T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/667 Esas - 2022/136
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/667
KARAR NO: 2022/136
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ:
: 2-
VEKİLİ:
: 3-
VEKİLİ:
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 30/11/2020
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilin bankalar yedindeki hesapları üzerine rehin ve bloke işlemlerini yürüten davalı bankaların rehin ve blokeye dayanak olarak belirttikleri alacaklarını müvekkili ile bankalar arasında konkordato talepli yargılama başlamadan çok önce imzalanan genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan adi alacak hüviyetindeki alacakları olduğunu, bahsi geçen bankaların Mahkeme tarafından verilen karar gereğince tasdik edilen proje dahilinde 1 yıl ödemesiz sonraki 48 ay eşit taksitler halinde bütün borçlulara ödenmesine karar verilen projedeki alacakları için müvekkilinin hesaplarını kullanılamaz hale getirdiğini, davalı bankalar ile müvekkili şirket arasında konkordato talepli dava açılmasından sonra herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, konkordato yargılaması sırasında ve sonrasında davalılar ile müvekkili şirket arasında herhangi bir yeni borç ilişkisi kurulmadığını, davalılar tarafından hesaplara konulan blokelerin konkordato yargılamasına konu olan ve alacaklı bankaların kabul edilerek ödeme tablosuna alınan alacaklar ile alacak bildiriminin reddedilen tutarlarına ilişkin ayrı bir davaya konu olan alacaklarına ilişkin olduğunu, ancak bankaların bu alacaklar
e-imzae-imzae-imzae-imza
için kendi bünyelerinde bulunan özellikle komiser onayı ile açılmış müvekkili şirket hesaplarına bloke koymasının hem kanuna açıkça aykırı hem de müvekkili şirketin iş yapmasını tamamen engeller mahiyette olduğunu belirterek, öncelikle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.11.2020 tarih ve ... Değişik İş sayılı kararı ile verilen tedbir kararının yargılama sona erinceye kadar devamına, müvekkili şirketin davalı bankalar nezdindeki hesaplarına konulan rehin / blokelerin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile konulan blokelerin kaldırılmasına yönelik Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 17.11.2020 tarih ve ... Değişik İş sayılı ihtiyati tedbir kararının devamına yönelik esas hakkında karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın her ne kadar acil ödemelerini yapamayacağını belirterek işbu davayı açmışsa da müvekkili banka nezdinde bulunan hesabın konkordato tasdik tarihinden önce açıldığını, ayrıca Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.02.2020 gün ... E, ... K sayılı kararıyla konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, tasdik kararı ile kesin mühletin sona ermesi nedeniyle İİK. 294-295-296-297 maddelerinde düzenleme sonuçlarının kalktığının tespitine ve verilen tüm tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verildiğini, dolayısıyla davacı tarafın iddiasının kabul edilir bir tarafı bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; konkordato tasdik kararına istinaden borçlunun hesaplarındaki tedbirlerin kaldırıldığını, borçlunun Banka nedinde ... Şubesi nezdindeki mevcut hesabına giren tutarlara bankaca bloke konulmasının usul ve yasaya ve mahkeme kararına uygun olduğunu, zira borçlu ile imzalanan kredi sözleşmelerinde Bankanın bloke koyma yetkisinin mevcut olup yasa ve mahkeme kararında da bunu engelleyen bir hüküm mevcut olmadığını, banka kredi sözleşmesi çerçevesinde kendisine tanınan yetkiyi kullanarak hesaba bloke koyduğunu, bankanın bildirmiş olduğu alacağın adi alacak statüsünde ve bildirilen alacak tutarından daha düşük miktarda kabul edilerek nisaba dahil edildiğini, kabul edilmeyen alacak tutarı için de İİK 308 kapsamında Ankara ... Asliye Ticaret Mah. ... E. Sayılı dosyası ile de dava açıldığını, anlaşılacağı üzere konkordato projesine dahil edilmeyen bir kısım çekişmeli alacaklarının mevcut olup Bankanın lehe karar çıkmasına rağmen borçludan tahsil edememe riski de mevcut olduğunu, hatta konkordato ile kabul edilen kısma ilişkin taksitlerin dahi ödenmeme riskinin mevcut olup müvekkil bankanın hesaba bloke koymasında gerek yasa gerek kredi sözleşmeleri ve gerekse hakkaniyet gereği bir sakınca bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket aleyhine Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından müvekkili bankaya haciz müzekkeresi gönderildiğini, bu haciz müzekkeresi gereğince söz konusu hesaba 15.11.2019 tarihinde haciz blokesi konulduğunu, bankanın, tesis edilen haciz bloke işleminde aracı kurum olduğunu, söz konusu haciz bloke işleminin tarafının bankaları olmadığını, haciz kararını alan Ankara .... İcra Müdürlüğü olup, müvekkili bankanın bir adli makam olan icra müdürlüğünün emrini yerine getiren aracı olduğunu, müvekkili bankanın davacıdan olan alacakları için herhangi bir bloke işlemi bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizin ... esas sayılı dosyası, Mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyası, 06/08/2021 tarihli bilirkişi raporu, 23/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:Dava, davacı şirketin davalı bankalar nezdindeki hesaplarına konulan blokelerin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile blokelerin kaldırılması yönündeki ihtiyati tedbir kararının esası hakkında karar verilmesi istemine ilişkindir.
e-imzae-imzae-imzae-imza
Dava konusu uyuşmazlık, davacı şirketin Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında açmış olduğu konkordato davası neticesinde karar verilen alacak haricinde davalı bankaların konkordatoya tabi olmayan alacağının olup olmadığı, davacı şirkete ait bloke konulan ... A.Ş. nezdindeki ... no.lu TL hesabı, ... no.lu TL hesabı, ... no.lu EURO hesabı, ... no.lu USD hesabı, ... A.Ş. nezdindeki ... no.lu TL hesabı ve ... A.Ş. nezdindeki ... no.lu TL hesabının konkordato hesabı olup olmadıklarının tespiti noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin maddi olguların aydınlatılması ve bilimsel verilerin elde edilmesi bakımından gerekli görülen banka kayıtları 29.07.2021, 30.07.2021, 02.08.2021 ve 05.08.2021 tarihlerinde bilirkişi tarafından gerçekleştirilen yerinde incelemeler neticesinde davalı bankaların ilgili şubelerinden temin edilerek dava dosyasına kazandırılmıştır.
Ülkemiz bankacılık uygulamasında, belirli bir hesabın “konkordato hesabı” olarak açılması esnasında bu durumun banka kayıtlarına ayrıca ve açıkça şerh düşülmesi yönünde bir yasal düzenleme veya teamül bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, konkordato projesi tasdik edilmiş bir şirketin proje kapsamında yer alan taksit ödemelerinin yapılabilmesi için açılan bir hesabın kayıtlarında “konkordato hesabı" ibaresinin yer alması yönünde bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Hesabın “konkordato hesabı” niteliği taşıyıp taşımadığının belirlenebilmesi açısından dikkate alınması gereken en önemli bilimsel ölçüt hesabın açılış tarihidir. Hesabın açılış tarihine bakarak belirli bir hesabırı “konkordato hesabı” niteliği taşıyıp taşımadığını belirlemek mümkün olabilmektedir. Zira hesap sahibi şirketin henüz konkordato talebinde bulunmadığı bir tarihte açılan hesabın “konkordato hesabı” olarak nitelendirilmesi fiilen mümkün olmadığı gibi hayatın olağan akışına da aykırıdır. Bu halde, konkordato talep tarihinden önce açılan hesapların “konkordato hesabı” olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.
Konkordato hesabı açılması, ancak ve ancak şirketin konkordato talep ettiği tarihten sonra ve konkordato sürecinde gündeme gelebilir. Zira konkordato hesabı açılması, konkordato sürecinin ortaya çıkardığı mali ihtiyaçların karşılanmasına yöneliktir. İnceleme konusu olayda da söz konusu bilimsel ölçüt çerçevesinde uyuşmazlık konusu hesapların hangi tarihlerde açıldığı araştırılmıştır. İnceleme yapılan bankaların hiçbirinde belirli bir hesabın konkordato hesabı olarak açılması halinde bu durumun banka kayıtlarında ayrıca ve açıkça belirtilmesi şeklinde bir uygulamaya rastlanmamıştır. Yukarıda da açıklandığı üzere, genel bankacılık uygulaması da bu şekildedir. Hal böyle olunca uyuşmazlık konusu vadesiz hesaplara ilişkin temel bilgilerin yer aldığı ekran görüntüleri incelenmek suretiyle her bir hesabın açılış tarihi ayrı ayrı tespit edilmiştir.
İncelenen ekran görüntülerinin çıktıları dava dosyasına kazandırılmıştır.
Banka kayıtlarından anlaşıldığı üzere ... A.Ş.... Şubesi nezdindeki ... nolu TL, ... A.Ş.... Şubesi nezdindeki ... no.lu TL ve ... A.Ş. ... Şubesi nezdindeki ... (Yeni: ...) no.lu TL hesabının konkordato talep tarihinden (09.11.2018) önce; ... A.Ş. ... Şubesi nezdindeki ... no.lu TL, ... no.lu EUR ve ... no.lu USD hesabının konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra açıldığı tespit edilmiştir.
Denetime elverişli, gerekçeli ve hükme esas alınan bilirkişi ...'in mahkememize sunmuş olduğu raporlara göre; ... A.Ş. bakımından; ... no.lu TL hesabının konkordato hesabı niteliği taşıdığı ve
e-imzae-imzae-imzae-imza
hesapta bloke bulunmadığı, ... no.lu EURO hesabının konkordato hesabı niteliği taşıdığı ve hesapta bloke bulunmadığı, ... no.lu USD hesabının konkordato hesabı niteliği taşıdığı ve hesapta bloke bulunmadığı, ... no.lu TL hesabının konkordato hesabı niteliği taşımadığı ve hesapta bloke bulunmadığı, Konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı bankaca davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı, ... A.Ş. bakımından; ... no.lu TL hesabının konkordato hesabı niteliği taşımadığı ve hesapta 509.627,62 TL tutarırıda bloke bulunduğu, Konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davatı bankaca davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı, ... A.Ş. Bakımından;... (Yeni: ...) nolu TL hesabının konkordato hesabı niteliği taşımadığı, hesaptaki blokenin öncelikle dava dışı vergi dairesinin vergi alacağına dayalı haciz isleminden kaynaklandığı, akabinde söz konusu bloke çözülmeden davalı banka alacağına dayalı olarak ayrıca bloke uygulandığı, elde edilen verilere göre blokenin hem hacze hem de banka alacağına dayandığı, Konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı bankaca davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı, Bloke/Haciz bakımından; uyuşmazlık konusu hesapların konkordato hesabı taşıyıp taşımadığı hususundaki bilimsel tespitler, konkordato hesaplarındaki “tutara bloke” seçeneği kapsamındaki genel bankacılık uygulamaları, karar verilen alacak haricinde davalı bankaların konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı gözetilmek suretiyle uyuşmazlık konusu hesaplardan konkordato hesabı niteliği taşımayan ... A.Ş. nezdindeki ... no.lu TL hesapta bulunan 509.827,62 TL tutarındaki blokenin kaldırılması gerekip gerekmediği hususundaki hukuki takdir ve değerlendirmelerin mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Konkordato mühleti en önemli etkisini alacaklıların hakları üzerinde göstermektedir. İİK'nun 294. Maddesinde konkordato mühletinin alacaklılar bakımından sonuçları açıkça hükme bağlanmıştır. Bu maddeden çıkartılan genel sonuç, konkordato mühleti ile alacaklıların haklarının sınırlandırılmış olduğudur. Mühlet kararı içerisinde hem konkordato projesini tamamlamak, hem de ticari hayatına devam etmek isteyen borçlunun alacaklıların baskılarından uzak kalmaya ihtiyacı bulunmaktadır. Mühlet kararı ile birlikte tasarruf yetkisi sınırlanan borçluya bazı imkanların verilmesi zorunluluk arz etmektedir. Borçlunun mühlet içinde konkordato projesine hazırlık yapabilmesi için mal varlığı değerlerini kullanması önem arz eder.
Konkordato müessesinin uygulanmasının henüz çok yeni olması ve uygulamaya da yön verilmesi amacıyla İİK'nunda ön görülen hususların mahkemelerin ihtiyati tedbir kararlarına konu olması mümkün olabilmektedir. Takas yasağını düzenleyen 294/4 maddesi gereğince, konkordatoda takas, iflasta takası düzenleyen hükümlere göre mümkün olabilecektir. Takasın mümkün olabilmesinin ilk koşulu takas talebinde bulunan alacaklının (yani bankanın) alacağının muaccel olmasının gerekliliğidir. Bankanın geçerli bir takas hakkında söz edebilmesinin ilk koşulu alacağının muaccel olmasıdır. Bankanın alacağı, kredi sözleşmesinin kat edilmesi ile ya da kredi alacağının aylık vadesinin talep edilmesi ile muaccel hale gelmektedir. Alacağı muaccel hale gelen bankanın borcunun da geçici mühlet kararının ilanından önce doğmuş olması gerekmektedir. Mühletin ilanından sonra borçlunun mevduat hesabına para gelmesi halinde borcun mühletin ilanından sonra doğduğunu kabul etmek gerekecektir. Banka mühletin ilanından sonra borçlunun mevduatına gelen para üzerinde takas hakkını da kullanamayacaktır.
e-imzae-imzae-imzae-imza
Davacı şirket konkordato istemiyle mahkememize müracaat etmiş, yararına 13.11.2018 tarihinde geçici mühlet kararı, 13.02.2019 tarihinde de kesin mühlet kararı verilmiş, 12.02.2020 tarih ve ... esas, ... karar sayılı karar ile şirketin konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacı şirket hesaplarına bloke koyan bankaların alacağının adi alacağı hüviyetinde tasdik edilen ve ödeme takvimi mahkememizin konkordato tasdiki ile birlikte belirli olan bir alacak olup, davacı şirketin bankalar ile başkaca bir sözleşmeye dayalı borç ilişkisinin bulunmadığı, konkordato kararı ile davacı şirketin tüm borçlarının ilk taksit 12.02.2021 tarihinden itibaren başlamak üzere 36 ayda revize projede gösterildiği şekilde her ayın son gün alacaklılar arasında eşitliği bozmayacak şekilde belirtilen miktarlarda ödenmesine karar verildiği, tedbirlerin kaldırılmasını gerekçe göstererek davacı şirketin TL ve Döviz hesaplarına bloke koyulmasının davacı şirketçe acil olan ödemelerin yapılamaması, buna bağlı olarak şirket faaliyetlerinin aksaması ve tasdik edilen konkordatonun da akamete uğramasına neden olacağı anlaşıldığından, davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın kabulüne, konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı ... A.Ş. tarafından davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı dikkate alınarak ... A.Ş. ... Şubesi ... no.lu TL hesabınındaki blokenin kaldırılmasına, taraflar arasındaki çekişmenin bu şekilde giderilmesine, davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın kabulüne, konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı ... A.Ş. tarafından davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı dikkate alınarak ... A.Ş. ... Şubesi ... (Yeni:...) nolu TL hesabınındaki dava dışı vergi dairesinin vergi alacağına dayalı haciz işleminin baki kalmak şartıyla banka tarafından konulan blokenin kaldırılmasına, taraflar arasındaki çekişmenin bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir.
Davacının ... A.Ş. nezdinde bulunan hesaplarında bloke olmadığından, davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın reddine karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın REDDİNE,
2-Davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın KABULÜNE,
Konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı ... A.Ş. tarafından davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı dikkate alınarak ... A.Ş. ...Şubesi ... no.lu TL hesabınındaki blokenin kaldırılmasına, taraflar arasındaki çekişmenin bu şekilde giderilmesine,
3-Davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın KABULÜNE,
Konkordato talep tarihinden (09.11.2018) sonra davalı ... A.Ş. tarafından davacı şirkete kredi kullandırılmadığı ve karar verilen alacak haricinde davalı bankanın konkordatoya tabi olmayan alacağının bulunmadığı dikkate alınarak ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... (Yeni: ...) nolu TL hesabınındaki dava dışı vergi dairesinin vergi alacağına dayalı haciz işleminin baki kalmak şartıyla banka tarafından konulan blokenin kaldırılmasına, taraflar arasındaki çekişmenin bu şekilde giderilmesine,
4-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 80,70TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30TL harcın davalılar T.C. ... A.Ş. ve ... Bankası A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
e-imzae-imzae-imzae-imza
b)Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 54,40TL başvurma harcı, 54,40TL peşin harç ve 7,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 116,60TL harcın davalılar T.C. ... A.Ş. ve ... Bankası A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir edilen 5.100,00TL avukatlık ücretinin davalılar T.C. ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş.'den alınarak alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Bankası A.Ş.'nin kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir edilen 5.100,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Davacının yargılamada yapmış olduğu 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 166,20TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 1.166,20TL yargılama giderinin davalılar ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş.'den alınarak alınarak davacıya verilmesine,
8-Karardan sonraki yargılama giderinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzlerine karşı İstinaf kanun yolu açık olmak üzere ( kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle İstinaf kanun yoluna başvurabileceği, istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi tarafından yapılacağı ) oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2022
Başkan Üye Üye Katip
e-imza e-imza e-imza e-imza