaştırıldığı, daha sonra yüklenici firma ile davalı ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 02/05/2004 tarihli sözleşme ile yükleniciye bırakılan dairelerin satışı ile inşaatın yapımı konusunda anlaşma yapıldığı, buna göre mevcut hali ile inşaatların ... Kooperatifine bırakıldığı, yüklenici şirketin daire sattığı kişilerin kooperatife peşin bedel ödemek sureti ile üye yapılacağının kararlaştırıldığı, davacıya ... ada ... parseldeki... nolu dairenin bırakılmış olduğu, daha sonra ... kooperatifince üye yapılan kişilerden 22 kişi ile ilgili ... Kooperatifi ile anlaşma yapılıdğı ve bu üyelerin ... Yapı Kooperatifine devredildiği, temsilcilere ve kooperatife ulaşılamadığından ... Kooperatifinin defterlerinin incelenemediği ancak dosyaya celp edilen genel kurul kararlarının incelendiği ve davacının isminin genel kurul toplantısı için hazırlanan Hazirun Cetvellerinde bulunduğu, 06/08/2005 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında da davacının peşin bedel ödemek sureti ile ortaklığına ilişkin karar alındığı, bu şekilde davacının davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğunun anlaşıldığı, ancak bu davacının üyeliğinin diğer kooperatife devrinin yapılmadığı, davacıya, davalı ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından bir konut tahsis edilmesi gerektiği, davacının 40.000 TL ödeme yapmış olduğu, daire bulunmaması halinde tazminat hesabı yapılması için daire değerinin tespiti gerektiği belirtilmiştir.
Dava konusu taşınmazın değerinin tespiti yönünden alınan bilirkişi raporunda; davacının ... KYK.'nin kooperatifi peşin ortağı olması dikkate alındığında KK.'nun 23. maddesi gereğince kendisine de bir konut tahsis edilmesi gerektiği, mahallinde yapılan keşif sonucunda, hak ve nefaset kurallarına göre, davalı ... Konut Yapı Kooperatifine ait... ada ... parselde bulunan ... nolu bağımsız bölümün dava tarihi (29/06/2016) itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre 235.000,00 TL olabileceği, ... KYK.'nce, davacıya tahsis edilecek boşta bir konut olmaması nedeniyle, hesaplanan tazminat tutarının 163.372,98 TL olduğu, davacı vekilinin talebi doğrultusunda hesap yapıldığında, davacının isteyebileceği tutarın 374.899,09 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacının kira tazminatı istemi hakkında bir değerlendirme yapılmadığından, taraf itirazlarının da değerlendirilmesi için alınan bilirkişi ek raporunda; davacının peşin ödemeli ortak statüsü nedeni ile davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin 05/05/2004 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyeliğinin başladığı ve ... ada ... parselde kayıtlı 9 nolu dairenin kendisine özgülendiği ve bu kooperatifin kayıtları incelenemediğinden diğer üyelere dairelerin verilip verilmediğine dair tespit yapılamadığı, diğer davalı kooperatifin beyanına göre ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından üyelere herhangi bir daire tesliminin yapılmadığının bildirildiği, kendi üyelerine ise 2013 yılı Kasım ayından itibaren teslim yapılmaya başlandığı, bazı dairelerle ilgili... ve satış yapılan 3. Kişilere karşı müdahalenin meni davalarının açıldığının ve bu dairelerle ilgili 2018 yılı Ekim ayından itibaren teslimlerin yapılmaya başlandığının bildirildiği, ... Konut Yapı Kooperatifi üyelerine dağıtım yapılmadığı anlaşıldığından, davacının kira alacağının doğmayacağı kanaati bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının, davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nin peşin bedel ödemek sureti ile ortağı olduğu, bu hususta uyuşmazlık bulunmadığı, davalı ... ile anlaşma yapan yüklenici... Ltd. Şti'nin ifa ettiği iş bedeli tüm hak ve borçlarını ... Konut Yapı Kooperatifi'ne devretmesi nedeni ile davacı gibi üyelerin kooperatife ortak yapıldığı ve kendilerine yükleniciye düşen daireler ile ilgili ... KYK nezdinde tahsis yapıldığı, ancak arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği gibi ifa edilmediğinden ve ... Konut Yapı Kooperatifi'nin sadece 22 ortağının diğer kooperatife devri konusunda anlaşma yapıldığından, davacının ... Kooperatifi üyesi olduğuna yönelik iddiaları yerinde bulunmamış, bu davalı yönünden pasif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Öte yandan; kooperatiflerde tüm edimlerini yerine getiren üyelere verilecek herhangi bir bağımsız bölüm bulunmaması halinde bağımsız bölüm rayiç bedellerinin verilmesi gerekir (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi nin 2016/3449 E, 2019/1880 K sayılı ilamı). Somut olayda; davacının ... Konut Yapı Kooperatifi nezdinde peşin bedel ödemek suretiyle üyeliğine dair karar alınmış olması ve parasal edimini ifa etmiş olması nedeniyle, bu davalıdan taleplerinde haklı olduğu ancak, kendisine verilecek daire bulunmadığından tapu iptali ve tescil talebi yerinde olmamakla birlikte, dairenin bedelini talebinde haklı olduğu gözetilerek davanın bu talep yönünden kabulüne, ... Konut Yapı Kooperatifi üyelerine daire teslimi yapıldığı tespit edilemediğinden kira tazminatı isteminin ise reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında açılan davanın HMK 114/1-d, 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE,
2-Davacının tazminata yönelik isteminin KABULÜ İLE; 235.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Konut Yapı Kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Kira alacağına yönelik istemin REDDİNE,
4- Verilen tedbirin 20/09/2016 tarihinden kaldırıldığı ve müzekkere yazıldığı görüldüğünden yeniden işlem yapılmasına yer olmadığına,
5-Alınması gereken 16.052,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL harç ile 3.843,05 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 12.039,02 TL karar ve ilam harcının davalı ... Kooperatifinden alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 170,78 TL peşin harç, 29,20TL başvuru harcı, 4,30TL vekalet harcı ile 3.843,05 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.047,33 TL harcın davalı ... Kooperatifinden tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 176,10 TL tebligat ve posta gideri ile 1.050,00 TL bilirkişi ücreti, 253,80 TL keşif harcı ile 60,00 TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 1.539,90 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 1.269,74 TL'nin davalı ... Kooperatifinden alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 24.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Kooperatifinden alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/10/2020
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı