T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/778 Esas - 2022/230
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2020/778 Esas
KARAR NO: 2022/230
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
K.YAZIM TARİHİ : 05/04/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; 12.10.2019 keşide tarihli ve 30.000,00TL bedelli çeki tanzim ederek davalı ... Şti'ne teslim ettiğini, son hamil olan ... Şirketinin alacağını tahsil için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile işlem başlatması üzerine haciz baskısı altında borcu ödemek zorunda kaldığını, davalı şirket ile aralarındaki 8.3.2019 tarihli sözleşme gereğince çeklerin verildiğini, sözleşme kapsamında kendi edimini yerine getirdiğini, sözleme gereğince işveren firmanın ödemelerini yerine getirmemesi halinde ... Aylık Kredi Oranlarından Vade farkını ödemeyi kabul ettiğini, işi bitirip teslim ettiğini ve 15.6.2019 tarihli ... sayılı faturanın tanzim edildiğini, davalının işin bedelini 29.6.2019, 10.8.2019 ve 12.10.2019 tarihli 3 ayrı çekle ödemeyi kabul ederek çekleri tanzim ederek verdiğini ve son çekin bedelinin ödenmediğini, aleyhine yapılan icra takibi nedeniyle de 48.500,00 TL ödenmek zorunda kalındığını, iş bu ödeme nedeniyle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre 48.500,00TL'sinin ödeme gününden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı şirket tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
Tarafların ticaret sicil kayıtları, İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, banka kayıtları, 10/01/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi raporunda, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... takip saytlı dosyası nedeniyle dosyanın borçlusu davacı tarafından dava dışı alacaklıya ödenmesi gereken miktar 38.350,88TL olması gerektiği, davacı tarafından dava dışı alacaklıya ödenen miktarın ise 48.500,00TL olduğu, faiz konusundaki taktirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
GEREKÇE :
Dava, çek bedelini ödemiş olan cirantanın keşideciden çek bedelinin tahsiline yönelik alacak istemine ilişkindir.
Çek bir ödeme aracı olup çek tanzimi ile üçlü bir hukuki ilişki doğar. Bu ilişkinin tarafları ise keşideci, muhatap banka ve lehtardır. Çeklerde ödeme için ibraz süreleri dahilinde çekin ibrazı ile beraber çekten kaynaklı talep hakları doğar ve bonodan farklı olarak ödeme için ibraz yeterli olup TTK'nda protesto kaydı aranmamıştır. İlke olarak karşılıksızlık, üzerine çek keşide edilen hesapta çekin ibrazı anında çek bedelini ödemeye yetecek oranda bir nakit ya da kredinin bulunmaması halinde gündeme gelecektir. Çekte ibraz süresi şayet bir çek düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün, düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmelidir (TTK madde 796/1)
Somut olayda dosya arasında yer alan çek sureti incelendiğinde, davaya konu davalı yanca keşide edilen 30.000TL meblağlı 12/10/2019 keşide tarihli çekte lehtarın davacı olduğu, davacı tarafından çekin .... Şti.'ne ciro edildiği, hamil ... Şti. tarafından çekin bankaya ibraz edildiği, çek üzerindeki imza ile keşidecinin imzalarının birbirini tutmaması sebebiyle ödeme yapılmadığının çekin arkasına 21/10/2019 tarihinde şerh düşüldüğü görülmüştür. Dava konusu çekin düzenlendiği yerde ödenecek olması sebebiyle ibraz süresi 10 gün olup 12/10/2019 keşide tarihli çek 21/10/2019 tarihinde yetkili hamil tarafından bankaya ibraz edildiğinden, yetkili hamilin süresi içerisinde ödeme için ibraz ettiği çek vasıtası ile başvuru hakkı kazandığı açıktır.
Kanun Koyucu süresi içerisinde ibraz edilmiş olmasına rağmen karşılığı bulunmayan ve bu sebeple ödenmeyen çeklerden dolayı yetkili hamile, başvuru borçluları olan cirantalar, avalistler ve çekten ötürü asıl borçlu olan keşideciye karşı başvurma hakkı tanımıştır. (TTK madde 808) Aynı imkana bu sıfatından dolayı kendisine başvurulması üzerine çek bedelini rızaen ya da dava veya icra yolu ile ödeyen düzenleyen dışındaki başvuru borçluları da sahiptir (TTK'nın 818/1 ve 726. Maddeleri) Bir başka deyişle karşılıksız kalan bir çeki başvuru borçlusu sıfatı ile ödeyen ciranta ve avalist de kendisinden önce gelen kişilere bu anlamda daha evvelki cirantalara ve düzenleyene ve lehine aval verdiği kişilere kambiyo hukuku uyarınca başvurma hakkını kullanabilecektir.
Somut olayda; .... Şti. Tarafından dava konusu çekin ihtiyati haciz talebine konu edildiği, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş Esas ... Karar sayılı kararı ile ... Şti. Lehine davacı ve davalı şirketler aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği dava dilekçesi ekinde sunulan mahkeme kararının incelenmesinden tespit edilmiştir.
Dosya arasına alınan İstanbul .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... Şti. tarafından davacı ve davalı şirket aleyhine dava konusu çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığı, takip çıkışının 30.000,00TL asıl alacak, 256,44TL işlemiş faiz 3.000,00TL çek tazminatı olmak üzere toplam 33.256,44TL olduğu, alacaklı ... Şti. vekilinin 13/11/2019 tarihli dilekçesiyle dosya borcunun borçlu ... Şirketi tarafından ödendiği beyan edilerek dosyanın infazen işlemden kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.
Davacı tarafça icra dosyası borcuna mahsuben yapılan ödemelere ilişkin bildirilen bankalardan ödemelere ilişkin bilgi ve belgeler istenmiş, ...dan gelen 18/06/2021 tarihli yazı cevabında davacı ... Şirketi yetkilisi ...'in şahsi hesabından 06/11/2019 tarihinde 2.980,00TL ve 1.520,00TL eft çıkışı bulunduğunun bildirildiği, ekindeki dekont suretlerinin açıklama kısmında icra dosyasının esas numarası olan ... yazılı olduğu ve ödemenin alacaklı vekili ... adına yapıldığı görülmüştür. Yine ...dan gelen 24/09/2021 tarihli yazı cevabında davacı ... Şirketi'nin hesabından 12/11/2019 tarihinde 44.00,00TL eft çıkışı bulunduğunun bildirildiği, ekindeki dekont suretinin açıklama kısmında icra dosyasının esas numarası olan ... yazılı olduğu ve ödemenin alacaklı vekili ... adına yapıldığı görülmüştür. Bu itibarla icra dosya borcunun davacı tarafça alacaklı vekiline ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce icra dairesinden, alacaklı vekilinin icra dosyasının infazen kapatılması talep tarihi olan 13/11/2019 tarihi itibariyle kapak hesabı istenilmiş gelen kapak hesabında 13/11/2019 tarihi itibariyle bakiye dosya borcunun 40.579,56TL olduğu bildirilmiştir. Davacı tarafça toplam yapılan ödeme 48.500,00TL iken dosya borcunun 40.579,56TL olması sebebiyle davacının ödemesi gereken asıl borcun tespiti ve hesaplanması için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen 07/01/2022 tanzim tarihli raporda davacının talep edebileceği toplam miktarın 38.350,88TL olduğu rapor edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu tespit ve takdir edilerek bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 38.350,88TL'nin en son ödeme tarihi olan 12/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 2.619,74TL karar ve ilam harcından peşin alınan 828,26TL harcın mahsubu ile bakiye 1.791,48TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk nedeniyle 2020 yılı Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.096,27TL'nin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Bendi uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderinden sayıldığından ve davalı ilk oturuma katılmadığından tamamının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 828,26TL peşin harç, 54,40TL başvuru harcı, 7,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 890,46TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 61,90TL tebligat ve posta gideri ile 600,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 661,90TL yargılama giderinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Bendi uyarınca davalı ilk oturuma katılmadığından tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 5.752,63TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/03/2022
Katip Hakim
e-imzalıe-imzalı