T.C. ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/54 Esas - 2020/560
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2018/54 Esas
KARAR NO: 2020/560
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: Kooperatif üyeliğinin sonlandırılması, taşınmaz değerinin tespiti, müdahalenin önlenmesi
DAVA TARİHİ: 18/01/2018
KARAR TARİHİ:03/11/2020
K.YAZIM TARİHİ :01/12/2020
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili; kooperatifin inşaa ettiği proje harici C Blok Zemin kat I numaralı bağımsız bölümün mimari projede daire olarak belirlenmediği halde 22.05.1999 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararlar doğrultusunda proje tadilatı yapılarak satışına karar verilerek satıldığını, 04.07.2015 tarihli ve 15 sıra nolu yönetim kurulu kararı ile de kooperatifin tüm biriken hakları ile birlikte ...'e devrinin yapılmasına onay verilerek davalı ...'in 81 nolu üyeliğe kabulüne karar verildiğini, THSS ... Konut Yapı Kooperatifi C Blok Zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün halihazırda davalının zilyetliğinde bulunduğunu, ... Belediyesi tarafından 20.01.2009 ve 20 nolu Encümen Kararı ile söz konusu bağımsız bölüme proje tadilatı ile mesken vasfı kazandırılmasının mümkün olmadığı ve yıkılmasına (eski hale getirilmesi) ve kooperatife para cezası verilmesine karar verildiğini, THSS ... Konut Yapı Kooperatifi proje harici C Blok Zemin kat l numaralı bağımsız bölümün bu haliyle kalması, davalı veya başkası tarafından mesken olarak kullanılması ve eski hale getirilmemesi nedeniyle bina/sitenin tamamına yapı kullanma ruhsatı alınamadığını bu sebeple de üyelere tapu tahsisi yapılamadığını, davacı kooperatifin 08.06.2014 tarihli olağan Genel Kurul toplantısında tapu alınamayan ve biri de davalıya ait olan bağımsız bölümlerin her birinin 80.000.00 TL bedel karşılığında kooperatif tarafından geri alınması ve binaların mevcut onaylı projesine uygun hale getirilmesine karar verildiğini, bu kararın davalıya çeşitli yollarla duyurulduğunu, en sonunda da Sincan .... Noterliğinden 18.12.2017 tarih ve ... yevmiye no ile ihtarname gönderildiğini, davalının proje harici C Blok Zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümü kooperatif tüzel kişiliğine devretmediğini, aynı durumda olan proje harici C Blok Zemin kat 3 numaralı bağımsız bölümün o tarihlerde zilyetliğinde bulunan kooperatif üyeleri anılan bağımsız bölümler için tapu tahsisi sağlanamadığı gerekçesi ile kooperatif aleyhine tazminat davaları (Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas ) açıldığını, davalının THSS ... Konut Yapı Kooperatifi üyeliğinin iptali ile zilyetliğinde bulunduğu proje harici C Blok Zemin kat l numaralı bağımsız bölümün mahkemece tespit edilecek bedel karşılığında kooperatif tüzel kişiliğine devredilmesine ve davalının söz konusu bağımsız bölümden tahliyesine karar verilmesi için dava açma gereği doğduğunu beyan ederek, davalının THSS ... Konut Yapı Kooperatifi üyeliğinin iptali ile zilyetliğinde bulunduğu proje harici C Blok Zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün mahkemece tespit edilecek bedel karşılığında kooperatif tüzel kişiliğine devredilmesine, davalının söz konusu bağımsız bölümden tahliyesine karar verilmesini talep ve dava etmektedir.
CEVAP :Davalı vekili; davalı ...'in 2005 yılından bu yana davacı kooperatifin 81 nolu üyesi olduğunu ve üyelik vecibelerinin tümünü yerine getirdiğini, davacı kooperatifin usul ve esas bakımından yasaya aykırı projesi sebebiyle tapusunu alamadığını, davalının tapusunu alamamasındaki kusurun davacının kendisine ait olduğunu, davacı kooperatifin diğer üyelerinin tümünün tapularını aldıklarını, bu durumda vecibelerini yerine getirmeyen ve üyesine bir tapu veremeyen davacının edimlerini müvekkili davalıya karşı yerine getirmediğini, davacının dava dilekçesinde davalıya karşı olan edimlerini yerine getiremeyeceğini de ikrar etmekte olduğunu, davacı kooperatifin davalıya tapu veremeyecek ise o zaman projesine aykırı yapıldığı kendilerince bildirilen ve yıkım kararı bulunduğu iddia edilen C Blok l nolu dairenin mahkemece tespit edilecek olan değeri üzerinden değil kooperatifin taşınmazlarının bulunduğu ve normal bir üyenin taşınmazının emsal değeri üzerinden yapılacak olan bir taşınmaz bedeli üzerinden bir tazminat ödemesi gerektiğini, hakkında yıkım kararı olan C blok l nolu taşınmazın değeri üzerinden tazminat ödenmesine itiraz edeceklerini, kimsenin kendi kusurlu davranışı ile menfaat temin edemeyeceği hukuk kuralı karşısında davacının haksız ve kötü niyetle açılan davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkememizin 2016/403 E sayılı davasında davalı tarafından 01.05.2016 tarihli genel kurul kararının 6 nolu maddesinin tedbirli olarak iptaline karar verildiğini, davalıya normal bir üyenin alması gereken taşınmazın keşif tarihindeki rayiç değeri üzerinden bir tazminatın ödenmesi konusundaki talep ve dava haklarının tümünü saklı tuttuklarını beyan ederek, usul ve esas bakımından yasaya aykırı davanın reddine, bunun kabul edilmemesi halinde ise normal bir taşınmazın rayiç değeri üzerinden davalıya tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmektedir.
DELİLLER :Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası, Mahkememizin ... -... ve 2016/403 esas sayılı dava dosyası, davacı kooperatifin ticaret sicil kayıtları, ana sözleşme örneği, genel kurul tutanakları, tapu kayıtları, davacı kooperatifin ticari defter ve kayıtları, dava konusu taşınmazın projesi, yapı ve iskan ruhsatı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma sayılı dosyası, mahallinde yapılan keşif, 08/07/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 08/09/2020 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, davalı kooperatif üyesinin üyeliğinin iptali, C Blok Zemin Kat 1 Nolu dairenin bedel karşılığında zilyetliğinin teslimi istemine ilişkindir.
Davacı kooperatif tarafından; davalı üyeye tahsis edilmiş olan daire hakkında yıkım kararı bulunduğu ve dairenin davacı kooperatife iadesi için genel kurulca belirlenen bedelin davalı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle dava açılmak zorunda kalındığı iddia edilmiştir. Davalı tarafından ise genel kurulda tespit edilen değerin az olduğu savunulmuştur.
Dosyaya ibraz edilen yapı ruhsatı belgesinden; dava konusu taşınmazın bulunduğu binalarla ilgili davacı kooperatifin yüklenici olduğu, dava dışı SS ... Konut Yapı Kooperatifi nin ise yapı sahibi olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu edilen taşınmazın tapu kaydının da arsa maliki SS ... Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Taşınmazın değerinin tespiti ve davalının üyeliğinin tartışılması için alınan bilirkişi raporunda, dava konusu edilen Ankara İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde kain, Mustafa Kalfaoğlu Caddesi üzerindeki 2 kapı numaralı ... C Blok Apartmanı'nda Zemin katta bulunan (41) kapı numaralı dairenin, bulunduğu semt ve mevkii, emsallerinin alım - satım rayiçleri, inşaat tarz ve evsafı, yüzölçümü, inşasında kullanılan malzeme ve işçilik kalitesi, şehir ve iş merkezine mesafesi, bina içerisindeki ve bölgedeki konumu, yıpranma payı, değerine tesir edecek tüm etkenler ile günün ekonomik koşulları da nazara alındığında dava tarihi itibariyle arsa payı dâhil değerinin (yasal koşulları tamamlandığı takdirde) 220.000,00 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Davalı ile benzer durumdaki üyeler hakkında yapılan işlemlerin tespiti, davalının kooperatife borcunun bulunup bulunmadığının ve ortaklığının niteliğinin belirlenmesi, ödemelerine göre eşitlik ilkesi de gözetilerek kendisine nasıl bir daire verilmesi gerektiğinin tartışılması, varsa şerefiye bedelinin ödenip ödenmediğinin tespiti ile itirazların değerlendirilmesi bakımından alınan bilirkişi ek raporunda ise; dava konusu C Blokta bulunan proje harici 1 -2 -3 ve 4 numaralı dairelerin kooperatif yönetim kurulu kararı ile satılmasına karar verildiği, ... Belediye Başkanlığının 20/01/2009 tarihli kararı ile bu taşınmazlarla ilgili yıkım ve para cezası kararı verildiği, 22/05/1999 tarihli genel kurul kararı ile kooperatifin ortak sayısı 80 kişi olarak belirlenmesine rağmen 20/03/2004 tarihli genel kurul toplantısı ile ortak sayısının 89 kişiye çıkarıldığı, 07/07/2013 tarihli genel kurul toplantısında her bir dairenin 60.000,00 TL bedelle satın alınmasının karara bağlandığı, 08/06/2014 tarihli genel kurul toplantısında ise tapusu alınamayan dairelerin geri alım bedelinin 70.000,00 ila 80.000,00 TL olarak belirlendiği, projeye aykırı dairelerin bedelinin Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında 70.000,00 TL olarak belirlendiği, ancak bu dosyanın sulh nedeniyle karara bağlandığı, davacının devir yolu ile kooperatife üye olduğu, 81 nolu ortaklığın ...'e ait olduğu ve devir yolu ile davacıya geçtiği, davacının geçmişte ödenen 3.500,00 TL ye ilave olarak 5.540,00 TL ödeme yapmış olduğu, kalan borç tutarının 22.605,00 TL olduğu, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında yer alan formüle göre hesaplama yapılarak kendisine konut tahsis edilemeyen ortağa verilecek tazminatın hesaplanması gerektiği, 2010 yılı ve önceki ortak kayıtlarının ayrıntısına ulaşılamaması karşısında daha basit bir orantı yoluyla hesap yapıldığında, davacıya verilebilecek tazminat tutarının 78.569,04 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava konusu taşınmazla ilgili olarak yıkım kararı bulunduğundan ve davacı kooperatifin yapının yüklenicisi olarak arsa malikine edimlerini ifa etmek zorunda olduğundan, davacının, muarazanın giderilmesine yönelik olarak iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama sonucu toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kooperatif ile dava dışı kooperatif arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, davacı yüklenici kooperatifin inşa ettiği ve davacıya tahsis edilen taşınmazla ilgili yıkım kararı bulunduğu ve tapu kaydının dava dışı arsa malikine ait olduğu, yıkım kararının ifası için davacı kooperatifçe davalı üyeye bedel iadesi teklif edildiği, daire bedelinin genel kurulda 80.000 TL olarak belirlendiği, genel kurul kararı ortakları bağlayıcı nitelikte olsa dahi davacı kooperatifin, bedel tespitine yönelik iş bu davayı açması ile genel kurulca belirlenen miktarın bağlayıcılığını ortadan kaldırdığı, davalının ise peşin bedel ödemek suretiyle ortak olmasına bağlı olarak bir kısım edimlerini yerine getirdiği, davacı kooperatifin davalıdan parasal yükümlülüklerin tahsiline yönelik herhangi bir talebinin bulunmadığı, aksine daire bedelinin tespitinin talep edildiği gözetilerek,davalıya, iskanlı şekilde daire değerinin ödenmesi gerektiği, dava konusu dairenin emsali bulunmadığı, yıkım kararı verilmesinde davalı üyenin kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, daire bedelinin 220.000,00 TL olarak tespiti ile bu bedelin davalıya ödenmesi karşılığında taşınmazın tahliyesi uygun bulunarak buna göre hüküm tesis edilmiştir.
Öte yandan;1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 10. ve devamı maddelerinde kooperatif ortaklığının nasıl sona ereceği düzenlenmiştir. Buna göre ortaklık; ortaklıktan iradi olarak çıkma ya da edimlerin ifa edilmemesi nedeniyle çıkarılma, ölüm, ortaklığın devri, görev veya hizmetin bitmesi olarak sayılmıştır. Somut olayda davacının talep ettiği şekilde daire bedelinin davalıya ödenmesi sonucunda ortaklığın sona erdirilmesi mümkün bulunmadığından ve davalının da çıkma iradesi olmadığından davacının, ortaklığın sona erdirilmesine yönelik talebi yerinde bulunmadığından bu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE Davalıya ödenecek daire değerinin 220.000,00 TL olarak tespitine, daire değerinin davalıya ödenmesi sonucunda davalın fiilen kullanmış olduğu taşınmazın davacı kooperatife iadesine ve tahliyesine,
Davacı yanın diğer taleplerinin reddine,
2-Alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 35,90TL peşin harç, 35,90TL başvuru harcı, 5,20TL vekalet harcı olmak üzere toplam 77,00TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 210,90 TL tebligat ve posta gideri ile 1.300,00TL bilirkişi ücreti, 314,00 TL keşif harcı ve 60,00 TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 1.884,90 TL yargılama giderinin yarısının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yarısının davacı üzerinde bırakılmasına,
Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 3.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/11/2020
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı