T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/573 Esas - 2022/404
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/573
KARAR NO: 2022/404
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/03/2020
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketinin ... üzeri ... Mevkiinde kurulu bulunan tavuk çiftliğinde yumurta üretimi yaptığını, yıllardan beri kaliteli ve geniş yelpazeli ürünleri ile sektörde, yurtiçinde ve yurtdışında tanınan ve aranılan bir marka haline geldiğini, müvekkili şirketin davalı şirket yetkilileri ile görüşerek, davalı şirket yetkililerinin ürün ambalajı üzerinde yazan içerik bilgilerinin garanti edildiği ... isimli yem katkı vitamini satın aldığını, müvekkili şirketin bu emtiayı tavukların beslenmesinde kullanmaya başladıktan sonra 10.06.2019 tarihinden itibaren tavuk ölümleri ve yumurta veriminde düşüşlerde olağan dışı yükselmeler olmaya başladığını, bunun nedenini araştırılması için müvekkil şirketin 13.06.2019 tarihinde ve 15.06.2019 tarihinde iki ayrı veteriner hekim çağırmak suretiyle ölümlerin nedenlerinin araştırıldığı, her iki veteriner hekimin de ayrı ayrı yaptıkları kontrol, tespit ve analizler sonucunda ölümlerin ... vitamin eksikliğinden kaynaklandığı kanaatine vardıklarını, davalı şirketin yapmış olduğu analizlerde de yine ... vitamininin tespit edilemediğini, ... Tarım İl Müdürlüğüne müracaat ederek emtiadan numune aldırdığı ve analiz yapılmasını talep ettiğini, il müdürlüğü yetkililerinin gelerek resmi şekilde numune alıp analiz yaptırdıkları ve analiz sonucunda ... vitamini tespit edilmediği gibi ... vitamininin de eksik olduğunun tespit edildiğini, davalı şirket hakkında yasal işlem başlattıklarını, müvekkili şirketin eksik vitaminleri başka firmalardan destek vitaminler almak suretiyle kapatmaya çalıştığı, ancak aradan geçen zaman içerisinde tavuk ölümleri, yumurta verim kaybının son derece yükseldiği ve yaklaşık 450.000,00TL civarında müvekkil şirket zararı oluştuğunu belirterek bu zararın tanzim edilmesini talep ve dava etmiştir.
e-imzae-imza
CEVAP :Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının hayvan ölümlerin ... vitamininin eksikliğinden kaynaklandığı kanaatine vardıklarını ifade ettiğini, bu tutanakların kesinlikle birer hekim raporu olmadıklarını, hayvan ölüm tespitlerinin yüzeysel olarak yapıldığını, problemin ... vitamini eksikliğinden kaynaklanabileceğinin tahmini olarak belirtildiğinin açıkça görüldüğünü, uzman veteriner hekim ... tarafından iş bu dosya için hazırlarımış bilirkişi raporunda belirtildiği üzere;“Hastalıklara sebep olan etkenler kanatlılarda hafif hasarlar yaptıkları gibi ciddi hasarlar meydana getirerek hayvanların ölümlerine neden olabilirler. Bu yönden hastalık teşhisi önemlidir. Evcil hayvan hastalıklarının teşhisi genellikle, veteriner hekim ve laboratuvar elemanlarının ortak çalışmaları ile yapılır. Değişik vitamin eksikliklerine bağlı olarak kanatlı hayvanlarda oluşan yetersizlik, hastalıkların klinik tablolarında benzerlik olması dolayısı ile bunların kesin teşhisleri, yem muayeneleri, hayvan deneyleri, beyin ve organların histolojik muayeneleri ile yapılabilmektedir.” denildiği, davacı şirketin özel veteriner hekimlere yüzeysel olarak yaptırmış oldukları ve rapor niteliği dahi taşımayıp içerik olarak dahi neredeyse aynı olan ve adrese teslim problem belirten işbu tutanakların hukuki ve bilimsel olarak hiçbir hükmü bulunmadığını, kanatlı hastalıklarının teşhisinin nasıl yapıldığı ile ilgili bilgi bulunduğu, rapor niteliği dahi taşımayan, tamamen tahmine dayalı veteriner hekim yorumları ile ölümlerin sebebinin müvekkil davalı şirkete yüklenmeye çalışıldığı, bu nedenle iddianın kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Taraflara ait ticaret sicil özeti bilgileri, 10/02/2021 tarihli bilirkişi raporu, 03/08/2021 tarihli bilirkişi raporu, 06/09/2021 tarihli bilirkişi raporu, 25/01/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile tüm dosya kapsamı.
Davanın açıldığı ... Asliye Hukuk Mahkemesi 12/03/2020 tarihli ve ... esas, ... karar sayılı görevsizlik kararı vererek dosyayı mahkememize göndermiştir.
GEREKÇE:Dava, ayıplı mal nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davacı işletmesindeki tavuk ölümleri ile davacının davalıdan aldığı yemlerin kalitesi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı temel uyuşmazlık konusudur. Bu husus teknik inceleme kapsamında kaldığından mahkememizce farklı tarihlerde farklı bilirkişilerden bilirkişi raporları alınmıştır.
10/02/2021 tarihli veteriner bilirkişi raporunda özetle;
Dava dosyası muhteviyatının incelenmesi, analiz ve değerlendirmesi sonucunda, hukuki nitelendirme, hukuki değerlendirme ve nihai karar mahkemeye ait olmak üzere; Veteriner hekimlerin işletmede yaptıkları inceleme ve gözleme dayalı olarak tutanak düzenlemelerinin kabul edilebilir bulunduğu,
İşletmede salgın hastalık şüphesi oluşmadığı için virolojik ve mikrobiyolojik araştırmaya ihtiyaç duyulmamasının olağan sayılabileceği,
Veteriner hekimlerin tavuk ölümlerinde ve yumurta veriminin düşüşlerinde olağan dışı yükselmelerin ... Vitamini ve ... vitamini eksik yemden kaynaklandığı şüphesinin bilimsel olarak kabul edilebilir bulunduğu,
Yem katkı maddeleri numunelerinin laboratuvar muayene ve analiz raporunda etiket beyanına göre Vitamin ... ve Vitamin ... yönünden uygun olmadığının teyit edildiği,
Yem katki maddesinin beyan edilen etiketindeki bilgileri karşılaması gerektiği,
Laboratuvar sonucunu dikkate alarak tedbir için davalı şirketin davacıya, yeme katılmak üzere bedelsiz ... vitamini gönderdiği,
Laboratuvar sonucuna bağlı olarak Tarım ve Orman Bakanlığı İi Müdürlüğünce ... sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu gereğince işletme hakkında yasal işlem uygulandığı,
e-imzae-imza
Saha gözlemlerinin laboratuvar analizleri ile desteklendiği,
Söz konusu yem katki maddeleri numunelerinin partilerinden tavukların yemlerine katılarak besleme yapıldığı,
Tavuklarda görülen ölüm artışı ve yumurta veriminin azalması nedeniyle davacının zararının oluştuğunun kabul edilebilir bulunduğu tespit edilmiştir.
03/08/2021 tarihli veteriner bilirkişi raporunda özetle;
Davacının davalıdan almış olduğu premikslerin verilen taahhütleri karşılamadığı ve ayıplı olduğu,
Söz konusu premikslerin davacı işletmesinde ölüm/verim kayıplarına neden olabilecek boyutta olduğu,
Davacı işletmesinin; işletmesinde meydana gelen ölüm/verim kayıplarının 2 veteriner hekim tarafından makroskobik olarak yapılan otopsi sonucuna göre yola çıktığı, herhangi bir laboratuvara otopsi materyali göndermediği,
Ölümlerin/verim kayıplarının başkaca herhangi bir bakteri/virüs tarafından olmadığı konusunun net olmadığı,
Davacı tarafından dile getirilen 450.000,00 TL’lik zarara ilişkin dosyadaki evraklar göz önüne alınarak ve piyasa araştırmaları sonucu toplamda 71.820 TL’lik hayvan kaybı ve 376.726,7 TL’lik yumurta verim kaybı olduğu, toplam oluşabilecek zararın ise 448.546,7 TL olabileceği,
Yukarıda hesaplanan bedellerin içinde alınan premikslerin fatura bedellerinin olmadığı, sadece ölüm ve verim kayıplarını içerdiği
Yukarıda yazılan nedenlerden dolayı davacı işletmesindeki ölüm/verim kayıplarının sadece Vitamin ... ve ... yetersizliğine bağlı olarak meydana gelip gelmediği, başka herhangi bir etkenin var olup olmayacağı konusunda net bir kanıya varılmamıştır.
06/09/2021 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle;
Ticari defterlerde ilgili dönemde yapılan incelemelerde 01.05.2019-19.06.2019 tarihleri arasında davalının davaya konu tabloda belirtilen faturalar ile toplam 53.204,60 TL tutarında ... ürünü almış olduğu defter kayıtları ve belgelerden görülmektedir. Toplamı 4.000 Kg'dir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarına itirazların karşılanarak davalı vekilinin talebi doğrultusunda üç kişilik veteriner hekimden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 25/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Söz konusu yem katkı maddesi niteliğindeki vitamin premikslerinin davacı şirket tarafından satın alındığı ve hayvarıların yemlerine katıldığı,
Dosyada geçen özel laboratuvarın yapmış olduğu analizlerde ... akreditasyonun olduğu, tarafların resmi laboratuvarlar sonuçlarına itirazların bulunmadığı,
Ölüm ve verim kayıplarının nedenin sadece vitamin ... ve vitamin ... kaynaklı olmasının eldeki bilgilerle mümkün olmadığı çünkü benzer durumların meydana gelmesinde; ... vitamini yemde yeterli seviyede olsa bile ... ve ... yetersizlikleri ya da dengesizlikleri başta olmak üzere pek çok vitamin ve mineral eksikliklerinin yumurta veriminde düşüşlere neden olabileceği, yağlı karaciğer sendromu gibi besleme bozuklukları yanında bakteriyel, viral ve paraziter hastalıklarında benzer etkiler oluşturabileceği,
Analiz sonuçları incelendiğinde kullanılan premiksin mevzuatlara aykırı, etiket bilgileriyle örtüşmeyecek şekilde, bulundurması gereken değerin altında vitamin ... ve vitamin ... içerdiği, bu durümün - tavukların sağlığını etkileyebileceği, yumurta kalitesi ve sayısında verim kayıplarına sebep olabileceği, önlem alınmadığı takdirde doğrudan ölümlere neden olmasa dahi ölüme götürecek ikincil nedenlere zemin hazırlayabileceği,
e-imzae-imza
Özel veteriner hekim incelemelerinin yüzeysel tutulduğu, bulguların enfeksiyöz ya da besleme, toksikasyon gibi noncenfeksiyöz nedenlere işaret edecek spesifik düzeyde olmadığı, nekropsi materyali ve nümüneler ile resmi başyuru yapıldığına dair kayıt bulunamadığı, olaydan çok daha sonra şikayet amaçlı resmi başvurunun yapıldığı ve incelemenin yem örnekleri ile sınırlı kaldığı ayrıca bu süreçle yem örneklerindeki vitamin kayıplarının olmasının da muhtemel olduğu,
Verim kaybı ile ilgili işletme zararının davacı tarafından ödenmediği iddia edilen ... fatura meblağları dışında belgelerde daha önce hesaplandığı şekliyle yaklaşık 71.820,00TL tavuk kaybı ile 376.726,70TL yumurta kaybından müteşekkil toplamda 448.546,70TL olduğu, davacının yumurla kalitesindeki düşüşlere bağlı satış zararının ise yeterli bilgi ve doküman sunulmadığı için hesaplanamayacağı,
Davacının dosya konusu kayıplarında davalı şirketin ayıplı mal satışı nedeniyle katkısının olduğu aşikâr olmakla birlikte tek sorumlu olduğuna dair kesin kanıtların yetersiz olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davalının davacıdan söz konusu yem katkı maddelerini aldığı ve işletmesinde kullandığı konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Yine davalının da kabulünde olduğu ve ilk tavuk ölümlerinden sonra ücretsiz ... vitamin takviyesi gönderdiği üzere söz konusu yem katkı maddelerindeki vitamin eksikliği konusunda da bir ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf bu vitamin eksikliğinin tek başına tavuk ölümlerine neden olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. Farklı zamanlarda alınan bilirkişi ve bilirkişi heyet raporlarında ve dosya kapsamında delil olarak sunulan ve davalı tarafından içeriğine itiraz edilmemiş laboratuvar sonucunda belirtildiği üzere söz konusu ürünlerde vitamin eksikliğinin sabit olduğu ve davacının bu nedenle tavuk ölümleri olduğu iddiasının bilimsel olarak kabul edilebilir olduğu, farklı bilirkişilerden alınan tüm bilirkişi raporlarında istikrarlı bir şekilde belirtildiği şekilde tavukların ölümlerinin ve ölmeden önce gösterdikleri belirtilerin dava konusu vitamin eksikliğiyle uyumlu olduğu, yine kullanılan premiksin mevzuatlara aykırı, etiket bilgileriyle örtüşmeyecek şekilde, bulundurması gereken değerin altında vitamin ... ve vitamin ... içerdiği, bu durumun tavukların sağlığını etkileyebileceği, yumurta kalitesi ve sayısında verim kayıplarına sebep olabileceği, önlem alınmadığı takdirde doğrudan ölümlere neden olmasa dahi ölüme götürecek ikincil nedenlere zemin hazırlayabileceği çelişkiye mahal bırakamayacak şekilde ortaya konulduğundan, ve bu haliyle tavuk ölümleriyle davalının sattığı ayıplı yem ve katkı maddeleri arasında illiyet bağı bulunduğu konusunda vicdani ve bilimsel kanaat oluşmuş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplandığı şekilde ıslah dilekçesi de gözetilerek 71.820 TL’lik hayvan kaybı ve 376.726,7 TL’lik yumurta verim kaybı olduğu, toplam zararın ise 448.546,7 TL gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı tarafından ayıp iddiası, ihbarı ve süresine ilişkin bir itiraz da bulunulmadığından buna ilişkin bir araştırma yapılmamış, yine davacı tarafından dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunulduğundan taleple bağlılık ilkesi gereğince dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; 448.546,70TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 30.640,23TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL ve ıslah ile alınan 7.643,00TL harcın mahsubu ile bakiye 22.942,83TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan 54,40TL başvurma harcı, 54,40TL peşin harç, 7.643,00TL ıslah harcı ve 7,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 7.759,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-imzae-imza
c)Zorunlu arabuluculuk nedeniyle Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 39.477,34TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 2.000,00TL bilirkişi ücreti, 177,25TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.177,25TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/04/2022
Katip Hakim
e-imza e-imza