T.C. ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2016/645 Esas - 2018/535
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2016/645 Esas
KARAR NO: 2018/535
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
İHBAR OLUNAN:
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 05/12/2008
KARAR TARİHİ: 25/09/2018
K.YAZIM TARİHİ : 25/10/2018
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili; müvekkilinin Uluslararası Karayolları taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca, müvekkilinin üstlenmiş olduğu 21.07.2008 tarihli taşıma anlaşması kapsamında Kazakistan/Aktope-Ankara/Türkiye arasındaki taşıma işini aradaki anlaşmaya uygun şekilde, eksiksiz ifa etmesine rağmen, davalı tarafın demuraj bedellerini müvekkiline ödemediğini, bu durum karşısında davalı hakkında Ankara .... İcra Müdürlüğü' nün ....E sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, davalının haksız surette takibe itiraz ettiğini, yapılacak yargılama neticesinde, takibe itirazın iptaline ve davalının alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili; davacı tarafın taşıma kapsamında oluşan bekleme için düzenlediği faturaların ödenmediğini iddia ettiğini, dayanak yapılan faturalara süresinde itiraz edip davacıya iade ettiklerini, davacı bekleme iddialarını belgelendiremediği, ayrıca talep edilen alacağın likit olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, uluslararası taşınan emtianın, sözleşmede belirlenen süreden fazla bekletilmesi neticesinde oluşan zararın (demuraj bedeli) tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı alacaklı taşıma sözleşmesi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturalara dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 25.09.2008 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 26.09.2008 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne dair verilen 16/04/2015 tarihli karar ; Yargıtay 11.HD'nin 25/05/2016 tarih 2015/10919E.-2016/5661 K. sayılı ilamı ile, davacının gerekli belgelerin eksik olması nedeniyle gümrüklerde beklemek zorunda kaldığını iddia ettiği, davalının ise eksik olduğu iddia edilen belgelerin davacıya taşıma öncesinde verildiğini savunduğu, bu durumda beklemenin neden kaynaklandığı ve bunun sorumluluğunun kime ait olduğunun tespiti ile sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığından ilgili belgeler istenmiş, tüm belgelerin davacı şirkete teslim edilip edilmediği sorulmuş, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Hükme esas alınan 24/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda; taşımanın Kazakistan'dan Türkiye'ye yapılması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanacağı, taşınacak emtianın, dava dışı .... Gida San. Tic Ltd. Şti'nin Kazakistan'da bulunan ....Ltd firmasindan aldigi hayvan yemi olduğu, taşıma işinin davalı tarafından davacıya verildiği, davalının asıl taşıyıcı konumunda bulunduğu, davacının ise fiili taşımayı yapan firma olduğu, hayvan yemi emtiasinın Kazakistan'dan davacının maliki oldugu 4 araca yüklenmiş olduğu, araçlar Kazakistan Gümrüğü'ne geldiğinde CMR konvansiyonunun 11. maddesinde de belirtildigi üzerede Kazakistan mevzuatina göre de istenen dava dışı ....Ltd şirketi yetkililerince hazırlanan gümrük evrakının davacı fiili taşıyıcı şirketi şoförlerine teslim edildiği ve Kazakistan Gümrüğünde gerekli işlemler yapıldıktan sonra araçların Novoroski Gümrügüne hareket ettikleri, davacının araç sürücülerinin taşıyıcının yardımcıları olduğu ve bu işi yapan profesyonel kişiler oldukları, kendilerine verilen gümrük ithalat belgelerinin noksan olup olmadığını bilebilecek durumda oldukları, dosyadaki anlatım ve belgelerden Kazakistan Gümrüğünde yapılan kontrollerde eksik oldugu belirtilen sağlık sertifikası (doktor raporunun) bulunmaması halinde Kazakistan Gümrüğünden de çıkış izninin verilmeyeceği, Novoroski liman Gümrüğüne gelindiğinde yapılan kontrolde, yem emtiasina ait sağlık sertifikasının bulunmamasi nedeniyle araçların bekletildiği ve sertifikanın yeniden temin edilmek suretiyle çıkış izni alındığı, her ne kadar CMR Konvansiyonu 11.maddede, gümrük belgelerinin tamamının ithalatçı tarafindan hazırlanıp taşıyıcıya teslim edileceği, belgelerin eksikliğinden dolayı ithalatçının sorumlu olacagı belirtilmekte ise de, Kazakistan Gümrüğünde sorun çıkmaması ve çıkış izni alınması nedeniyle belgelerin tam olduğunun anlaşıldığı, Novoroski limanındaki beklemeden davacı şoförlerin de sorumlu tutulmamaları gerektiği, araçların Ankara Gümrüğünde beklemeleri hususunda ise davalının araç üzerinde talepte bulunması ve emtiayı daha sonra araç üzerinden teslim alıp boşaltmaları nedeniyle davalının kusurlu ve sorumlu olduğu, belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacının, dava dışı şirketin ürünlerinin davalı şirket adına taşıma işini üstlendiği, davanın, 21.07.2008 tarihli uluslararası taşıma sözleşmesine bağlı olarak, bekleme süresi ücretlerini talep ettiği, davacının düzenlediği 4 adet fatura bedeli olan 10.800-USD alacağı (takip tarihi itibari ile TL ye çevirerek) icra takibine konu ettiği anlaşılmıştır. Tarafların kabulünde olan 21.07.2008 tarihli sözleşmeye göre davacı 72 saatin üzerindeki beklemeler için araç başı günlük 100 USD talep edebilecektir.
Taraflar arasındaki taşıma uluslararası olarak yapıldığından uyuşmazlığın çözümünde taraflar arasındaki sözleşme ile CMR Konvansiyonu hükümleri değerlendirilerek çözüme gidilmiştir. Konvansiyonun 11. maddesinde;
" 1. Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diger formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna ilistirecek yahut da taşımacıya verecek ve talep ettigi diger bilgileri kendisine saglayacaktır.
2. Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin dogrulugunu ve yeterliligini incelemek zorunda değildir. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması, veya usule aykırı olusundan dogacak zarar, ziyan ve hasardan, tasımacıya karsı sorumludur. Ancak, taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hüküm dışındadır.
3. Sevk mektubunda belirtilen bu mektuba ekli veya kendilerine verilen belgelerin kaybından veya hatalı kullanılmasından dogacak sonuçlardan tasımacı, komisyoncu gibi aynı derecede sorumludur. Ancak, taşımacının ödeyeceği tazminat yükün kaybolması halinde ödenecek tazminatı geçemez." hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda; davacı firma şoförlerinin belgeleri tam aldığının kabulü gerektiği zira Kazakistan dan sorunsuz şekilde çıkışın sağlanmış olduğu, sağlık sertifikasının eksik olması halinde Kazakistan Gümrüğünden de çıkışın sağlanamayacağı, Novoroski liman Gümrüğünde yapılan kontrolde, yem emtiasina ait sağlık sertifikasının bulunmamasından davacı yanın sorumlu olduğu, davacının, buradaki bekleme nedeniyle talepte bulunamacağı, Ankara Gümrüğündeki beklemeden ise davalının sorumlu olduğu zira, boşaltmadaki gecikmeye davacının neden olmadığı anlaşıldığından, Ankara Gümrüğündeki gecikme süresi için sözleşmeye göre hesaplanan alacak yönünden davanın kısmen kabulüne yönelik olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
Davalının Ankara Batı ( Sincan) .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının 2.557,60 TL ( 2000 Dolar) yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Kabul edilen alacak üzerinden hesaplanacak %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
1-Alınması gereken 174,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 118,20TL harcın mahsubu ile bakiye 56,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 118,20TL peşin harç, 14,00TL başvuru harcı, 2,30TL vekalet harcı olmak üzere toplam 134,50TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından sarf edilen 362,60TL tebligat ve posta gideri ile 3.250,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.612,60 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 664,57 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/09/2018
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı