T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1115 Esas - 2022/274
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1115
KARAR NO: 2022/274
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
3-
4-
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ:
: 2-
VEKİLİ:
: 3-
VEKİLİ:
DAVALI : 4-
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/11/2014
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/03/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacılar vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; 29.08.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müteveffa ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde ...'un vefat ettiğini, geride eşi ..., kızı ... ile oğulları ... ve ...in kaldığını, ...'un kaza esnasında 62 yaşında olup köyde hayvancılıkla iştigat ettiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın ... Tic. Ltd. Şti. tarafından kısa süreli kira sözleşmesi ile ...'ın adına kiralandığını, kiralayan şirketin tazminat sorumluluğunun bulunduğunu, kazanın oluşumunda ...'ın asli kusurlu
e-imzae-imza
olduğunu, yapılacak yargılama neticesinde davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazmiantın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP :Davalı ...A.Ş. Vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili nezdinde kasko sigortası poliçesi bulunduğunu, davacıların manevi tazminat istemlerine ilişkin poliçe limitinin 25.000,00 TL olduğunu, kendilerine bu poliçe kapsamında 10.000,00 TL manevi tazminat ödenerek ibra edildiklerini, bu nedenle haklarında açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. Vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın kendileri nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 268.000,00 TL olarak belirlendiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı belirlendikten sonra talebin değerlendirilmesinin gerektiğini bildirmiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama alanında faaliyet gösterdiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket bünyesinde olduğunu, bu aracın müvekkilinin bilgisi dışında ...'a tesliminin yapıldığını, bu amaçlada savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER:Trafik kazası tespit tutanağı, Ankara Batı .... ACM'in ... E., ... K. sayılı dosyası, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması, 09.06.2015 tarihli kusur bilirkişisi raporu, 02.10.2015 tarihli tazminat (aktüerya) bilirkişisi raporu, 09.05.2016 tarihli ek rapor, 30.05.2016 tarihli ıslah dilekçesi, davalı ... AŞ nezdinde bulunan ibraname ve ekleri ve tüm dosya kapsamı.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, mahkememizin 12/12/2019 tarihli ve ... esas, ... sayılı kararı ile; "1-a)Davacı ...'un davalı ... AŞ aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin reddine, b)Davacı ...'un diğer davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin kabulü ile, 9.519,18TL maddi tazminatın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktarın 1.000,00TL'sine davalılardan ... ve ... Şti. Yönünden 29/08/2014 tarihinden itibaren, diğer davalı ... AŞ. yönünden 27/10/2014 tarihinden itibaren, bakiye 8.519,18TL 'ye de tüm davalılar yönünden 30/05/2016 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, 2-Davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 25.000,00TL, davacı ...için 25.000,00TL, davacı ... için 25.000,00TL, davacı ... için 25.000,00TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... AŞ. Ve ... Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 25.000,00 TL ile sınırlı olarak) alınarak davacılara verilmesine, hüküm altına alınan miktarlara davalılardan ... AŞ. Yönünden 28/09/2014 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 29/08/2014 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, Davacıların manevi tazminat istemi yönünden fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, " karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen kararın temyiz edilmesi üzerine, temyiz incelemesini yapan Yargıtay .... Hukuk Dairesi 15/02/2021 tarihli ve ... esas,... karar sayılı bozma ilamında; "Somut olayda; her ne kadar davacılar vekilinin vekaletnamesinde ibraname düzenlemesi için gerekli özel yetkiye sahip olmadığı anlaşılmakta ise de; davacılar vekilinin
e-imzae-imza
sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin üzerinden 5 yıl geçtikten ve özellikle mahkemece verilen kararın Dairemizce manevi tazminat yönünden bozulması sonrasında şekli eksiklik olduğu gerekçesiyle ibranamenin yok hükmünde olduğu belirtilerek, iade işlemi gerçekleştirmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğini taşıdığı açıktır.Bu durumda mahkemece, açıklanan bu hukuki ve maddi olgular ile Medeni Kanun'un 2. maddesindeki objektif iyiniyet kuralları gereği, hakkın kullanımında iyiniyetle hareket edilmesi zorunluluğu çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesiyle, davacı tarafından verilmiş olan ibraname doğrultusunda manevi tazminata ilişkin olarak ... tarafından yapılmış olan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilerek, Dairemiz’in 04.12.2017 tarih, ... E-... K sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere "manevi tazminatın bölünemezliği" kuralı doğrultusunda inceleme yapıp davanın manevi tazminat talebi yönünden etkisi tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." denilerek mahkememiz hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
GEREKÇE:Dava; ölümlü trafik kazazı nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
... ilçesi ... köyü yolunda 29.08.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacılardan ...'nın eşi, diğerlerinin ise babası olan ... vefat etmiştir.
Mahkememizce davanın kısmen kabulüne dair verilen 15/06/2016 tarihli karar, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 04/12/2017 tarih ...E.-... K. Sayılı bozma ve ... E, ... K sayılı karar düzeltme ilamı ile; sair itirazlar reddedilerek, dosyada mevcut ve davacı tarafın kabulünde olan ibraname fotokopisinin incelenmesinde, ödenen miktarın 10.000TL ve hasar sebebinin manevi olarak belirtildiği, bu halde yukarıdaki açıklamalar ışığında, davalı sigorta tarafından ibraz edilen ibra belgesinin aslının getirtilerek, davacı tarafın beyanlarıda gözönüne alınarak "manevi tazminatın bölünemezliği" kuralı doğrultusunda inceleme yapılıp, manevi tazminat talebi yönünden etkisi tartışılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği ayrıca davalı ... şirketinin sorumluluğunun toplamda 25.000,00 TL ile sınırlı olduğu belirtilerek bozulmuştur.
Davacı vekili tarafından, sigorta şirketi ile ibraname düzenlenmiş ise de, kendisinin ibra yetkisinin bulunmadığı ve ibranamenin geçersiz olduğu, ödenen 10.000TL nin de sigorta şirketine iade edildiği iddia edilmiştir. Bunun üzerine davalı ... şirketine yazılan yazının 11/11/2019 tarihli cevabında; davacı vekili ...a 10.000,00TL ödeme yapıldığı ancak ödemenin 17/10/2019 tarihinde ... tarafından iade edildiği belirtilmiştir. Gelen ibra ve eki belgelerinin incelenmesinde,... ın imzasının bulunduğu ancak vekaletnamesinde "ibra" yetkisinin bulunmadığı görülmüştür. İbranamede davacı asıla ait imzaya rastlanmamıştır.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak, ilgili ibra evrakının celbi ile tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; bozma ilamında işaret edildiği üzere davacı vekilince davalı ... şirketi ile ibraname düzenlenmiş ise de davacı vekilinin ibraname düzenlemesi için gerekli özel yetkiye sahip olmadığı, ibranamenin geçersiz olduğu, öte yandan iade edilen 10.000 TL ye dava sigorta şirketi tarafından bir itirazda da bulunulmadığı görüldüğünden, ibranamenin geçersiz olduğunun kabulü ile sigorta şirketinin diğer hakları saklı olarak, ödeme yapılmamış gibi değerlendirme yapılmıştır. Davalı araç şoförünün kusurlu eylemi sonucunda meydana gelen tarfik kazası neticesinde, davacıların desteğinin vefatı nedeniyle davacıların yaşadıkları üzüntü, çaresizlik ve acı nedeniyle ruh sağlıklarındaki bozulma, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, Yargıtay İçtihatı Birleştirme Genel Kurulunun 22.06.1966 tarih, 1966/70 sayılı içtihadı ile belirlenen manevi tazminat miktarının belirlenmesine ilişkin ilkeler ve Hukuk Genel Kurulunun 26.06.2004 tarih 2004/370 karar sayılı içtihadıyla belirlediği caydırıcılık ilkesi gözetilerek ihlal sonucu davacıların uğradıkları manevi zaranın giderimi amacıyla paranın satın alma gücü itibariyle belirli bir meblağın davalılardan alınarak davacılara verilmesi suretiyle zedelenen yaşama
e-imzae-imza
sevinçlerini tazelemek, bunu yaparken felaketi özlenir kılmamak, davalı tarafları ekonomik bir yıkıma, sürüklememeksizin daha dikkatli ve özenli olmaya sevk etmek hedeflenerek günün ekonomik koşullarına göre davacılar ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olarak takdiren belirlenen manevi tazminatın, davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 25.000,00 TL ile sınırlı tutularak, davalılardan tahsiline karar verilmiştir
Öte yandan bozma kapsamı dışında kaldığından, davalılardan ... A.Ş. Tarafından düzenlenen kasko poliçesi kapsamında maddi tazminat istenemeyeceğinden bu davalıya yönelik maddi tazminat isteminin reddi ile diğer davalılar aleyhine maddi tazminat istemi 9.519,18 TL üzerinden kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Mahkememizce verilen 2/12/2019 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı hüküm taraflarca davalı tarafça temyiz edilmiş ve Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla 'Somut olayda; her ne kadar davacılar vekilinin vekaletnamesinde ibraname düzenlemesi için gerekli özel yetkiye sahip olmadığı anlaşılmakta ise de; davacılar vekilinin sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin üzerinden 5 yıl geçtikten ve özellikle mahkemece verilen kararın Dairemizce manevi tazminat yönünden bozulması sonrasında şekli eksiklik olduğu gerekçesiyle ibranamenin yok hükmünde olduğu belirtilerek, iade işlemi gerçekleştirmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğini taşıdığı açıktır. Bu durumda mahkemece, açıklanan bu hukuki ve maddi olgular ile Medeni Kanun'un 2. maddesindeki objektif iyiniyet kuralları gereği, hakkın kullanımında iyiniyetle hareket edilmesi zorunluluğu çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesiyle, davacı tarafından verilmiş olan ibraname doğrultusunda manevi tazminata ilişkin olarak ... tarafından yapılmış olan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilerek, Dairemiz’in 04.12.2017 tarih, ... E-... K sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere "manevi tazminatın bölünemezliği" kuralı doğrultusunda inceleme yapıp davanın manevi tazminat talebi yönünden etkisi tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken...' gerekçesiyle manevi tazminat talepli dava yönünden bozulmuştur.
1-Öncelikle sayın Dairenin kabulünde de olduğu üzere, davacılar vekilinin ibraname düzenleme yetkisi bulunmaması karşısında, davacılar vekilinin kendi beyanına göre bu sebebe dayanarak yetkisi dışında düzenlediği ibraname sonucu tahsil ettiği manevi tazminatı iade etmesinde MK 2. Maddesi anlamında objektif iyiniyet kurallarına aykırılıktan bahsedilemeyeceği hususunda mahkememizde vicdani kanaat oluşmuştur.
2-Kaldı ki, ibraname karşılığı 10.000 TL ödendiği ve mahkememizce 100.000 TL manevi tazminata hükmedildiği gözetildiğinde manevi tazminat miktarları arasında açıkça bir farklılık ve orantısızlık olduğu tartışmasızdır. Bu durumda da manevi zararın karşılandığından ve dolayısıyla manevi tazminatın bölünmezliği ilkesinden bahsedilemeyeceği de kuşkusuzdur.
3-Ayrıca tacir statüsünde olan ve ibranamenin ve tazminat hukukunun temel ilkelerine vakıf olması gereken davalı sigorta şirketinin de 17.12.2019 tarihinde iade edilen ödemeye bugüne kadar herhangi bir itirazda bulunmaması veya ödemeyi iade etmemesi gözetildiğinde ibranamenin geçersizliğini ve iade edilen ödemeyi zımnen kabul ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Maddi tazminat istemine ilişkin talepler önceki bozma kararıyla kesinleştiğinden maddi tazminata ilişkin yeniden değerlendirme yapılmamıştır.
Tüm bu açıklanan nedenlerle Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamına karşı mahkememizin 12/12/2019 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı önceki ilamında direnilmesine karar verilmiş ve önceki karar gibi aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
e-imzae-imza
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamına karşı mahkememizin 12/12/2019 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı önceki ilamında DİRENİLMESİNE,
1-a)Davacı ...'un davalı ... AŞ aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin REDDİNE,
b)Davacı ...'un diğer davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin KABULÜ ile, 9.519,18TL maddi tazminatın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktarın 1.000,00TL'sine davalılardan ... ve ... Ltd. Şti. Yönünden 29/08/2014 tarihinden itibaren, diğer davalı ... AŞ. yönünden 27/10/2014 tarihinden itibaren, bakiye 8.519,18TL'ye de tüm davalılar yönünden 30/05/2016 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına,
2-Davacıların manevi tazminat istemlerinin KISMEN KABULÜ ile davacı ... için 25.000,00TL, davacı ... için 25.000,00TL, davacı ... için 25.000,00TL, davacı ... için 25.000,00TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... AŞ. Ve ... Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 25.000,00 TL ile sınırlı olarak) alınarak davacılara verilmesine, hüküm altına alınan miktarlara davalılardan ... AŞ. Yönünden 28/09/2014 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 29/08/2014 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,
Davacıların manevi tazminat istemi yönünden fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-Maddi tazminat davası yönünden;
a-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 650,25 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3,41TL ve ıslah ile alınan 145,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 501,36TL karar ve ilam harcının, davalı ... şirketinin sorumluluğunun 43,57TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ..., ... Ltd. Şti. Ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Davacılar tarafından yatırılan 3,41 TL peşin harç, 145,48 TL ıslah harcı, 25,20TL başvuru harcı, 3,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 177,89 TL harcın davalı ... Şirketinin sorumluluğunun 15,46 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ..., ... Şti. Ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
c-Davacı ...'un kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan kesim üzerinden takdir ve hesap edilen davacı ... için 2.725,00TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Ltd. Şti. Ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya ödenmesine,
d-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden, davalı ... A.Ş.'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 2.725,00TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak bu davalıya ödenmesine,
4-Manevi tazminat davası yönünden;
a-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.147,90 TL karar ve ilam harcının, davalılar ..., ... A.Ş. ve ... Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
e-imzae-imza
Davacılar tarafından yatırılan 683,10 TL peşin harcın davalılar ..., ...A.Ş. Ve ... Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
b-Davacıların kendilerini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan kesim üzerinden takdir ve hesap edilen davacı ... için 3.000,00TL, davacı ... için 3.000,00TL, davacı ... için 3.000,00TL, davacı ... 3.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... A.Ş. Ve ... Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
c-Davalılar ..., ... A.Ş. Ve ... Ticaret Limited Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kesim üzerinden takdir ve hesap edilen davacı ...'tan 3.000,00TL, davacı ...'tan 3.000,00TL, davacı ...'tan 3.000,00TL ve davacı ...'dan 3.000,00TL vekalet ücretinin alınarak bu davalılara ödenmesine,
5-Davacılar tarafından sarf edilen 776,20TL tebligat ve posta gideri ile 1.100,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.876,20TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesap edilen 980,72TL'nin; davalı ... Şirketinin sorumluluğunun 85,24TL ile, davalı ... AŞ'nin sorumluluğunun 270,45TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, artan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
6-Davalı ... A.Ş. Tarafından sarf edilen 271,00TL yargılama giderinin davanın red oranına göre hesap edilen 196,26TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davalıya ödenmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, bakiye delil avansının karar kesinleştiğinde bu davalıya iadesine,
7-Davalı ... Şirketi tarafından sarf edilen 173,50TL yargılama giderinin davanın ret oranına göre hesap edilen 82,80TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davalıya ödenmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Yargıtay .... Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.22/03/2022
Katip Hakim
e-imzae-imza