T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1103 Esas - 2023/394
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/1103 Esas
KARAR NO: 2023/394
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
K. YAZIM TARİHİ: 07/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;müvekkili kooperatifin, davalı kooperatifin eski bir ortağı olduğunu, tasfiye kurulunun aldığı karar ile 15/10/2021 tarihli yazı ile hizmet alamaması nedeniyle ortaklıktan ayrıldığını, faydalanılmayan hizmetlere ait hesapların hatalı olduğunu, davalı tarafından haksız olarak tahakkuk ettirilmiş bedeller üzerinden Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini ve takibin kesinleştiğini, müvekkilinden talep edilen alacak iddiasının 2019, 2020 ve 2021 yıllarına- ait arıtma (atık su) ile yine aynı yıllara ait “genel yatırım/çevre” bedellerinden oluştuğunu, davalı site işletme kooperatifine, KMK. uyarınca site yönetimi görevi verilmediğini, müvekkili kooperatifin kendi sulama kuyuları bulunması nedeniyle su ihtiyacını kendi kuyularından sağladığını, bu gibi konularda bir hizmet almadığını, “genel yatırım-çevre” bedellerinin m2 bazında hesaplanmasının hatalı olduğunu, ayrıca davalı tarafın "2019-2020 Gerçekleşme Farkı" adı altında tahakkuk ettirmiş olduğu 5.209,79 TL'lik tutar da hukuka aykırı olup, müvekkilince kabul edilmediğini, davalı tarafın icra takibine dayanak yaptığı belgede atık su bedelleri için "Arıtma" adı altında 2019 için 3.900 TL, 2020 için 3.900 TL, 2021 içinse 5.500 TL olmak üzere toplam 13.300 TL talep ettiğini, müvekkili tarafından davalıya bu bedeller için takip öncesinde toplam 8.946,11 TL ödenmiş olduğu nazara alındığında müvekkilinin davalıya borcunun sadece 4.353,89 TL olduğunu, bu tutarın fazlası için müvekkilinden talep edilen bedellerin hukuka aykırı olduğunu, davalı kooperatifin icra takibinde aylık %2 oranında gecikme tazminatı talep etmesinin de hukuka aykırı olduğunu, davalının tahakkuk ettirdiği aylık %2 oranındaki gecikme tazminatının yıllık %24'e tekabül ettiğini, bu kapsamda, müvekkilinin davalıya sadece 4.353,89 TL borcu olduğu da nazara alındığında davalının gecikme tazminatı adı altında talep edebileceği işlemiş faiz tutarının 274,30 TL olup, bu tutarın fazlası olan 1.632,61 TL'nin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, talep edilen gecikme zammının TBK.'nun 120. maddesine aykırı olduğunu, davalı tarafından Ankara Batı İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası nezdinde takibe konulan: müvekkiline sağlanmayan hizmetler için "GEN.YATIRIM-ÇEVRE" adıyla tahakkuk ettirilen toplam 14.272,75 TL, "2019-2020 Gerçekleşme Farkı" adı altında tahakkuk ettirilmiş 5.209,79 TL ile fazla hesaplanan 1.632,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.115,15 TL yönünden müvekkilin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilinin davalıya toplam 21.115,15 TL yönünden herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin müvekkili kooperatife 20/09/2014 tarihinde ortak olduğunu, kooperatif temsilcisi ...'in kooperatfifte yönetici ve denetici olarak görev yaptığından işletme kooperatifin faaliyetlerinden bilgi sahibi olduğunu, davacı kooperatif temsilcisinin bugüne kadar kabul ettiği sorumluluğu göz ardı etmek suretiyle olayları saptırmaya çalışıldığını, müvekkili kooperatifin kar amacı gütmeyen bir kuruluş olduğunu ve genel kurulca alınan kararlar çerçevesinde tüm adaların ortak malı sulama suyu kullanımını (ihtiyari) ada girişlerinde yer alan sayaç göstergeleri üzerinden kullanılan su miktarına göre katılım bedeli saptayarak tahsil ettiğini, genel yatırım ve çevre bedellerinin “... Proje Alanı'nda yer alan tesisler ile tüm adaların 574.000 m2'lik alanın bakım düzenleme ve ortak kullanımına ortak yatırım ve çevre giderleri olduğunu, atık su kullanımının ... pissu şebekesine bağlı tüm konutlar üzerinden (422 konut üzerinden) tahakkuk ettirildiğini, açıklanan esaslar dahilinde davacı kooperatif sulama suyu kullanmadığından iddia edenin aksine herhangi bir tahakkuk yapılmadığını, icra ödeme emrinin davacı kooperatif çalışanının imzadan imtina etmesi üzerine muhtara bırakıldığını, aylık gecikme zammının 25/06/2021 tarihli genel kurulda alınan karar gereği 01/07/2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere aylık %1,5 olarak kararlaştırıldığını, icra takibine sehven %2 olarak geçtiğini, genel kurul toplantısına davacı temsilcisi Yönetim Kurulu üyesi sıfatıyla iştirak ettiğini, davacının herhangi bir itirazı ya da Genel Kurul Kararının iptali için yasal sürede açılmış bir davasının da olmadığını, gecikme tazminatı faizin karşılığı olmayıp farklı bir alacak kalemi olduğunu, bu nedenle davacının iddiasının yasal dayanağı olmadığını, davalı kooperatifin ... Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği ile imzalamış bulunduğu "Devir Sözleşmesi” kapsamında hizmet yürüttüğünü, yapılmış olan 8.946,11 TL.'lık ödemenin borçlarından mahsup edilerek takibe başlandığını beyan ederek, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile %20 tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Ankara İl Müdürlüğü cevabi yazısı ve ekleri, bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı.
İnşaat Mühendisi bilirkişi ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nda Kooperatif Başkontrolorü olarak görev yapmış Mali Müşavirden oluşan bilirkişi heyeti 27/02/2023 tarihli raporları ile özetle; hukuki takdiri ve değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere; 05/11/2021 takip tarihi itibariyle davacının, 23.836,43 TL asıl alacak, 1.531,43 TL. gecikme faizi olmak üzere toplam 25.367,86 TL. davalı işletme kooperatifine borcu bulunduğu bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklı alacağa yönelik borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı kooperatifin ortaklığı kooperatif yönetim kurulunun 20/09/2014 günlü ... sayılı kararı ile başlamış (...3. Noterliği’nce 09/07/2013 gün ve ... yevmiye ile tasdikli üye kayıt defteri), kooperatif yönetim kurulunun 20/10/2021 günlü ... sayılı kararı ile son bulmuştur. Davacı kooperatif, takip döneminde kooperatif ortağıdır.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, Kooperatifler Kanununun 23.maddesinde değinilen eşitlik ilkesi gereği, ortaklar hak ve vecibelerde eşit olduğundan ortak, devam eden inşaatların finansmanı için aidat ödemek, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim, altyapı ve çevre giderlerini karşılamak zorundadır.
1163 sayılı KK.'nun 1. maddesinde hükme bağlandığı üzere, kooperatifler karşılıklı yardımlaşma, dayanışma kuruluşudur. Kooperatif, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini korumak zorundadır. Yine, aynı Yasanın 23. maddesinde ortakların hak ve vecibelerinde eşit olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince tüm kooperatif ortaklarının kooperatifin amacının gerçekleşmesi için gereken aidat ve genel gider paylarını ödemek zorundadırlar.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 42. maddesinin 5. bendinde; "Kanun ve anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek" denilmek suretiyle genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkilerin sadece bu bentlerde sayılanlarla sınırlı olmadığı, kooperatif anasözleşmesiyle genel kurula tanınmış olan konular hakkındaki karar verme yetkisinin de bir başka organa devir ve terk edilemeyeceği belirlenmiştir. Buna göre, yapı kooperatifi ömek anasözleşmesinin 23/6. maddesi ile ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasların tespit edilmesi, genel kurulun devredemeyeceği yetkilerdendir. Genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkilerin bizzat genel kurul eliyle kullanılması esastır.
Yargıtay kararlarına göre, aidat borçlarına faiz yürütülebilmesi için anasözleşmede bu konuda bir hüküm bulunması ya da genel kurul kararı alınmış olması gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 13/05/1999, E.:3468, K.:3936, Ahmet Kurtulan, Kooperatifler Kanunu ve Açıklaması, 5. baskı 2007, Seçkin Yayıncılık, s.: 223).
TBK’nundaki sözkonusu değişiklik ve bu konudaki Yargıtay uygulamaları karşısında; davalı kooperatifin genel kurullarınca belirlenen gecikme faizi oranları değil, TBK’nunda yapılan düzenlemeyle belirlenen temerrüt faizi oranlarının esas alınması gerekmektedir. Gecikme zammının oranı yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede her ne kadar kooperatif tarafından %2 olarak belirlenmiş ise de, aidat borçlarına faiz yürütülebilmesi için anasözleşmede bu konuda hüküm bulunması ya da genel kurulda bu hususa ilişkin karar alınması gerektiği, ancak bu konuda sözleşmede bir hüküm bulunmadığı, buna göre gecikme zammı yönünden TBK'nın 88. Ve 120. Maddelerinin uygulanacağı, TBK'nın 88/2. Maddesinde getirilen düzenlemeyle sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranının birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasının aşamayacağı hüküm altına alındığı, TBK'nın 120/2. maddesi gereğince de sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faiz oranının birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı,Ankara Batı İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip talebi ile gecikme faizinin aylık %2 oranı esas alındığı buna göre belirlenen %2 gecikme zammı oranının kanuna aykırı olduğu denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak %1,5 oranı üzerinden yapılan hesaplama hükme esas alınarak 05/11/2021 takip tarihi itibariyle davacının, 23.836,43 TL asıl alacak, 1.531,43 TL. gecikme faizi olmak üzere toplam 25.367,86 TL. davalı işletme kooperatifine borcu bulunduğundan davanın reddine karar verilmiştir. Davalı tarafından başlatılan icra takibi hakkında tedbir uygulandığından davalının tazminat isteminin dava dosyasında menfi tespit talep ettiği asıl alacak miktarı esas alınarak 19.482,54 TL'nin %20'si olan 3.896,508 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının dava dosyasında talep ettiği asıl alacak miktarı olan 19.482,54 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Teminatın karar ve kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 360,60 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 180,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/03/2023
KatipHakim
E-imzalıdır.E-imzalıdır.