T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2016/527 Esas - 2018/692
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2016/527
KARAR NO: 2018/692
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: SÖZLEŞMENİN FESHİNİN HAKSIZ OLDUĞUNUN TESPİTİ / ALACAK / TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİN İADESİ
DAVA TARİHİ: 05.02.2016
BİRLEŞEN DAVA (Mahkememiz 2016/485E.-2017/617K. sayılı dosyası)
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 21/06/2016
KARAR TARİHİ: 07/11/2018
K.YAZIM TARİHİ : 26/11/2018
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Ana dosyanın davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... Ünitesinde elektirik ve termal enerji üretiminde kullanılmak üzere "Kojenerasyon Santrali Alımı" işi ile ilgili 18.03.2014
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı
tarihinde sözleşme imzalandığını, davacı tarafından sözleşme hükümlerinin yerine getirildiğini, davalının 28.12.2015 tarihinde tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, tesisin kurulumu sonrasında bir takım arızalar meydana geldiğini, motor ve çeşitli aksamlarda olağan dışı aşınma görülmeye başlanıldığını, arızanın tesisten temin edilen gazdan kaynaklandığını, müvekkili şirketin büyük harcamalar yaptığını, bu bedelin ...'den tahsil edilmediğini, müvekkili şirket tarafından tesisin %100 oranında tamamlandığını, ihale bedeli bakiyesinin halen ödenmediğini, tek taraflı olarak sözleşmenin feshedilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile bakiye ihale bedeli alacağı olan 736.000,00TL'nin kesin kabul yapılması gerekli olan 03.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmeye aykırı olarak 27.01.2016 tarihinde nakde çevrilen 78.000,00 Euro bedelli teminatın, nakde çevrildiği tarihden itibaren işletilecek en yüksek döviz faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın davalısı Ankara Su ve Kanalisazyon İdaresi Genel Müdürlüğü mahkememizin 2016/485 esasında açtığı dosyanın dava dilekçesinde; "...Ünitesinde Kullanılmak Üzere Kojenerayon Santrali Alım İşi"'nin davalı yükleniciye 07/01/2014 tarihinde ihale edildiğini, iş kapsamında yaptırılan santralin geçici kabulünün 04/09/2014 tarihinde yapılarak davalı şirkete sözleşme bedelinin %80'i olan KDV dahil 3.608.305,49 TL ödendiğini, santralin montajının 04/09/2014 tarihinde tamamlanarak işin geçici kabulü yapıldıktan sonra 04/09/2014-03/12/2014 tarihleri arasında yüklenici firma sorumluluğunda bulunan sözleşmenin 30. maddesinde belirlenen 90 günlük işletme süresinin başlatıldığını, işletme süresi içinde santralin sık sık arızalandığını, santralin sözleşme ve eki ihale dökümanında belirtildiği gibi santralin üretmesi gereken elektrik ve termal enerjiyi üretmediğinin tespit edildiğini, Ankara Batı .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit davası açıldığını, tespit raporunda santralin sözleşme ve eki ihale dökümanında belirtildiği gibi üretmesi gereken elektrik ve termal enerjiyi üretmediğinin belirtildiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin her türlü hakkı ve geçici kabul sonrasında yükleniciye ödemiş olduğu bedel ile sözleşmeden kaynaklanan her türlü alacak haklarının saklı tutulmasına, davalı şirketin yüklenmiş olduğu iş kapsamında yükleniciye ihale edilen santralde 04/09/2014-15/12/2015 tarihleri arasında üretilemeyen elektrik enerjisi bedeli için şimdilik 1.500,00 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Aradaki bağlantı nedeniyle sonradan mahkememizde açılan 2016/485E. sayılı dava ana dosya ile birleştirilmiştir.
CEVAP :Ana dosyanın davalısı cevap dilekçesinde; sözleşmeye konu işin sözleşme ve eki teknik şartnameye uygun olarak yerine getirilmediğini, yükleniciye yazı ve ihtarname gönderildiğini, olumlu bir sonuç alınamadığını, Ankara Batı .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası ile santralin çalışmadığının tespit edildiğini, bu nedenlerle sözleşmenin feshi işlemlerine başlanıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen dosyanın davalısı cevap dilekçesinde; müvekili şirket ile davacı şirket arasında "...Ünitesinde Kullanılmak Üzere Kojenerayon Santrali Alım İşi" için sözleşme imzalandığını, müvekkili tarafından sözleşmenin tüm gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesine rağmen davacı tarafından sözleşmede yer alan nitelikte gaz temini yapılamaması ve davacının kusuru nedeni ile tesiste çeşitli problemler yaşandığını ve davacının tek taraflı olarak tanzim edilen 28/12/2015 tarihli yazı ile fesih işlemlerine başlandığı hususunun müvekkiline bildirildiğini, müvekkili adına Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacı tarafından feshini gerektirir hiçbir neden bulunmamasına rağmen davacı
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı
tarafından sebepsiz yere sözleşmenin feshedilmesi nedeni ile işlemin hukuka aykırılığının tespiti ve müvekkilinin alacaklarının tahsili amacı ile 05/02/2016 tarihinde dava açıldığı ve bu davanın Mahkememizin 2016/527 Esasına kaydedildiğini beyan ederek, iş bu davanın Mahkememizin 2016/527 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Dava konusu ihale işlem dosyası, teknik şartname ve eks gaz analiz raporu, Ankara Batı .... SHM'in ...D.İş ve ... D.İş sayılı tespit dosyaları, Ankara Batı .... AHM'in ...E., ...K. sayılı görevsizlik ilamı, mahallinde 30.11.2016 tarihinde icra edilen keşif, 11.09.2017 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 09.04.2018 tarihli ek rapor, ikinci bilirkişi kurulundan alınan 28.06.2018 tarihli rapor, ikinci kurulun 17.10.2018 tarihli ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Talep, ana dava, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin davalı yanca haksız fesih edildiğinin tespiti, bakiye alacığın tahsili, haksız surette nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin iadesi istemi; birleşen davada da, eserin ayıplı imal edilmesi nedeniyle yoksun kalınan karın tahsili istemine ilişkindir.
Ana dosyanın davalısı Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (...) Kojenerasyon santrali (yerine montajlı çalışır vaziyette) alımı işini ihale etmiş, iş ana dosyanın davacısı .... ve Tic. A.Ş.'de kalmış, taraflar arasında 18.03.2014 tarihinde "Kojenerasyon Santrali (yerine montajlı-çalışır vaziyette) alımına ait sözleşme akdedilmiştir.
Niza konusu işin bedeli 1.298.700,00 Euro olarak belirlenmiştir. Ana dosyanın davacısı (yüklenici) 78.000 Euro kesim teminat mektubu vermiştir. Sözleşmenin 12. maddesinde geçici kabul yapıldığında iş bedelinin %80'inin ödeneceği, kesin kabul yapıldığında da bakiye bedelin ödeneceği açıklanmıştır. Sözleşmenin 35. maddesinde de "fesih" koşulları izah edilmiştir.
Ana dosyanın davacısı sözleşmesel yükümlüğü olan Kojenerasyon Santrali Alımı işini ikmal ederek tam kapasite ile çalışır vaziyette davalı ...'ye teslim ettiğini, tesisin kurulumundan sonra, kojenerasyon sisteminde olağanın dışında arızalar meydana gelmeye başladığı, bunun nedeninin tesise davalı tarafından temin edilen elektrik ve termal enerji üretiminde kullanılan biyogazın ihale teknik şartnamesine ekli analiz raporunda yazılı değerde olmaması, metan seviyesinin düşük, karbondioksit seviyesinin yüksek olması, en önemlisininde H2S seviyesinin limitlerin çok üzerinde olması sebebiyle motorun yağlama yapamaması, bu nedenlede aşınmalara ve motor açısından zararlara sebebiyet vermesinden kaynaklandığını ileri sürmüş; davalı ...'de, geçici kabulden sonra 90 günlük işletme süresinin başlatıldığını, eserin ayıplı yapılması nedeniyle 90 günlük işletme süresinin tamamlanmadığını ve neticetende kesin kabulün yapılmadığını, tesisin işletme süresinde sık sık arızalandığını, arızaların biyogaz motorlarının ağır bakım seviyesinde demontaj edilerek krank, kam mili, biyel kolu, emme basma subapları, piston, gömlek, sekman gibi temel elemanların bazılarının yenileriyle değiştiği veya revizyon yapıldığının görüldüğünü, konjenerasyon sisteminin sözleşme ve eki ihale dökümanında taahhüt edilen teknik spesifik çalışmayı sağlayamadığı, santralin kesintisiz olarak elektrik ve termal enerji üretmediğinin tespit edildiği, eserin ayıplı imal edildiğini savunmuştur.
Birleşen dosyada davacı ... ise yükleniciye ihale edilen eserin 04.09.2014 - 15.12.2015 tarihleri arasında kullanılamamasından (elektrik enerjisi ve termal enerji üretememesinden) kaynaklı olarak tazminat talep etmiştir.
Tarafların bildirdikleri deliller toplandıktan sonra mahallinde keşif icra edilip, uzman kuruldan bir adet rapor ve bir adette ek rapor alınmıştır. Tarafların itirazı üzerine ikinci heyet oluşturulup bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. İkinci heyetten de bir adet ana ve bir adette ek rapor alınmıştır. Bilirkişi kurul raporlarının birbirlerini teyit ettiği görülmüştür.
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı
Ana dosyanın davacısı Kojenerasyon Santrali (yerine montajlı çalışır vaziyette) alımı işi sözleşmesini imzalayarak, 270 takvim gününde teslim etmeyi taahhüt etmiştir. Davacı şirket uhdesinde olan iş bitirilerek davalıya teslim edilmiş, geçici kabul yapılmış, kesin kabul yapılmazdan evvelki 90 günlük sürede de sistemin sürekli arıza yaptığı görülmüş, iş sahibi ..., 28.12.2016 tarihinde sözleşmeyi feshetmiştir. Eserdeki ayıp nedeniyle de birleşen davada tazminat istemlerinde bulunmuştur. Nizalı ...ünitesinde "Kojenerasyon Santralı Alımı" işinde güç üretici motorların yakıtı biyogazın davalı tarafca üretildiği, davalı işverenin ihale şartnamesi ekinde verdiği ...Araştırma Merkezine ait 07.12.2011 tarihli Petrol Ürünleri Denetim Analizleri raporunda tesisi çalıştıracak olan biyogazın yeterli oranda Hidrojen Sülfür içermediğinin tespit edildiği, davalı işverence üretilen biyogazın şartnameye uygun olmadığı, yüklenici tarafından üretilen tesisteki motor arızalarının şartnameye uygun olmayan biyogazdan kaynakladığı, davacı tarafından üretilen tesisin çalışmasında bir sorun olmadığı, sözleşme ve şartnameye uygun olduğu, bu halde yüklenicinin edimini tam olarak ifa ettiği, eserin tam ve randımanlı çalışmasını engelleyen unsurun davalı kurumun uhdesinde olan biyogaz temininin şartnameye uygun yapılmamasından kaynaklı olduğu anlaşılmakla, davalı ...'nin taraflar arasında akdedilen 18.03.2014 tarihli sözleşmeyi 28.12.2014 tarihinde tek taraflı olarak feshetmeside haksız bulunmuştur. Sözleşmenin ana dosyanın davalısınca haksız surette feshedildiğinin tespitine karar verilmiştir.
Davacının/yüklenicinin 18.03.2014 tarihli sözleşmedeki edimini eksiksiz ifa ettiği anlaşılmakla bakiye ödenmeyen alacağı olduğu belirlenen 736.000,00TL yararına hüküm altına alınmıştır. Öte yandan sözleşme akdedilirken yüklenici tarafından işverene verilen 78.000,00 Euro teminat mektubunun haksız surette irad kaydedildiği anlaşılmakla, davacıya iadesine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin birleşen dosyanın davacısı ... tarafından haksız surette fesih edildiği, yüklenicinin edimini ifa ettiği anlaşılmakla, birleşen dosyanın davacısının yerinde görülmeyen tazminat istemide reddedilmiştir.
Bu gerekçe uygun aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ana davanın KABULÜNE;
a)Taraflar arasında akdedilen 18/03/2014 tarihli sözleşmenin davalı tarafından haksız suretle fesih edildiğinin tespitine,
b)Davacının bakiye ödenmeyen 736.000,00TL alacağının dava tarihi olan 05/02/2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp, kendisine verilmesine,
c)Davacının davalıya verdiği 11/03/2014 tarih ve 60210001817 nolu 78.000,00EURO bedelli teminat mektubunun nakte çevrildiği 27/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek olan 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Birleşen davanın REDDİNE,
3-Ana dava yönünden;
a-Alınması gereken 67.599,67TL karar ve ilam harcından peşin alınan 16.898,19TL harcın mahsubu ile bakiye 50.701,48TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 16.898,19TL peşin harç, 29,20TL başvuru harcı, 4,30TL vekalet harcı ve 206,30TL keşif harcı olmak üzere toplam 17.137,99TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarf edilen 228,75TL tebligat ve posta gideri, 3.000,00TL bilirkişi
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı
ücreti ile 175,00TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 3.403,75TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
d-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 53.534,06TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Birleşen dava yönünden;
a-Alınması gereken 35,90TL karar ve ilam harcından peşin alınan 29,20TL harcın mahsubu ile bakiye 6,70TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
c-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 1.500,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, istinaf kanun yolu açık olmak üzere (kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, istinaf incelemesinin Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı) oy birliğiyle karar verildi.07/11/2018
Başkan ÜyeÜyeKatip
e-imzalı e-imzalıe-imzalıe-imzalı