T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2019/562 Esas - 2020/263
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2019/562
KARAR NO: 2020/263
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 16/10/2019
KARAR TARİHİ: 01/07/2020
K.YAZIM TARİHİ : 03/07/2020
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2002 yılından bu yana davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 26/04/2019 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan kararla müvekkilinin kooperatif borçlarını ödemediği gerekçesiyle kooperatiften ihraç edildiğini, müvekkilinin 2002 yılında anahtar teslim dublex bir daire aldığını, müvekkilinin 2/6 nolu üye olarak 07/09/2002 tarihinde kaydedildiğini, müteahhitin kooperatif ile aralarında imzalanan sözleşmede müvekkilinin aldığı dublex dairenin belirtildiğini, kooperatifin amacının müvekkilini devre dışı bırakıp dublex daireyi uhdesine geçirmek olduğunu beyanla, müvekkilinin davalı kooperatif üyeliğinden ihracına dair kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER: Davalı kooperatife ait ticaret sicil özete, dava konusu edilen 26.04.2019 tarihli karar, 08.05.2020 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
e-imzae-imza e-imza e-imza
Davanın konusu, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ortağı davacının, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Yasa'nın 27. ve anasözleşmenin 14. maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına yönelik olarak alınan 26/04/2019 günlü 77 sayılı ihraç kararının iptaline yöneliktir.
KK.'nun 16. maddesinde; "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede gösterilir." denilmektedir. Bu hüküm gereğince kooperatif anasözleşmelerinde çıkarılma nedenleri gösterilmiştir. Yapı kooperatifi örnek anasözleşmesinin 14. maddesinde; “Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığıyla yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin kooperatif ortaklığından çıkarılabileceği belirtilmiştir.
KK.nun 16. maddesi ve kooperatif örnek anasözleşmesinin 14. maddesi son fıkrasında; “Haklarında çıkarılma karan kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma karan kesinleşinceye kadar devam eder." denilmektedir. Bu hüküm gereğince haklarında çıkarılma kararı kesinleşmeyen ortakların genel kurul toplantılarına katılma hakları olduğu gibi, yükümlülüklerini de yerine getirmeleri gerekmektedir. (Yargıtay 11 H.D. 01.02.1993, E.6765/K.519, Yargıtay 11. H.D. 17.12.1996, E.6401/K.8859, Yargıtay 11. H.D. 12.05.1997, E.3097/K.3713-Uygu/ama// Kooperatifler Hukuku, Gönen ERİŞ, 3. Baskı, Sayfa: 396, 469,473).
Kooperatifler Kanunu’nun 27. maddesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre parasal yükümlülüklerini belli koşullarda yerine getirmeyen bir ortağın ihracına karar verilebilmesi için diğer şartların yanı sıra asgari on gün ve bir aylık öneller tanınarak ortağa iki ihtar yapılması ve buna rağmen yükümlülüğün yerine getirilmemiş olması gerekir. Yasada öngörülen uygun süreli ihtarların tebliğine rağmen ortak, parasal yükümlülüğünü yerine getirmez ise, kooperatifin yetkili organlarınca ortağın kooperatiften çıkarılmasına ve uygulamadaki deyimle ihracına karar verilebilir. Ortağa gönderilecek ihtarnamelerdeki borç miktarının hesabının doğru ve genel kurul kararlarına uygun olması esastır. Buna göre; ilk ihtar: Kooperatif örnek anasözleşmesinin 14. maddesinde belirlenen parasal yükümlülüğün yerine getirilmeyerek aşılması durumunda (anasözleşme ile 30 gün) noter aracılığıyla, ortağa borcunu yerine getirmesi için ilk olarak yönetim kurulunca anasözleşme gereği on günlük süre verilmesi gerekmektedir. Bu süre tebliğ tarihinden itibaren başlar. Bu istemde, borcun miktarı, varsa gecikme faizi ve niteliği (şerefiye, aidat, kira vb.) tutarının belirtilmesi ve on gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde KK.'nun 27. ve kooperatif anasözleşmesi hükümlerine göre işlem yapılacağının ihtar edilmesi şarttır. İkinci ihtar: ilk isteğe uymayan ortağa ikinci bir ihtar gönderilerek bu ihtarın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde borcunu ödemesi istenmelidir. İkinci ihtarda da borcun miktarı, varsa gecikme faizi tutarının belirtilmesi ve bir ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde KK.'nun 27. ve kooperatif anasözleşmesi hükümlerine göre işlem yapılacağının ihtar edilmesi, ikinci ihtardaki borç tutarının birinci ihtardaki borç tutarı ile tarihin aynı olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. İkinci ihtarın tebliğ tarihinden itibaren geçen bir aylık süre içerisinde borç yine ödenmez ise, yönetim kurulunca durumun gerekçeli bir karara bağlanarak bu kararın ortağa tebliğ edilmesi gerekmektedir.
1163 Sayılı KK.’nun 16 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “..Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı../..
e-imzae-imza e-imza e-imza
.../...ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.." şeklinde düzenlenmiştir. Kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddesindeki düzenlemede aynı parafellikte olup, bu konuda açılacak davanın çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde açılması gerekmektedir. Dava konusu edilen ihraç kararı, davacı yana Sincan .... Noterliği'nden keşide edilen 19/07/2019 tarihli ihtarname ile bildirilmiş ve dava 16/10/2019 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Bu açıklamalar ışığında dosya incelendiğinde; ihtarnamenin düzenlenmesinde 1. ihtar ile verilen süre beklenilmiş, ödeme yapılmadığının tespiti sonrasında 2. ihtarname düzenlenmiştir, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmemesi, aksi halde yasal prosedürün takip edileceği, ödeme olmazsa davacı hakkında KK.’nun 27. maddesi gereği ihraç kararı alınarak kooperatif ortaklığından çıkartılacağının ihtaren ikinci ihtarname ile davacıya, 30 günlük süre verilmiştir. KK.'nun 27 maddesi ışığında, ikinci ihtarname ile verilmesi gereken bir aylık süre, ortağın aleyhine olacak şekilde değiştirilemez. Ayrıca, anasözleşmede gösterilen otuz günlük süre, KK.'nun 27. Maddesine aykırı olduğundan uygulama olanağı yoktur. Bu durumda, KK. hükmünün uygulanması gerektiği açıktır. 18/12/2818 günlü ikinci ihtarname ile buyurucu nitelikte olan KK.'nun 27 maddesine aykırı olarak davacıya, 30 günlük süre verildiği, bu nedenle söz konusu ihtarnamenin süre yönünden usulune uygun bir ihtarname olmadığı, usulüne uygun olmayan ihtarname ile ortağın kooperatif ortaklığından çıkarılması mümkün olamayacağından, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Dava konusu S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin yönetim kurulunca alınan 26/04/2019 günlü 77 sayılı ortaklıktan çıkarma kararının İPTALİNE,
2-Alınması gereken 54,40TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 44,40TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 46. maddesine göre; her yıl bütçe kanunu ile belirlenen terkin sınırının altında kalan harçlarla ilgili müzekkere yazılmaz amir hükmü gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan 44,40TL peşin harç, 44,40TL başvuru harcı, 6,40TL vekalet harcı olmak üzere toplam 95,20TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 3.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 89,85TL tebligat ve posta gideri ile 500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 589,85TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Karardan sonra yapılacak yargılama giderlerinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı İstinaf kanun yolu açık olmak üzere ( kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle İstinaf kanun yoluna başvurabileceği, istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı ) oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/07/2020
Başkan ÜyeÜyeKatip
e-imza e-imzae-imzae-imza