T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/570 Esas - 2020/15
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2017/570 Esas
KARAR NO: 2020/15
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI: 1-
VEKİLİ:
DAVALI: 2-
VEKİLİ:
DAVALI: 3-
VEKİLİ:
DAVA İHBAR OLUNAN:
VEKİLİ:
DAVA: MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 17/10/2017
KARAR TARİHİ: 16/01/2020
K. YAZIM TARİHİ: 13/02/2020
Yukarıda tarafları yazılı davanın Mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/05/2016 tarihinde davalı sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken müvekkiline çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, kaza nedeniyle müvekkilinin malul kaldığını, hayatının geri kalan kısmını acı ve ıstırap çekerek geçirmek, maluliyeti nedeniyle daha fazla güç ve efor sarf etmek zorunda kalacağını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin yüksek ziraat mühendisi olarak görev yaparken ...ndan emekli olduğunu beyanla, güç kaybından dolayı belirsiz tazminatın, olay tarihi olan 04/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müleselsilen tahsiline, 70.000,00 TL manevi tazminatın, 04/05/2016 tarihinden itibaren davalı sürücü ve araç malikinden müştereken ve müteselsilcn tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 15/02/2018 tarihli celsede; dava dilekçesinde belirtilen; 70.000,00 TL'nin manevi tazminat, 100,00 TL'nin ise sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin olduğunu beyan etmiştir.
CEVAP :Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olaya karıştığı iddia edilen müvekkili şirket adına tescilli ... plakalı aracın 08/10/2014 tarihli kiralama sözleşmesine istinaden tüm ekipmanları ile birlikte eksiksiz bir şekilde dava dışı ... A.Ş.’ye teslim edildiğini kaza tarihi itibarıyla aracın işleteninin dava dışı ... A.Ş. olduğunu, müvekkilinin aracın işleteni sıfatını taşımadığından davalılara karşı tazminat sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin aracın işleteni olmaması nedeniyle kazanın oluş şekline dair herhangi bir bilgisinin de bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davadan önce davacı tarafça müvekkili şirkete başvuruda bulunulmadığından dava şartının gerçekleşmediğini, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi giderlerinin teminat dışında olduğunu, sürekli iş göremezlik zararının ise ZMMS Genel Şartları ve Eki düzenlemeler uyarınca değerlendirilmesi gerektiğini, davacı dava tarihinden önce müvekkili sigorta şirketine herhangi bir başvuruda bulunmadığından müvekkili şirketin davacıya karşı temerrüdünün söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; aleyhe hüküm kurulması durumunda müvekkili şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili beyan dilekçesinde özetle; dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, olayın yaşandığı alanın çok yakınında yaya geçidi olmasına rağmen davacının yaya kullanımına aykırı olan ve çalışma bulunan yoldan geçmeye çalışmasının olaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin sadece çalışan olup, yapım çalışması sırasında alınması gereken ayrıca bir önlem var ise ve alınmamışsa bunun tamamen hizmet kusuru olarak ASKİ'nin sorumluluğunda olduğunu, davacının emekli bir kişi olduğunu, zaten çalışmayan davacının iş görememezlik talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Ankara... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, davalı ... ... Ltd. Şti ile ... AŞ arasında imzalanan 13/10/2014 tarihli kira sözleşmesi, davacı ile davalı ...'nın ekonomik sosyal durum araştırma raporları, SGK kayıtları, tedavi belgeleri, 05/03/2018 tarihli hasar ve kusur bilirkişisi raporu, AÜTF Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 10/04/2018 tarih 1120 sayılı ve 24/09/2018 tarih ... sayılı maluliyet raporları, 03/01/2019 tarihli aktüerya uzmanı tarafından düzenlenen bilirkişi kök raporu ve 26/04/2019 tarihli ek raporu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru evrakı ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi (sürekli iş göremezlik tazminatı) ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı, 04/05/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, maddi ve manevi zarara uğradığını iddia ederek tüm davalılardan maddi, davalılar ... ... Ltd. Şti. ile ...'dan ise manevi tazminat talep etmektedir. Talebin dayanağı 6098 sayılı TBK'nun 54 ve 56. maddeleridir.
Taraf delilleri toplandıktan, Ankara ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile hasar dosyasının bir sureti getirtildikten sonra davaya konu trafik kazasındaki kusur durumunun tespiti bakımından rapor tanzimi için dosya konusunda uzman makine mühendisi bir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Düzenlenip dosyaya sunulan 05/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nun 67/b ve KTY'nin 137/B1-a maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmesi nedeniyle % 100 oranında kusurlu olduğu, olay yeri tek yönlü yol üzerinde trafik akışının araçlara kapalı olduğu bir esnada, hiç beklenmedik yönden ters istikamette hem de geri manevrası ile gelen ... plakalı aracın darbesine maruz kaldığı olayda davacı yaya ...'a izafe edilebilecek kusur bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.
Davacı hakkında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 31/01/2019 tarihli raporda; Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alındığında 04/05/2016 tarihli yaralanması neticesinde davacının özürlülük oranının % 0 olarak hesaplandığı, 3 (üç) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri esas alındığında ise 04/05/2016 tarihli yaralanması neticesinde davacının vücut genel çalışma gücünden % 30 oranında kaybettiği ve 3 (üç) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
SGK'nın 15/12/2017 tarihli yazısından, ... Genel Müdürlüğünde görev yapmakta iken 16/08/1996 tarihinde emekliye ayrılan davacıya davaya konu kaza nedeniyle bağlanan bir gelir söz konusu olmadığı gibi, bağlanan aylıklarında ve ödemelerinde de herhangi bir değişiklik bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ile davalı ...'nın ekonomik ve sosyal durumları, ilgili kolluk birimlerine müzekkereler yazılmak suretiyle tespit edilmiştir.
Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 12/05/2015 - 12/05/2016 devresi için davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğu, sakatlanma halinde şahıs başına azami teminat limitinin 290.000,00 TL olarak düzenlendiği, ancak kaza tarihi itibarıyla Hazine Müsteşarlığınca belirlenen, 27/11/2013 tarih ve 28834 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan tarifede sakatlanma halinde şahıs başına azami teminat limitinin 310.000,00 TL olarak belirlendiği, dava öncesi davalı sigorta şirketine müracaat edilmediği, dolayısıyla davacıya yapılmış bir ödeme bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının hesaplanması bakımından dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişi tarafından düzenlenen 03/01/2019 tarihli raporda; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri esas alındığında davacının geçici işgöremezlik nedeniyle oluşan maddi zararının 3.532,38 TL, sürekli işgöremezlik nedeniyle oluşan maddi zararının ise 30.282,76 TL olduğu, Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alındığında ise davacının geçici işgöremezlik nedeniyle oluşan maddi zararının 3.532,38 TL olduğu, davacının özür oranının % 0 olduğu tespit edildiğinden sürekli işgöremezlik nedeniyle oluşan herhangi bir zararının bulunmadığı yönünde kanaat belirtilmiştir. İtiraz üzerine aynı bilirkişiden 26/04/2019 havale tarihli ek rapor alınmıştır. Ek raporda da; 03/01/2019 tarihli ilk rapordaki görüş ve kanaatin yinelendiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan 16/07/2019 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, 100,00 TL olan maddi tazminat talebini 30.182,76 TL artırarak 30.282,76 TL'ye yükseltmiştir.
2918 sayılı KTK'nun 97. maddesi uyarınca dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru yapılması dava şartıdır. Dava öncesi sigorta şirketine başvuru yapılmadan, bir başka ifadeyle dava şartı yerine getirilmeden eldeki davanın açıldığının anlaşılması üzerine, davacı vekiline sigorta şirketine başvuru yapmak ve buna ilişkin evrakı dosyaya sunmak üzere kesin süre verilmiş, davacı vekilince 11/12/2019 tarihli dilekçe ekinde dosyaya sunulan belgelerden dava şartı eksikliğinin giderildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce iddia, savunma, benimsenen kusur durumuna ilişkin 05/03/2018 tarihli, davacının iş göremezlik durumuna ilişkin 24/09/2018 tarihli ve tazminat hesabına ilişkin 03/01/2019 tarihli raporlar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir:
04/05/2016 tarihinde davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetle kısa süreliğine araç trafiğine kapalı ancak yayalara açık olan Giresun Caddesi üzerinde kontrolsüzce geri manevra yaptığı sırada aracının arka kısmıyla yaya ...'a çarptığı ve davacı yayanın yaralanmasıyla neticelenen davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalı ... ... Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı aracın 12/05/2015 - 12/05/2016 devresi için davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğu, poliçenin 12/05/2015 tarihinde düzenlendiği, dolayısıyla 01/06/2015 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarının somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı, anılan tarih öncesi yürürlükte bulunan genel şartların esas alınması ve ayrıca davacının maluliyet durumunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre tespitinin gerektiği, davacının yaralanma sonucu vücut genel çalışma gücünden % 30 oranında kaybettiği ve 3 (üç) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı anlaşılmış, aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından davacının geçici işgöremezlik nedeniyle oluşan maddi zararı 3.532,38 TL, sürekli işgöremezlik nedeniyle oluşan maddi zararı ise 30.282,76 TL olarak hesaplanmıştır.
Her ne kadar ... ... Ltd. Şti.'nden ... plakalı aracın işleteni olduğu gerekçe gösterilerek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de; 2918 sayılı KTK'nun 3. maddesinde "İşleten", "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. ... plakalı araç her ne kadar kayden davalı ... ... Ltd. Şti. adına kayıtlı ise de, 08/10/2014 tarihli kiralama sözleşmesi ile aracın adı geçen davalı tarafından dava dışı (ihbar olunan) .... A.Ş.'ne 36 aylığına kazadan önce kiralanması, aracı da .... A.Ş.'nin kendi nam ve hesabına kullanması karşısında aracı işletenin .... A.Ş. olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda işleten sıfatının el değiştirdiği, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin işleten sıfatının ve dolayısıyla iş bu dava bakımından pasif husumet ehliyetine (taraf sıfatı) sahip olmadığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca iş bu davalı aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat talepli davanın husumetten reddine karar vermek gerekmiştir.
Kaza neticesi sürekli işgöremezlik nedeniyle oluşan 30.282,76 TL tutarındaki davacı zararından, kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü ve sigorta sağlayıcısı olarak davalı sigorta şirketinin 6098 sayılı TBK'nun 49/1, 2918 Sayılı KTK'nun 85/1, 91 ve ZMSS Genel Şartları A.1 maddeleri uyarınca (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunmaktadır. Bu nedenle davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ... aleyhine açılan maddi tazminat talepli davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm altına alınan maddi tazminata, davalı ... bakımından haksız fiil tarihi olan 04/05/2016, davalı sigorta şirketi bakımından ise temerrüde düştüğü 17/10/2017 tarihinden (dava tarihi) itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından hesaplama yapılması ve davacı vekili tarafından da bedel artırım dilekçesiyle talep edilmesine rağmen, geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin olarak açılmış bir dava bulunmadığından (Ön inceleme duruşması sırasında davacı vekili maddi tazminat talebinin sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğunu açıklamıştır.), davacının bu talebiyle ilgili olarak herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Manevi tazminat talepli dava bakımından ise; kaza tarihi, kazanın oluşumundaki kusur oranları, olayın özelliği, davacının yaralanmasının niteliği, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve paranın satın alma gücü birlikte ele alınarak, kaza nedeniyle bedensel bütünlüğü zedelenen davacının kaza sonrası tedavi gördüğü süre içerisinde çektiği acının bir nebze olsun giderilebilmesi amacıyla ve bir tarafın haksız yere zenginleşmesine yol açmamak kaydıyla, hakkaniyete uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmış, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın 6098 sayılı TBK'nun 49/1 ve 56/1 maddeleri gereğince sorumluluğu bulunan sürücü ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar vermek gerekmiştir. Hükmedilen manevi tazminata haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesisi cihetine gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat talepli davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE;
a) Davalı ... ... Ltd. Şti.aleyhine açılan davanın husumetten reddine,
b) 30.282,76 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... Sigorta AŞ bakımından dava tarihi olan 17/10/2017 tarihinden, davalı ... bakımından ise haksız fiil tarihi olan 04/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına,
c) Geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacının manevi tazminat talepli davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE;
a) Davalı ... ... Ltd. Şti.aleyhine açılan davanın husumetten reddine,
b) 25.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 04/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 3.776,36 TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslahla alınan 829,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.946,93 TL harcın, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 1.614,26 TL ile sınırlı olmak üzere, davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 239,43 TL peşin harç, 590,00 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvuru harcı, 4,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 865,43 TL harcın, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 474,06 TL ile sınırlı olmak üzere, davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 900,00 TL bilirkişi ücreti, 454,40 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.354,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 746,63 TL'sinin, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 408,98 TL ile sınırlı olmak üzere, davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Maddi Tazminat Yönünden;
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 4.542,41 TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Manevi Tazminat Yönünden;
a) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 3.750,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesi gereğince takdir ve hesap edilen 3.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... ... Ltd. Şti. Kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir ve hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar ... Sigorta A.Ş. vekilinin ve ... ... Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/01/2020
KatipHakim
e-imzae-imza