T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/274 Esas - 2021/422
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2020/274 Esas
KARAR NO: 2021/422
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/06/2020
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
K.YAZIM TARİHİ : 23/06/2021
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili; müvekkilinin ... Mah. .... Cad. .. Etimesgut/Ankara adresinde ... Tic. Ltd. Şti. isimli ... bayisi olarak hizmet vermekte olduğunu, müvekkilinin söz konusu tarihlerde Muhasebecisinin ... olduğunu, müvekkiline ait Sincan ... Noterliği tarafından onaylanmış ...-... ve ... yevmiye numaralı 2015 yılına ait Yevmiye, Envanter ve Kebir defterlerinin müvekkilinin muhasebecisindeyken zayi olduğunu ve müvekkiline teslim edilememiş olduğunu, müvekkiline ait ticari defterler zayi olduğundan TTK madde 82 (7) numaralı fıkra uyarınca mahkemece, 2015 yılına ait Yevmiye, Envanter ve Kebir defterleri ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair taraflarına zay belgesi verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu beyan ederek, müvekkilinin 2015 yılına ait Yevmiye, Envanter ve Kebir defterlerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
GEREKÇE :Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (karar defterinin) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
TTK nın 82/7 maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.
Davacı vekili 23/09/2020 tarihli beyan dilekçesinde, müvekkili hakkında 17/06/2020 tarihinde başlatılan vergi incelemesi neticesinde müvekkili aleyhine vergi cezaları kesildiğini, her ne kadar müvekkilinin 1.200.000,00TL civarı KDV ödemiş olsa da dava konusu 2015 yılına ait ticari defterler kaybolduğundan dolayı müvekkiline çok ağır cezalar kesildiğini belirtmiştir. Davacının defterlerin kaybolduğunu öğrendiği tarih belirli olmadığından davanın 15 günlük hak düşürücü sürede açıldığı değerlendirilmiş aksini ispata yarar bilgi ve belge de dosya arasında bulunmadığından davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı yanın defter ve kayıtlarının zayi olup olmadığının, oluş ise sebebinin ve davacı yanın kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti, zayi nedeninin tartışılması ve ortaya çıktığı tarihin belirlenmesi bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış, düzenlenen bilirkişi raporunda, dava dosyası ve yetkilendirme ile Etimesgut Vergi Dairesinde davacının 2015 yılı belgeleri için yapılan inceleme neticesinde; Etimesgut Vergi Dairesinde bulunan davacı şirketin 2015 yılına ait 3 adet çuval içerisindeki belgelerinin incelendiği, 1. çuvalda 7 adet klasör, 2. çuvalda 8 adet klasör ve 3. çuvalda 9 adet klasör olmak üzere toplamda 24 adet klasör içerisinde 2015 yılına ilişkin kayıtların dayanak belgelerinin yer aldığı, 2015 yılına ilişkin davacının ticarî defterlerinin (Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter) bulunmadığı, dosya kapsamı ve Etimesgut Vergi Dairesindeki davacıya ait 2015 yılı belgelerinin incelenmesi ile mahkemece bilirkişi görevlendirmesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.
TTK nın 82/7 madde metninden de anlaşılacağı üzere zayi belgesi istenebilmesi için, yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık olayının gerçekleşmesi nedeniyle defter ve belgelerin zıyaa uğraması gerekir. Davacı vekilinin beyanlarından defterlerin muhasebesindeyken kaybolduğu ve bu sebeple zayi olduğu, bu beyana göre davacı şirketin, defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği anlaşılmakla 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki, davacı şirket hakkında 2015 yılı için vergi incelemesi başlatıldığı dosya arasına alınan yazı cevaplarından anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal karar: Ankara BAM 21. HD 2017/601 E. 2017/521 K.)
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.10/06/2021
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı