T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/581 Esas - 2022/858
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2020/581 Esas
KARAR NO: 2022/858
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/10/2020
KARAR TARİHİ: 06/10/2022
K.YAZIM TARİHİ: 07/11/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilinin davalı kooperalifte ... ve ... numaralı iki adet ortaklığı bulunmakta iken, 27/09/2016 tarihinde istifa ettiğini, istifasının 02/10/2016 günlü yönetim kurulu kararı ile kabul edildiğini, çıkma payı alacağının 2016 yılı olağan genel kurul toplantısını takip eden ay sonuna kadar ödenmesi gerekirken ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden başlatıldığını, davalının kötü niyetli olarak takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk müracaatından da bir sonuç elde edilemediğini ve anlaşma sağlanamadığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 90.000,00 TL. Tutarındaki alacağının temerrül tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; davacının çıkma talebinin kabul edilerek ortaklığının sonlandırıldığını, çıkan ortakların aidatlarının ödenmesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceğinden 3 yıl ertelenmesi yolunda karar alındığını, davacının çıkma payının görüşüleceği 2019 yılı genel kurul toplantısının salgın sebebiyle ertelendiğini, mücbir sebep nedeniyle ödenecek miktar hakkında karar alınamadığından ve çıkma payı miktarı tespit edilemediğinden huzurdaki davanın usul ve esasa aykırı olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları ile ana sözleşme örneği, davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları, banka kayıtları, 24/11/2021 tarihli bilirkişi raporu, 20/07/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, davacının ortaklık ilişkisinin 02/10/2016 tarihi itibariyle son bulduğu, 18/06/2017 günlü genel kurul toplantısında, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunmadığı, dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel gider payı 611,26TL. olup, 2 hisse için 1.222,52TL. Tuttuğu, davacı tarafından dosyaya sunulan ödeme belgelerine ödeme tutarının 101.500,00TL., kooperatif muavin defter kayıtlarına göre de davacı ödemesi tutarının 87.100,00TL. olduğu, bu durumda, ödemeler arasında 14.400,00TL. fark ortaya çıklığı, mevcut belgeler üzerinden, söz konusu farkın kaynağı saptanamadığından, davalı kooperatifin ... Bankası ... Şubesi nezdindeki ... hesabına ait Aralık 2010-Ekim 2016 dönemi hesap özetinin dosyaya sunulmasının gerekli bulunduğu, mahkeme tarafından talebin uygun görülmesi halinde, dosyaya sunulacak kooperatif banka hesap özeti üzerinden (... Bankası ... Şubesi nezdindeki ... IBAN numaralı hesap) davacının 2 hissinden kaynaklanan çıkma payı alacağının hesaplanabileceği belirtilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda, davacının ortaklık ilişkisinin 02/10/2016 tarihi itibariyle son bulduğu, yerine yeni bir ortak alınmadığı, davacı ortaklığı döneminde 2 pay karşılığında 101.500,00TL. ödemede bulunduğu, davacının çıktığı yıla ait 18/06/2017 günlü genel kurul toplantısında, Kanun'un 17.'maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunmadığından, davacının alacağının 19/07/2017 tarihinde muaccel hale geldiği, dönem genel yönetim giderlerinden davacının hissesine düşen genel gider payı 611,26TL olup, 2 hisse için 1.222,52TL tuttuğu, bu tutarın toplam ödeme tutarı düşülmesi durumunda davacının 2 pay için çıkma payı alacağının 100.277,48TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak koşuluyla şimdilik 90.000,00TL tutarındaki alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte iadesi talep edildiğinden söz konusu alacak tutarından 1.222,52TL gider payı düşüldüğünde kalan alacak tutarı 88.777,48TL olduğu, bu tutara göre, istenebilecek yasal faiz tutarının 26.158,95TL olduğu belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, kooperatif üyeliğinden istifa nedeniyle çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17. maddesi ile ana sözleşmenin 15. Maddesi uyarınca, kooperatif üyeliğinden çıkan ya da çıkarılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Alacak, anılan bilançonun genel kurulda kabulünden itibaren bir ay içinde muaccel hale gelir. Ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ortaklıktan ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra payına düşen miktarı, kooperatifin temerrüde düştüğü tarihten itibaren faizi ile birlikte isteyebilir. Ayrıca, 1163 sayılı yasanın 17/2 maddesi uyarınca, çıkan yada çıkarılan ortağa yapılacak ödemeler, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte ise, genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir.
Taraflar arasında davacının, davalı kooperatif üyesi olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamakta, uyuşmazlık davacının istifası ve çıkma payı alacağı hususundadır.
Davacı, 27/09/2016 tarihli dilekçesiyle ortaklıktan istifa talebini davalı kooperatife bildirmiş, davalı kooperatif yönetim kurulunun 02/10/2016 tarih ve ... sayılı kararı ile bu istifa talebi kabul edilmiştir. Bu suretle davacının ... ve ... numaralı kooperatif hisse ortaklığının 02/10/2016 tarihinde son bulduğu anlaşılmıştır. Davacının yerine yeni bir ortak alınmadığı görülmüştür.
Bu durumda davacı yan, kooperatife ödediği aidatların iadesinden ibaret olan hakkını, ancak ortaklıktan ayrıldığı yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay sonra isteme hakkına sahip olacaktır. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yıl sonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısımlarından sonra bakiyesi olacaktır. Davacının 02/10/2016 tarihli istifası sonrasında 2016 yılına ait hesap ve işlemlerin görüşüldüğü 18/06/2017 tarihli genel kurulda, davalının savunmasının aksine Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesine uygun aidatların ertelenmesi yönünde bir karar alınmadığı tespit edilmiştir. Davacının çıktığı yıla ait bilanço ve gelir/gider cetveli 18/06/2017 tarihli genel kurulda görüşülerek kabul edildiğinden davacının çıkma alacağının da genel kurul tarihinden bir ay sonra yani 19/07/2017 tarihinde muaccel olduğu anlaşılmıştır. Dava tarihi itibariyle alacağın muaccel olduğu ve talep edilebilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
Gerekçeli ve denetime elverişli, hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda; davacının iki hisse için toplam ödemesinin 101.500,00TL olduğu, davacının çıktığı yıla ait genel giderlerden payına düşen genel giderin 1.222,52TL olduğu, buna göre davacının talep edebileceği çıkma payı alacağının (101.500,00TL - 1.222,52TL=) 100.277,48TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının talebinin 90.000,00TL olduğu görüldüğünden taleple bağlı kalınarak 90.000,00TL'nin temerrüt tarihi olan 19/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacı yanın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; taleple bağlı bulunarak 90.000,00TL'nin temerrüt tarihi olan 19/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacı yanın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
2-Alınması gereken 6.147,90TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.536,98TL harcın mahsubu ile bakiye 4.610,92TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında, Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 995,59TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.536,98TL peşin harç, 54,40TL başvuru harcı, 7,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.599,18TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 92,30TL tebligat ve posta gideri ile 800,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 892,30TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 14.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/10/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı