T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/684 Esas - 2019/172
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2017/684 Esas
KARAR NO: 2019/172
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: TAZMİNAT (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2017
KARAR TARİHİ: 14/03/2019
K. YAZIM TARİHİ: 12/04/2019
Yukarıda tarafları yazılı davanın Mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin adına iş yapan kızı ...'ın, 28/11/2016 tarihinde ... Pazarlama Müdürü ...'den ... 2016 Fuarı için acil bir stant tasarımı yapması için telefon aldığını, görüşmeye istinaden mimar ekibi ile çalışma yaptığını ve tasarımlarını fiyat teklifi ile 29/11/2016 tarihinde mail ve whatsapp üzerinden paylaştığını, son karar merci firma genel müdürü ...ile görüşme yapıldığını ve görüşme sonucu firmanın bahse konu işi İzmir'den başka bir firmaya yaptıracaklarını belirttiğini, davalıya verilen tüm teklif mektuplarının ve tasarımlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında tüm hakların ...'ne ait olduğunu ve üçüncü şahıslar tarafından izinsiz kullanılamayacağını, davacı tasarımının 08/12/2016 tarihinde İzmir'de düzenlenen ... fuarında davalı tarafından izinsiz kullanıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin bu hatalı ve izinsiz kullanımından dolayı 17.800,00 TL zararının olduğunu, davalı firma ile yapılan görüşmelerde davacının bir kısım zararının karşılanacağının belirtilmesine karşın müvekkilinin zararının karşılanmadığını, müvekkili tarafından davalı tarafa 14/02/2017 tarihinde uzlaşma mektubu gönderildiğini, ancak davalı tarafın bahse konu mektuba cevap bile vermediğini, davacı tarafın bir bedel ödemeden davalı tasarımını kullandığını ve sosyal medya hesaplarından tasarıma ait görselleri paylaştığını, bu kullanım ve paylaşımların tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğini yok ettiğini, tasarımı eskittiğini ve değersizleştirdiğini, müvekkilinin bu tasarımı başkaca bir hizmette kullanmasını imkânsız kıldığını, ... medikal firmasına sunulan tasarımın daha önce kullanılmasından dolayı firma tarafından beğenilmediği gibi müvekkilinin dürüst çalışma itibarına da zarar verdiğini, davalı tarafından izinsiz kullanılan tasarımın TTK'nun 54/2 maddesi ve 55/c-2 maddesi kapsamında haksız rekabet fiilini oluşturduğunu, müvekkilinin sektörde tanınmış olduğunu, 2016 Emitt fuarında tasarım ödülü aldığını, geniş müşteri portföyü bulunduğunu, davacının izinsiz kullanımı sonucu yenilik ve ayırt ediciliğini kaybeden tasarımı başkaca firmalara pazarlamamasından kaynaklı sıkıntı yaşadığını belirterek davanın kabulünü ve tasarımın kullanım tarihinden bu güne kadar olan yasal faizi ile birlikte 3000,00 TL maddi tazminata ve 20.000,00 TL manevi tazminatın müvekkiline ödenmesine ayrıca yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28/12/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, 3.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 2.933,00 TL artırarak, 5.933,00 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP :Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile müvekkili arasında yapılmış bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilince davacı taraftan talep edilen bir stant tasarımı bulunduğunu gösterir bir sipariş veya belge vs. bulunmadığını, davacının iddialarının soyut ve mesnetsiz olduğunu, davacının iddia ettiği gibi dava konusu tasarımın yeni olmadığını, endüstriyel bir tasarım da olmadığını ve tasarımın sektör firmaları tarafından bilinen ayırt edici özelliğinin bulunmadığını, davacı firmanın dava konusu tasarımdan kaynaklı bir gelirinin bulunmadığını, davacının tasarımı sahiplenerek haksız kazanç sağlamayı amaçladığını, davacı adına tescilli bir endüstriyel tasarım bulunmadığını, davacı yanın tescili bulunmayan ve tescil kriterlerini sağlamayan bir tasarım üzerinden hak sahipliği iddiasında bulunamayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Tarafların ticaret sicil kayıtları, taraflar arasındaki e-posta ve whatsapp yazışmaları, tasarıma ait görseller, 18/08/2018 tarihli bilirkişi kurulu kök raporu, 05/12/2018 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil edip etmediğinin tespiti ve varsa davacı zararının hesaplanması bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, haksız rekabet uzmanı, tasarım uzmanı ve bilgisayar mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden 18/08/2018 tarihli rapor ve taraf vekillerinin itirazlarını karşılar 05/12/2018 tarihli ek rapor alınmıştır.
Mahkememizce iddia, savunma, benimsenen 18/08/2018 tarihli bilirkişi raporu ve 05/12/2018 tarihli ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir:
Davalı tarafça, davacının sahibi olduğu ... firmasıyla telefonla irtibata geçilerek ... 2016 Fuarı için stand tasarımı yapılmasının talep edildiği, davacının sahibi olduğu firma çalışanları tarafından tasarlanan tasarımın elektronik posta ve sosyal iletişim kanalları (whatsapp) kullanılarak davalıya sunulduğu ve işin tamamlanması halinde bedelinin 17.800,00 TL + KDV olarak teklif edildiği, davalının ise başka bir firma ile anlaşılması nedeniyle gönderilen tasarımın kullanılamayacağını bildirdiği, fakat söz konusu tasarımdan yararlanma yetkisi bulunmayan davalı tarafından bu tasarımın 08/12/2016 tarihinde ... 2016 Fuarında kullanıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davaya konu tasarımın özgünlük ve hususiyet içeren "güzel sanat eseri" niteliğini haiz olup olmadığı, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının maddi ve manevi yönden zarara uğrayıp uğramadığı, davalının bu zararlardan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacıya ait firma çalışanlarınca tasarlanıp, görsel olarak davalıyla paylaşılan stand tasarımının özgünlük ve hususiyet içeren "güzel sanat eseri" niteliğini haiz olduğu, davacının tasarımı ile davalının fuarda kullandığı standın ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğu, davalı tarafça söz konusu tasarımın davacının izni bulunmaksızın alıntılanarak reklam ve tanıtma amaçlı faaliyetlerde kullanıldığı ve söz konusu tasarımın yer aldığı fotoğrafın davalı tarafın internet tabanlı sosyal medya hesabında da umuma iletiminin yapıldığı, davalının bu fiilleriyle davacının tasarım üzerindeki mali haklarından "çoğaltma", "yayma", "temsil", ve "ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim" haklarının ihlal edildiği ve dolayısıyla davalının eyleminin 6102 sayılı TTK'nun 54/2 ve 55/c-2 maddeleri kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği, dava konusu tasarımın % 100'lük kısmının tamamlandığı, ancak stand tasarım imalatının üçüncü şahıslara tamamlatıldığı, tasarım bedeli olarak davacı tarafça teklif edilen 17.800,00 TL'nin 1/3'lük kısmının tasarım, 2/3'lük kısmının ise imalat + işçilik + nakliye bileşkelerinden oluştuğu, buna göre davacının maddi zararının 5.933,33 TL olduğu belirlenmiştir. Hal böyle olunca, davacının belirlenen zararından, TTK'nun 56/d maddesi gereğince davalının sorumlu olduğu ve tazmin yükümlülüğünün bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış, maddi tazminat talebinin kabulüne (ıslah edilen 5.933,00 TL üzerinden) karar vermek gerekmiştir.
Diğer taraftan; TTK.’nın 56/e maddesi hükmünün yollamasıyla TBK’nın 58. maddesinde açıklanan şartların varlığı halinde haksız rekabete maruz kalan yararına manevi tazminatın da hüküm altına alınması gerektiği, haksız rekabet eylemi dolayısıyla manevi tazminata hükmedilebilmesi için davacının ekonomik menfaati yönünden zararın veya tehlikenin varlığı ile kusurun mevcudiyetinin yeterli olduğu, buna göre somut olay bakımından değerlendirme yapıldığında davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi için gerekli şartların oluştuğu kanaatine varılarak, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahisili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Hüküm altına alınan maddi tazminata 08/12/2016 tarihinden (tasarımın fuarda kullanıldığı tarih) itibaren avans faizi, manevi tazminata ise karar tarihinden itibaren yasal faiz (talep gibi) yürütülmesine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE;
a)Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne; 5.933,00 TL maddi tazminatın 08/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b)Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 3.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 610,21 TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslahla alınan 443,29 TL harcın mahsubu ile bakiye 166,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 392,79 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı, 4,60 TL vekalet harcı, 50,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 479,29 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 157,80 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.957,80 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 674,39 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından;
a)Kabul edilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
b)Kabul edilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Reddedilen manevi tazminat yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/03/2019
Katip Hakim