T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/606 Esas - 2021/969
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2020/606 Esas
KARAR NO: 2021/969
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/11/2020
KARAR TARİHİ: 02/12/2021
K. YAZIM TARİHİ: 22/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;müvekkilinin, davalı kooperatif ortağı iken Sincan .... Noterliği'nin 11/04/2017 günlü ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ortaklıktan istifa ettiğini, kooperatif yönetimi ile yapmış olduğu görüşmelere rağmen çıkma payının ödenmediğini, arabuluculuk görüşmelerinden de bir anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 30.000,00 TL tutarındaki alacağının ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının kooperatifin müstafi ortağı olduğunu, ortaklığı nedeniyle kooperatife yapmış olduğu ödemeleri ve borçları bulunduğunu, kooperatif ortağı olarak ısrarla kooperatiften oturabileceği bir bağımsız bölüm istediğini, müvekkili kooperatifte halen davacının ikamet etmekte olduğu... Ada ... Parselde bulunan ... Blok... numaralı dairenin 1/2 hissesini devrettiğini, anılan taşınmazın %50 hissesini de icra satışı marifetiyle devir aldığını, 2004 yılından bu yana söz konusu taşınmazda herhangi bir bedel ödemeden oturduğunu, davacı oturduğu daire karşılığında müvekkili kooperatife yaptığı ödemelerin denk geldiğini değerlendirerek 2017 yılında karşılıklı olarak yapılan görüşme neticesinde istifa ettiğini, kooperatif kayıtları incelendiğinde kooperatiften aldığı yarı hissenin bedelinin ödediği aidatlarla mukayese edildiğinde halen borcunun bulunduğunun görüleceğini belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Kooperatif defter ve kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 27/10/2021 tarihli raporu ile özetle; Davacının ortaklık ilişkisinin 11/04/2017 tarihi itibariyle son bulduğu, toplam ödemesinin 64.423,00 TL. Olduğu, 2017 yılına ait 30/06/2018 günlü genel kurul toplantısında, Kanun'un 17. maddesinde belirlendiği şekilde alınmış bir erteleme kararının bulunduğu, davacının alacağının 31/07/2018 tarihinde muaccel hale geldiği, 2017 yılına ait 30/06/2018 günlü genel kurul toplantısında KK.'nun 17. maddesine uygun şekilde 3 yıl erteleme kararı alınması nedeniyle davacının alacağına en erken 31/07/2021 tarihinde kavuşabileceğinden davanın 04/11/2020 tarihinde açılmakla, 3 yıllık erteleme süresi dolmadan açıldığı, KK.nun 17. ve kooperatif anasözleşmesinin 13. maddeleri gereği ayrılan ya da ihraç edilen ortakların ancak kooperatifteki birikimlerini isteme hakkına sahip olduğu, başka bir söyleyişle, ortaklığı devam eden ya da adlarına konut tahsis edilen kişilerin (tasfiye hali hariç), kullanımında olan konutunu kooperatife iade etmeden kooperatifteki birikimlerini istemesinin mümkün olamayacağı, ancak yukarıdaki görüşe katılınmaması halinde, Sayın Mahkeme'nin önünün açılması bakımından, dönem genel giderlerinden davacının hissesine düşen genel gider payının toplam birikimlerinden düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 64.322,71 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı vekili, dava dilekçesi ile 30.000,00 TL. tutarındaki alacağının iadesini talep ve dava ettiğinden, talebe göre alacak tutarının 29.899,71 TL. olduğu, bu tutara göre davacının talep edebileceği yasal faizin tutarının 6.097,08 TL. olarak bulunduğu bildirilmiştir.
GEREKÇE:Dava; kooperatif üyeliğinden istifa nedeniyle çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Kooperatif defter ve kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı kül halinde değerlendirildiğinde;
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi ile kooperatif üyeliğinden çıkan ya da çıkarılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Alacak, anılan bilançonun genel kurulda kabulünden itibaren bir ay içinde muaccel hale gelir. Ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ortaklıktan ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra payına düşen miktarı, kooperatifin temerrüde düştüğü tarihten itibaren faizi ile birlikte isteyebilir. Ayrıca, 1163 sayılı yasanın 17/2 maddesi uyarınca, çıkan yada çıkarılan ortağa yapılacak ödemeler, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte ise, genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Kooperatif ana sözleşmesinin 15.maddesinde de ;" devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak ,bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21. Madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir. Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler." hükmüne yer verilmiştir. Davacının yerine yeni ortak alınmadığı 31/12/2017 günlü bilanço ve gelir gider cetveli 30/06/2018 günlü genel kurulda görüşülüp kabul edildiği talep edilebilecek alacak 31/07/2018 tarihinde muaccel olarak değerlendirildiğinde KK 17. Maddesine uygun 3 yıl erteleme kararı bulunduğu davanın açılması gereken en erken tarih 31/07/2021'dir. Fakat çıkma payı alacağı talep hakkının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti öncelikle incelenmesi gerekli husustur. Bu kapsamda istifanın tebliğ edilip edilmediği ve yönetim kurulunda karar alınıp kabul edilip edilmediği hususu irdelendiğinde Davacı Sincan .... Noterliğinin 11/04/2017 günlü ... yevmiye sayılı İstifanamesi ile istifa etmiştir. Yönetim kurulu karar defteri üzerinde bilirkişi tarafından yapılan incelemede istifanın kabulüne ilişkin bir karar bulunmadığı fakat 2017 ve 2018 yılları genel kurullarına ait hazirun cetvellerinde adının bulunmadığı tespit edilmiştir. KoopK. 13. maddeye göre: “Yönetim kurulu, ana sözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.” Bu kapsamda davacının 11/04/2017 tarihi itibari ile kooperatiften çıktığı kabul edilmiştir. Bu kapsamda çıkma payı alacağı talebi tartışıldığında Çıkma tek taraflı bir irade açıklaması niteliğinde ve yenilik doğuran bir haktır. Ortağın tek yanlı olarak çıkma iradesini bildirmesi ile hukuki sonuçlarını meydana getirir. Bu sonuçlar bozucu yenilik doğuran bir hukuki etkiye sahip olup hukuki ilişkiyi ortadan kaldırır. Böylece ortak kooperatif ile hukuki ilişkisini kesmiş olur. Ancak kooperatiften ayrılan ortağın ortaklıktan çıktığı tarihe kadar üyelik hak ve vecibeleri devam eder. Çıkma bildirimi, ortaklıktan çıkma iradesi ile birlikte ortaklık payı dâhil, ortaklıktan kaynaklanan tüm hakların kooperatife iadesi ile hüküm ifade eder. Bu kapsamda davacı ortak ortaklığı sebebiyle kendisine tahsis edilen konutu iade etmeksizin çıkma payı alacağını talep edemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30TL karar ve ilam harcının peşin alınan 512,33 TL harçtan mahsubu ile artan 453,03 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Zorunlu arabuluculuk nedeniyle 2021 yılı Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.096,27 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalının kendisini vekil ile temsil ettiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/12/2021
Katip Hakim
e-imzalıdır. e-imzalıdır.