T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1098 Esas - 2022/59
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/1098 Esas
KARAR NO: 2022/59
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA İHBAR OLUNAN:
DAVA: Kişilik Haklarına Yönelik Saldırının Önlenmesi
DAVA TARİHİ: 13/04/2018
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
K. YAZIM TARİHİ: 02/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;Davacı vekili özetle; davalı Şirkete ait ... kanalında yayınlanan " ..." isimli programın ... ve devamı günlerindeki bölümlerinde müvekkili ...'nün kaybolan ...'i ortadan kaldırdığının, entegre tesislerde ... makinasına atıldığının iddia edildiğini öne sürerek kişilik haklarına saldırının önlenmesi ve saldırının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile müvekkilleri hakkında ihtiyaten yayının durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili özetle; yapılan yayının hukuka ve yayıncılık ilkelerine uygun olduğunu, davacının kişilik haklarının ihlal edilmediğini, kayıp vakıasının davacı yönünden de incelenmesinin, gerek soruşturma dosyası gerekse konu hakkında bilgi veren kişilerin ifadeleriyle birlikte ele alındığında gerçeklik ve güncellik kriterlerini sağladığını, toplumsal ilgi ve kamu yararı bulunduğunu, yapılan yorum ve beyanların basın özgürlüğü çerçevesinde kaldığını, eleştiri sınırlarını aşar boyuta varmadığını, program sunucusunun tek tarafın beyanına itibar etmediğini, davacıyı zan altında bırakmamaya özen gösterdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, yayın yoluyla kişilik haklarının zedelenmesinden dolayı TMK’nın 24-25. maddelerinden kaynaklı hukuka aykırı saldırının varlığının tespiti ve saldırının önlenmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda davalı Şirkete ait ... isimli televizyon kanalında yayınlanan ... isimli programın ... tarihinden itibaren yayınlanan bölümlerinde ... tarihinde kaybolan, bu tarihten itibaren kendisinden haber alınamayan ... isimli şahsın konu edildiği, programın ... yönetiminde stüdyoda ...'in kızkardeşleri ... ve ...'nin katılımı, avukat vb. meslekten program kadrosuna dahil kişilerin yorumcu olarak değerlendirmede bulunmaları, çekim ve röportajlarla olay yeri ve kişisel tanıklık/değerlendirmelerin alınması suretiyle gerçekleştirildiği, "...'in Başına Ne Geldi? " başlığı ile belirtilen tarihten itibaren ... ve ... tarihlerinde yayınlanan, davanın açıldığı ... tarihinden sonraki bölümlerde de sürdürülen programda ... tarihli yayında ...'nin " Bana sadece ... Abi beni arıyor, beni ölümle tehdit ediyor, beni öldürebilir, benim başıma bir şey gelirse o sorumludur dedi... ... abiyle ...neye gidiyoruz dedi. Yine aradığımızda biz ...deyiz dedi. ... abiyle iki gün önce olan bir olaydı bir yanlış anlaşılma oldu... ... beni ölümle tehdit ediyor. Beni öldürebilir. Olaydan 5 gün önce de ifadesi çekiliyor" , ...'in " ... FETÖ davasından 7,5 ay ... Cezaevinde kalmış. Şuan dışarıda. Demiş ki ... ... ... tarafından ölüm tehdidi alıyorum. Başıma bir şey gelirse bu adam sorumludur. Çok kuvvetli bir şey bu değil mi " , ... tarihli yayında ekranda " ...'İN ESKİ İŞYERİ" yazısı eşliğinde bina üzerindeki firma ismi flulaştırılmakla birlikte davacı Şirkete ait işyeri görüntüsü, uydu görüntüsü üzerinde işyerinin konumu verilmek, uydu görüntüsü üzerindeki bina simgesine ... A.Ş. yazısının yazıldığı, ...'in " en son sinyalin alındığı noktaya gideceğiz ... en son oradan sanki uçtu bu adam " , yorumcunun " olay yerinin bir özelliği var. Son alınan olay yeri .... Ben bir şey konuşmak istemiyorum. ...de bir insanın çok şey yapmaya gerek yok. Örneğin gömmeye gerek yok", ... tarihli yayında röportaj yoluyla yayına bağlanan enişte ...'in "benim kendisiyle konuştuğum zaman saat dokuz- dokuz buçuk gibiydi. Bana dedi ki ... ...eye gidiyoruz. Bir hasabımız var. Hasabımızı göreceğiz orda. Ve ...ye gittiler. Ordan ondan sonra hiçbir telefon ulaşılmadı ona. Kesildi. Ne olduysa ...de oldu. ...de yok ettiler onu", kardeş ...'nin "aynen öyle. ...de katlettiler. Kardeşimi yok ettiler. Kardeşimi yok ettiler. ... Kardeşimiz senin yanında yok oldu. Senin ismini verdi. Kardeşimizi yok ettin ... çık konuş ", ...'in " ... ...de öldürdüler mi diyorsun yani... o zaman ...de ortadan da kaldırdılar bunu ..." kardeş ...'nin "başka çıkış yolu yok ... ...de doğrayabilirler. Poşetede koyabilirler", ... tarihli yayında ekranda "OLAY İDDİA ... ... MAKİNESİNE Mİ ATILDI? " yazısı eşliğinde kızkardeşi olduğu belirtilen bir bayanın "... bölümü olduğu için ... makinesine atılmış olabilir ", ekranda " ... Vahşice mi öldürüldü?" yazısının verildiği, yorumcunun " ... evet oraya gelip sinyal sesinin tamamen orada kaybolmuş olması ...de bir işlem olduğunu, muhtemelen bir infaz olayı olduğunu insanın aklına çok net bir şekilde getiriyor " , yorumcunun "olay yerinin şüpheli yerin bir ... olması hem böyle bir olaya elverişli" , ...'in davacı ...hakkında görüş beyan kişiye "sen durup dururken ... bu işi yapmamıştır mümkün değil diye niye deme ihtiyacında hissettin kendini ... Ya bişey gördüyse ..., görmemesi gereken bişey gördüyse, yapmaması gereken bi işi ...bey adına yaptıysa ", ... tarihli yayında kızkardeş ...'nin ( programa telefonla katılan ... isimli şahsa) "ortadan kaybettin, kaybettiniz senle ... ne yaptıysanız" , kızkardeş ...'nin "Senle ... kaybettiniz çıkarın. Kaçış yok çıkarın. ... bir oldunuz kardeşimi yok ettiniz. İlk günden beri diyorum .... ... başka kimse yok. ... Nereye öldürdüyseniz nereye attıysanız bi cenazemizi alalım. Yaptınız " , ...'in "çeklerinizi senetlerinizi niçin ... üzerinden tahsil ediyorsunuz", dava tarihinden sonra gerçekleşen ... tarihli yayında kardeş ...'nin " Kardeşim gitti. Yok ettiler, ..., kardeşimi yok etti. Eli uzundur. Kardeşimizi yok etti", yorumcunun " Hataya düşüyoruz ... aralarındaki ilişki patron çalışan ilişkisi değilse, aralarındaki ilişki bu telefon kayıtlarından anlaşıldığı gibi yorumlarsak ciddi ciddi yorumlarsak aralarındaki ilişki bir suç ortaklığı ilişkisi ise ... köprüsünde de buluşurlar, tarlada da buluşurlar, her yerde buluşurlar ... ... oraya yirmi onikide vardı. ... elinden cep telefonunu aldılar, kapattılar, kimliği belirsiz birileri, ... geldi. ...geldi. ...le ilgili bir gelişme oldu. Bu olay gece onbirbuçuk onikiye kadar sürdü. Onalar evine döndü. ... evine dönemedi. Böyle bir ortam var", ekranda "...'İN ESKİ İŞYERİ" yazısı ile birlikte bina üzerindeki firma ismi flulaştırılmakla birlikte davacı Şirkete ait işyeri görüntüsünün verildiği, yorumcunun "iddialar akla çok uygun geliyor. Çünkü bir entegre ... ...den bahsediyoruz. Olabilme ihtimali yüksek", yorumcunun " şimdi o ...nin şöyle bir dezavantajı var ... Deliller çabuk karartılır. Yani içinde yıkama entegrelerinin bulunduğu ..." dediği davacı tarafça sunulan ve davalı Şirketten celbedilen program görüntülerini içeren CD kayıtlarıyla belirlidir.
Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır. Bu kapsamda kamu yararının bulunup bulunmadığı yönünde yapılan değerlendirmede ...'in ... tarihinde kaybolduğu, o tarihten itibaren kendisinden haber alınamadığı, kaybolduğu tarihte davacı ... ile görüştüğü, kullandığı telefonun davacı Şirkete ait işyeri civarında son kez sinyal verdiği anlaşılmaktadır. Soruşturmanın geçirdiği aşama, o tarihten beri ...'den haber alınamamış olması nedenleriyle yasal mercilerin olayı soruşturma, bilgi ve görgüsü olabilecek kişilerin tanıklık etmeleri konusunda teşvik edilmelerini sağlayacağından olayın duyurulmasında, program yapılmasında genel anlamda kamu yararı olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu edilen yayınlarda ise ... kaybolmuş olmakla birlikte kim tarafından öldürüldüğü bilinmediği halde davacı ...'nün isminin duyurulduğu, programlarda bina üzerindeki firma/ şirket ismi flulaştırılsa bile uydu görüntüsü eşliğinde konumunun verildiği, uydu görüntüsü üzerindeki işyeri maketi üzerine ... A.Ş. yazıldığı, programdaki konuşmalarla birlikte şirketin isminin anlaşıldığı, ...'in davacı Şirkete ait işyerinde ... tarafından öldürüldüğü hususunda tespitler yapıldığı, öldürülme ile ilgili kesin tespitlerden sonra öldürülme şekline ilişkin de değerlendirmelerde bulunulduğu, aynı zamanda davacı ... ile ...'in suç ortağı olduklarına dair tespitlere de yer verildiği, Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, yayının gerçekliğe uygun olmadığı, doğrudan olgu isnadı biçiminde kesin yargı içeren haberlerin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi, davalı tarafça dosyaya isnadını ispata yarar kesin ya da kanaat uyandırıcı somut bir delil sunulmadığı, bu kapsamda davacının kişilik haklarının ihlal edildiği, Anayasa’nın 38. maddesinin dördüncü fıkrasında“suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz” şeklinde ifadesini bulan masumiyet karinesi Sözleşmenin 6. maddesinin (2) numaralı fıkrasında ise “Kendisine bir suç isnat edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır.” biçiminde düzenlenmesi nazara alınarak yayının hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilerek, ve Yargılama aşamasında program tamamlanmış olduğundan konusu kalmayan kişilik haklarına saldırı tehlikesinin önlenmesi talepli davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Konusu kalmayan kişilik haklarına saldırı tehlikesinin önlenmesi talepli davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı şirkete ... kanalında ... isimli programın ... dönemindeki bölümlerinde ... isimli kişiye ilişkin olarak davacılar hakkında yapılan yayınların hukuka aykırı olduğunun tespitine,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 44,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 35,90 TL başvurma harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 35,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 77,00 TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Davacıların yargılamada yapmış olduğu 192,00 TL posta ve tebligat ücreti olarak kullanılan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
4-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/01/2022
Katip Hakim
e-imzalıdır.e-imzalıdır.