T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2018/596 Esas - 2021/489
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2018/596
KARAR NO: 2021/489
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 03/09/2018
KARAR TARİHİ: 23/06/2021
K.YAZIM TARİHİ: 25/06/2021
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatif tarafından müvekkili davacıya gönderilen 24/05/2018 güniü ve 04/07/28.18 günlü ihtarnamelerde, müvekkilinin 358 sayılı ortaklığı sebebiyle gecikme faizi dahil 296.700,00TL borcu olduğunun açıklandığını, ödenmediği takdirde kooperatif ortaklığından çıkarıldığının ihtar edildiğini ve nihayetinde 09/08/2018 günlü ihtarname ile ortaklıktan çıkarıldığının bildirildiğini, müvekkili adına kayıtlı daire bağlı ortaklığın dava dışı .... Tem. San. ve Ticaret Ltd. Şti. İle davalı kooperatif arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklı daire olduğunu, bu bağlamda daireye bağlı ortaklığın müvekkiline devredildiğini, bağımsız bölümün müvekkili adına tesciliyle ilgili davanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında derdest olduğunu belirterek, her iki dosyanın bağlantılı olması sebebiyle birleştirilmesini, kooperatif yönetim kurulunun 09/08/2018 günlü ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin yapımını sürdürdüğü Ankara ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... Parsel 3. Etap B Blok 6 numaralı bağımsız bölümün 358 ortak kayıt numarası ile 12/05/2007 tarihinde ...'a verildiğini, bu ortaklığın 07/12/2015 tarihinde davacıya devredildiğini, ancak parasal yükümlülükler yerine getirilmediğinden davacının ortaklıktan çıkarıldığını, mahkememizin ... esas sayılı dosyasına.../...
e-imza e-imza e-imza e-imza
.../...yaptıkları itirazlarının bu dava için de geçerli olduğunu, davacı tarafça ortaklığın peşin ortaklık olduğu ileri sürülse de, Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen 15/07/2013 gün ve ... K. sayılı kararı ile .... Etap projesinin, Ankara ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen 29/06/2016 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile .... Etap projesinin, ... adına tescil edildiğini, doğan zararlardan kooperatifin sorumlu tutularak tahsiline karar verildiğini, dolayısıyla sözleşmeyle proje karşılığı verilen daireye bağlı ortaklığın sözleşme gereğinin yerine getirilmemesi sebebiyle normal ortaklık olarak korunduğunu, 358 numaralı ortaklığa ait borçların devralana yansıtıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Niza konusu edilen 09/08/2018 tarihli yönetim kurulu kararı ve ekleri, mahkememizin ... esas sayılı dosyası, 02/10/2020 tarihli bilirkişi raporu, 11/01/2021 tarihli ek rapor, 26/04/2021 tarihli 2. bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :Dava, S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi ortağı davacının, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle yasanın 27. ve ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına yönelik olarak alınan 08/08/2018 günlü ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı ... ... Ltd. Şti ile davalı kooperatif arasında 10.05.2007 günü imzalanan sözleşme ile belirtilen parsel üzerine yapılacak inşaatın projelerinin hazırlanması, bedel olarak da 7 adet toplamda 120.000,00TL tutarında çek ile 3 adet de bağımsız bölüm verilmesi kura ile belirlenecek bağımsız bölümler kooperatif ortaklığı şeklinde adı geçen kooperatif tarafından ...’a verilmesi, bu üç bağımsız bölüm için şerefiye bedeli, ıskan harcı, resmi harçlar, cins tashihi harcı, tapu harcı, peyzaj bedeli, resmi kurumlardan gelecek ceza vb. giderlerin istenmemesi hususlarında anlaştıkları, ... kooperatife verdiği 07.12.2015 günlü dilekçe ile kooperatifteki 358 numaralı üyeliğine ait 3. etap normal daire B Blok 6 numaralı daire üzerindeki ortaklık hisselerini, bütün hak ve vecibeleri ile birlikte ...'a devrettiğini, ...'ın da yine aynı tarihli olarak ayrıca verdiği dilekçesi ile ...'a ait söz konusu daire üzerindeki ortaklık haklarını aynı şekilde devir aldığı, davacının 09/08/2016 günlü yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiği hususları tartışmasızdır.
Kooperatifler Kanunu’nun "Ortaklıktan Çıkarılma Esasları Ve İtiraz" başlıklı 16. maddesinde; "kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterileceği, ortakların anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacağı, ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verileceği, ana sözleşmenin, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabileceği, çıkarılma kararının ortağa tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde genel kurula itiraz etme veya aynı süre içerisinde Mahkemeye dava açma haklarının bulunduğu" hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü süredir.
K.K. 27. maddesiyle de özel olarak çıkarılma halini bizzat kendisi belirlemiştir. K.K.'nın bu maddesine göre; "kooperatifin, sermaye yüklemlerinden borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmeleri istenir ilk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir av içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı düşürülebilmektedir." Yani haklarında ortaklıktan çıkarma kararı alınabilmektedir.
Yukarıdaki hükümlere göre, diğer bir ifadeyle parasal yükümlülüklerini yerine getirmedikleri gerekçesiyle ortaklığın sona erdirilebilmesi ve ortağın da itiraz veya dava hakkını kullanabilmesi için sırasıyla aşağıdaki işlemlerin yerine getirilmesi gerekir.
e-imza e-imza e-imza e-imza
a) Ortak parasal yükümlülüklerini belirli bir süre geciktirmiş, ödememiş olmalıdır. Bu geciktirme süresi kanunda gösterilmemiştir. Konut Yapı Kooperatifleri tip anasözleşmesinin 14. maddesinin birinci fıkrasının 2. bendi ile bu gecikme süresi genellikle 30 gün olarak belirlenmiştir
b)İlk istem ve münasip bir süre: Bu münasip süre, ortağın borcunu temin edip ödeyebileceği bir süre olmalıdır. Tip anasözleşmenin 14. maddesinin birinci fıkrasının 2. bendi aynen "2. Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtan takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenler" şeklinde düzenlenmiştir.
c)İkinci istem ve bir aylık süre: İlk isteğe uymayan ortağa ikinci bir ihtar gönderilerek, bu ihtarın tebliğinden itibaren bir ay içinde borcunu ödemesi istenmelidir. (K.K. m. 27)
ç)İkinci ihtarın tebliğinden İtibaren bir aylık süre içinde de borç yine ödenmemiş olmalıdır: Ortaklığın kendiliğinden düşebilmesi için, ikinci ihtarnamenin ortağa tebliğ tarihinden itibaren tanınan bir aylık süre içinde de borç ödenmemiş olmalıdır. Borcun kısmen ödenmiş olması ortağı haklı kılamaz.
d)Çıkarılma kararı alınıp ortağa tebliğ edilmelidir: İkinci ihtarın tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde de borç tamamen ödenmemişse, borçlu ortak hakkında çıkarılma kararı alınıp tebliğ edilmelidir.
e)İhraç kararının iptali davası (veya genel kurula itiraz), çıkarılma kararının ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde açılmış olmalıdır (K.K. m. 16).
Davacıya gönderilen 1. ve 2 ödeme ihtarları ile çıkarılma kararı incelendiğinde;
a-1. ödeme ihtarı: düzenleme tarihi / vevmive numarası Sincan .. Noterliği kanalıyla gönderilen 24.05.2018 günlü ... yevmiye numaralı ihtarname, borç miktarı; 358 nolu üyeliğine kayıtlı, tarafına ait konuttan kaynaklı olarak, hangi tarih itibariyle olduğu belirtilmeksizin, birer kalem halinde 278.200,00TL esas borç, 18.500,00TL'de gecikme zammı olmak üzere toplam 296 700,00TL’dir. İhtarnamede asıl alacak ile işlemiş faiz alacağının ay ve yıl olarak dokümanı yapılmamıştır. Borcun ödenmesi için verilen süre; bahsi geçen yönetim kurulu kararlarına göre, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün, öncesinde açıkladığımız üzere, 1 ödeme ihtarı ile 10 günlük ödeme süresi verilmesi gerekmekle birlikte, 30 gün olarak verilen bu ödeme süresi davacı lehinedir. Borcun ödenmemesi halinde yaptırımın bildirilmesi: KK’nın 16 ve 27. maddeleri ile ana sözleşmenin 14/2. maddesi gereği ortaklıktan çıkarılacağı ihtar edilmiştir. Tebliğ tarihi davacı imzasına 25.05.2018 günüdür.
b-2. ödeme ihtarı; düzenleme tarihi / vevmive numarası: Sincan .... Noterliği kanalıyla gönderilen 04.07.2018 günlü ... yevmiye numaralı ihtarname, borç miktarı, 1. ödeme ihtarındaki rakamlarla aynıdır. Borcun ödenmesi için verilen süre, tebliğ tarihinden itibaren 30 gündür. Borcun ödenmemesi halinde yaptırımın bildirilmesi 1. ödeme ihtarı ile aynıdır. Tebliğ tarihi davacı imzasına 05.07.2018 günüdür
c-İhraç kararı ve tebliğ; yönetim kurulunun 08 08.2018 günlü 2018/11 sayılı toplantısında yapılan 1. ve 2. ödeme ihtarlarına rağmen borcunu ödemediği gerekçesiyle davacı hakkında ortaklıktan (358 nolu üyelikten) çıkarılması karar alınmıştır. Çıkarılma kararı davacı imzasına 10.08.2018 günü tebliğ edilmiştir.
Davacı tarafından imzalı S.S. ... ... KYK .. Etap Normal Daire Ortaklığa Giriş Taahhütnamesine göre; davacı taraf 07.12.2015tarihinde ortaklık talebinde bulunmuş olması, kooperatif yönetim kurulunun da 07.12.2015 tarihli 2015/16 sayılı oturumunda davacıyı ortaklığa kabul ederek, ortaklığın 387 sıra numarasıyla karar defterine tescil edilmiş olması karşısında, davacının kooperatif ortağı olması gerektiği görüşüne varılmıştır.
Ortaklıktan çıkarma kararı davacı imzasına 10.08.2018 günü tebliğ edilmiştir. Huzurdaki dava ise 03.09.2018 günü açılmış olmakla, davanın KK'nm 16. maddesinde öngörülen üç aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
e-imza e-imza e-imza e-imza
Yargıtay içtihatlarına göre; K.K.’nın 27. maddesi hükmü uyarınca, parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortağa gönderilen iki ihtarda da borç miktarının aynı olması ve asıl borç ve faizin de ayrıntılı olarak gösterilmesi gerekir. Aksi halde, ihtarlar geçersiz olup ve çıkarma kararına dayanak yapılamaz.
Oysa davacı tarafa gönderilen 1. ve 2. ödeme ihtarlarında, davacıdan talep edilen asıl alacak ile işlemiş faiz alacağı birer kalem halinde gösterilmiş, ay ve yıl olarak ayrıntılı dokümanları yapılmamıştır. Bu yönü itibariyle, ödeme ihtarnamelerin usule uygun olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Öte yandan; gerek KK'nın 27. maddesinde, gerekse de konut yapı kooperatifleri tip ana sözleşmesinin 14. maddesinde, ikinci ihtarname ile bir aylık süre verilmesi öngörülmüş olmasına rağmen davacıya gönderilen 2. ödeme ihtarı ile 30 günlük ödeme süresi verildiği görülmüştür. Oysa ki, 30 günlük süre 1 aylık süreyi karşılamadığı, davacı tarafa 2. ödeme ihtarı 05.07.2018 günü tebliğ edilmiş olup, 30 gün süre verilmediği, oysa ki, Temmuz ayı 31 gün olduğundan verilen 30 günlük ödeme süresi KK’nın 27. maddesinde öngörülen bir aylık süreyi karşılamadığı, bu yönü itibariyle, 2. ödeme ihtarının ayrıca KK'nın anılan hükmüne aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre; yukarıda gerekçeleri ile birlikte yapılan açıklamalar karşısında davacıya gönderilen 1. ve 2. ödeme ihtarlarının usulüne uygun olmadığı, usulüne uygun olmayan ihtarnamelere dayanarak da ortak hakkında çıkarılma kararı verilemeyeceği anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Davalı Tasfiye Halinde S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifinin yönetim kurulunca davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin alınan 08/08/2018 tarih ve 11 sayılı kararının İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 59,30TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 46. maddesine göre; her yıl bütçe kanunu ile belirlenen terkin sınırının altında kalan harçlarla ilgili müzekkere yazılmaz amir hükmü gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan 35,90TL peşin harç, 35,90TL başvuru harcı ve 5,20TL vekalet harcı olmak üzere toplam 77,00TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 4.080,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 1.750,00TL bilirkişi ücreti, 117,50TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.867,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Karardan sonraki yargılama giderinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı İstinaf kanun yolu açık olmak üzere ( kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle İstinaf kanun yoluna başvurabileceği, istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı ) oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/06/2021
Başkan ÜyeÜyeKatip
e-imza e-imzae-imzae-imza