T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2019/466 Esas - 2020/698
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2019/466
KARAR NO: 2020/698
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 09/09/2019
KARAR TARİHİ: 23/12/2020
K.YAZIM TARİHİ: 25/12/2020
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin son genel kurul toplantısının 30/06/2019 tarihinde yapıldığını, müvekkillerinin bu kooperatifin ortağı olduğunu, mevcut başkan ...'ın yeniden yönetim kurulu üyeliğine seçilerek kooperatif başkanı olduğunu, bu kişinin resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm giydiğini ve kararın Yargıtay tarafından onaylandığını, mahkememiz nezdinde açılmış 2015/411 esas sayılı bozma davasının sonuçlandığını ve seçim maddesinin batıl olduğuna karar verildiğini, yine mahkememizin 2018/497 esas sayılı dosyası üzerinden verilen karar üzerine kooperatife gönderilen 29/08/2018 günlü ihtarnameye rağmen başkanın durumunun genel kurul gündemine alınmadığını belirterek, 30/06/2019 tarihli genel kurulun seçim maddesinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı kooperatif yönetim kurulu başkanının mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kooperatifin zamanında genel kurulunu yaptığını, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gereken evrakların teslim edildiğini, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Davalı kooperatife ait ticaret sicil kayıtları, kooperatifin 30/06/2019 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağı, hazirun cetveli ve gündeme ilişkin belgeler, mahkememizin 2015/411 esas sayılı dosyası, Ankara Batı .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas ve ... esas sayılı dosyaları, kooperatifin 2016 yılına ait 16/07/2017 tarihli genel kurulu toplantı tutanağı ve gündeme ilişkin belgeler, 08/05/2020 tarihli bilirkişi raporu, 14/12/2020 tarihli ek rapor ile tüm dosya kapsamı.
e-imza e-imza e-imza e-imza
GEREKÇE :Dava, davalı kooperatifin 30/06/2019 tarihinde yaptığı genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.
1163 Sayılı Kanun'un 53. maddesinde; kanuna, anasözleşme hükümlerine, iyi niyet esaslarına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmış ve iptal davası açabilecekleri de; ortaklar, yönetim kumlu ve yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerden her biri olarak saymıştır. Ancak; anılan kanun iptal davası açma hakkını tanıdığı ortakları iki grupta toplamıştır.
1'nci grup; Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen ortaklar.
2'nci grup: Toplantıda hazır bulunsun ya da bulunmasın, toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarım iddia eden ortaklar.
Bu dava toplantıyı izleyen günden itibaren bir ay içinde açılmalıdır.
Öte yandan anılan madde gereğince, genel kurul kararları aleyhine birden fazla iptal davası açıldığı takdirde, bu davalar birleştirilerek görülür.
Kural olarak, bir ortağın genel kurulda alınan kararın iptalini talep edebilmesi için, 1163 Sayılı Kooperatifler Yasasının 53/1-1. maddesi hükmü uyarınca karara karşı ret oyu kullanıp muhalefet şerhini tutanağa yazdırması gerekmektedir. Bu husus dava ön şartı olup re’sen dikkate alınması gereği bulunmaktadır.
Ayrıca oylama öncesi yapılan görüşme sırasında sonradan alınacak karara esas olması muhtemel bir hususa karşı olunduğunun belirtilmesi yahut eleştiri yapılması alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımamaktadır. Muhalefetin görüşülen konuya değil, alınan karara karşı yapılması gerekmektedir.
Diğer yandan; KK.'nda gerekse TTK.'nda hangi kararların batıl olduğu belirtilmemiştir. Borçlar Kanunu ışığında, kanunun emredici hükümlerine aykırı olan kararları batıl kararlar olarak kabul etmek gerekmektedir. Böyle olduğu saptanan bir toplantıda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitini ise, 1163 Sayılı Kanun’un 53. maddesindeki koşullar aranmaksızın genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu öne süren her ortak isteyebilir. Batıl olan genel kurul kararları kooperatif ortakları ve üçüncü kişiler için hiçbir hak ve borç doğurmaz. Bu gibi kararların iptali bir aylık hak düşürücü süreye tabi olmayıp her zaman istenebilir. Bu nedenle, genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu ileri süren ortakların, genel kurul toplantılarında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması da şart değildir.
Dolayısıyla, genel kurul toplantılarına katılmayan ortakların bile böyle bir iddia ile dava açmaları mümkündür. Nitekim Yargıtay’ın 11.H.D. 09/02/1998 E.9820/K.596, 11.H.D, 22/10/1982, E.3370/K.4077, 11.HD. 20/12/1994 E.5936/K.9835, 11.HD. 13/11/1995, E.7504/K.8438, 11.H.D. 21/03/1978, E.1038/K.1458, 11.HD. 06/07/1978, E.3158/K.3661, 11.HD. 01/10/1985, E.4005/K.4268 sayılı kararları da bu yöndedir. (Kooperatifler Kanunu, Orhan Nuri ÇEVİK, Ankara 2003, Sayfa 472, 529,534-538)
Dava açma süresi ve şartları yönünden yapılan değerlendirmede; iptal davası açabilmek için gerekli şartları içeren KK.'nun 53/1. maddesinde, "Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyetini tutanağa geçirten veya oyunu haksız olarak müsaade edilmeyen" şeklinde belirtilmiş olup, bu unsurların gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden yapılan incelemede; davacıların adının hazirun cetvelinde yer aldığı, ancak; iptalini istedikleri gündem maddesi için ret oyu kullanılarak şerh vermediği anlaşılmıştır.
KK.nu, anasözleşme ve Yargıtay 11.H.D.'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda; genel kurul kararı ya da kararlarına karşı iptal davası açılabilmesi için ret oyu kullanılması yeterli olmayıp, oy sayımı açıklamasından sonra karara muhalif kalındığının da, genel kurul.../...
e-imza e-imza e-imza e-imza
.../...tutanağına yazdırılması gerekmektedir.(Y.11.HD.28.04.1997, E.2501/K.2906, 15.04.1994, E2383/K.3101, 27.05.1993, E.3846/K.3968)
Diğer yandan; KK.'nun 53. maddesi hükmüne göre, genel kurul kararlarının alındığı tarihten başlamak üzere bir ay içerisinde açılması gerekmektedir.
Davacılar vekili, kanunun buyurucu nitelikteki 56. ve anasözleşmenin 43. maddelerine aykırı surette seçim yapıldığını, kooperatif başkanının yönetim kurulu üyeliği görevinde bulunmasının yasal düzenlemeye uygun düşmediğini ileri sürmektedir.
Bu durumda, KK.'nun 53. maddesindeki koşullar aranmaksızın genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu öne süren ortakların da dava açma hakları bulunmaktadır.
Batıl olan genel kurul kararları kooperatif ortakları ve üçüncü kişiler için hiçbir hak ve borç doğurmaz. Bu gibi kararların iptali bir aylık hak düşürücü süreye tabi olmayıp her zaman istenebilir. Bu nedenle, genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu ileri süren ortakların, genel kurut toplantılarında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması da şart değildir.
Açıklanan nedenlerle davanın süresi içerisinde açıldığı yolunda kanaat oluşmuştur.
İptali istenen seçim maddesiyle (md. 10) ilgili olarak yapılan incelemede; bilindiği gibi genel kurulun toplanması belirli bir çağrı merasimine tabidir. Anasözleşmenin 28. maddesi gereğince çağrı 30 gün önceden yapılmalıdır. Sürenin hesaplanmasında duyuru ve toplantı günleri hesaba katılmaz. Dosyaya kazandırılan tutanağa göre, gündem maddelerini içeren çağrı mektuplarının 86 ortağa .... Şubesi'nden 23/05/2019 tarihinde taahhütlü olarak gönderildiği, 150 ortağa da 28/05/2019 tarihinde elden tebliğ edildiği görülmüştür.
Toplantı tarihi 30/06/2019 olduğuna göre, çağrıda anasözleşmenin belirlediği süreye uyulmuştur.
Dosyaya kazandırılan Ankara Batı .... Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasının incelemesinde; ... ve arkadaşları hakkında görülen dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik konulu davanın Mahkemenin 29/12/2011 gün ve 2011/284 karar sayılı kararı ile sonuçlandığı ve 02/12/2016 tarihinde kararın kesinleştiği, Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ... ve arkadaşları hakkında görülen zimmet konulu davanın Mahkemenin 27/12/2016 gün ve 2016/290 karar sayılı kararı ile sonuçlandığı, kararın istinaf incelemesinin sonuçlanmadığı anlaşılmıştır.
Sincan C. Başsavcılığının 27/05/2011 günlü. ...sayılı iddianamesi gereği Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı kamu davasının konusu; kooperatif başkanı ... tarafından ayrılan kooperatif ortağına verilen tediye fişleri üzerinde oynama ve düzeltme yapmak suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunun işlenmesi olup, kooperatif başkanı bu eylemi nedeniyle hüküm giymiştir.
Ankara Batı C. Başsavcılığının 22/04/2015 günlü, ... sayılı iddianamesi gereği Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı kamu davasının konusu; 29/06/2012 tarihinde kooperatif başkanı ... tarafından ortaklardan toplanan 150.000,00 TL.'nın zimmete geçirilmesidir. Adı geçen davanın Mahkemenin 27/12/2016 gün ve 2016/290 karar sayılı kararı ile hüküm giymiştir.
Yukarda da değinildiği gibi, Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesi nezdindeki ... esas sayılı dava Mahkemenin 29/12/2011 gün ve 2011/284 K. sayılı kararı ile sonuçlanmış ve karar 02/12/2016 tarihinde kesinleşmiştir. Aynı şekilde, Ankara Batı ... Ağır Ceza Mahkemesi nezdindeki ... E. sayılı dava da Mahkemenin 27/12/2016 gün ve 2016/290 sayılı kararı ile sonuçlanmış, ancak; karar kesinleşmemiştir.
e-imza e-imza e-imza e-imza
Bilindiği gibi yönetim kurulu üyelerinin seçilme şartları başlıklı KK.'nun 56. maddesi ile anasözleşmenin 43. maddelerinde seçilme şartları arasında; devletin güvenliğine, anayasal düzene ve düzenin işleyişine, Türk Ceza Kanunu'nun zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma vb., sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suiistimal ve devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlara ilişkin hükümleri ile Kooperatifler Kanununa göre mahkum olmamak sayılmıştır.
Ayrıca; "Üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartlan taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir." hükmü de bulunmaktadır.
Söz konusu maddelere; "Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle beraber yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde konulur." hususu da eklenmiştir.
Anılan hükümler gereği, haklarında kamu davası açılmış olan yönelim kurulu üyelerinin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere, yapılacak ilk genel kurulun gündemine madde konulacağı belirtilmektedir. Nitekim 2016 yılına ait 16/07/2017 günlü genel kurul toplantısı gündemine 10. madde olarak konu eklenmiştir. Ancak toplantı tutanağına ulaşılamadığından ne şekilde karara bağlandığı bilinmemektedir.
İptali istenilen huzurdaki genel kurul gündeminde yalnızca seçim maddesi bulunmaktadır. Bu madde gereğince yapılacak seçimlerde, üyeler için KK.’nun 56. maddesi ile anasözleşmenin 43. maddelerinde belirlenen seçilme şartlarının aranması gerekmektedir. Ancak yukarıda izah edildiği gibi, gündemin 10. maddesinin görüşülmesi ile 4 yıllık yönetim ve denetim kurulu üyeleriyle yedeklerinin seçiminin yapılmış ve ... yönetim kurulu asil üyeliğine seçilmiştir. Karar yeterli çoğunlukla alınmıştır. Dolayısıyla bu durumdaki kooperatif yöneticilerinin, seçim maddesinin görüşülmesi sırasında haklarında açılan kamu davaları ve sonuçlarını genel kurula açıklamak ve ortakları bilgilendirmek zorunludurlar.
Bu kapsamda seçim değerlendirildiğinde, Kanun ve anasözleşmede açıklanan düzenleme gereği genel kurul bilgilendirilmeden seçim yapıldığı için, yapılan seçimin yok hükmünde olduğu kanaatine varıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Dava konusu S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin 30/06/2019 tarihli genel kurulun gündemin 10.maddesiyle yapılan seçimin yok hükmünde olduğunun tespiti ile seçimlerin yapılmasına ilişkin kararının İPTALİNE,
2-Alınması gereken 54,40TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 44,40TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 46. maddesine göre; her yıl bütçe kanunu ile belirlenen terkin sınırının altında kalan harçlarla ilgili müzekkere yazılmaz amir hükmü gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına yer olmadığına,
Davacılar tarafından yatırılan 44,40TL peşin harç, 44,40TL başvurma harcı ve 6,40TL vekalet harcı olmak üzere toplam 95,20TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
3-Davacıların kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olanan 4.080,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından sarf edilen 600,00TL bilirkişi ücreti, 116,40TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam: 716,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine,
e-imza e-imza e-imza e-imza
5-Karardan sonra yapılacak yargılama giderlerinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı İstinaf kanun yolu açık olmak üzere ( kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle İstinaf kanun yoluna başvurabileceği, istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı ) oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/12/2020
Başkan ÜyeÜyeKatip
e-imza e-imzae-imzae-imza