T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1154 Esas - 2022/243
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/1154 Esas
KARAR NO: 2022/243
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
K. YAZIM TARİHİ: 04/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; davacı şirketin yetkilisi ...'ın 20.12.2021 tarihinde şirket binasında müvekkili şirkete ait karar defteri ile noterde işlem yapmak üzere yola çıktığını, karar defterinin de içinde bulunduğu dosyanın noterde işlem yapılacağı esnada kaybolduğunu, söz konusu kayıp öğrenilir öğrenilmez şirket hissedarlarının dosyayı aradığını ancak geçen süre zarfında bulamadıklarını, anılan nedenle müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı şirket yetkilisi duruşmada özetle; 2020 yılı Aralık ayında muhasebeciyi değiştirdiklerini, muhasebeciye eski tüm evrakları eski muhasebecisinin verdiğini, karar defterleri ve defter bilgileri ile ilgili tüm işlemlerin muhasebeci kontrolünde olduğunu, daha sonra şirketin adresinin değişikliği için 2021 yılı 12. Ayında notere gittiğinde yeni muhasebecisinin 2017 yılına ait karar defterinin olmadığını söylediğini ve bunun üzerine dava açtıklarını beyan etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (karar defteri) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
TTK nın 82/ 7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.
Davanın TTK nın 82/5 maddesi uyarınca 15 günlük yasal süresi içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi kayıtları, defterlerin tasdik durumuna ilişkin ticaret sicil müdürlüğü kayıtları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Bilindiği ve 6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir. Somut olayda 2020 yılı Aralık ayında muhasebeciyi değiştirdiklerini, muhasebeciye eski tüm evrakları eski muhasebecisinin verdiğini, karar defterleri ve defter bilgileri ile ilgili tüm işlemlerin muhasebeci kontrolünde olduğunu, daha sonra şirketin adresinin değişikliği için 2021 yılı 12. Ayında notere gittiğinde yeni muhasebecisinin 2017 yılına ait karar defterinin olmadığına yönelik beyanı muhasebeci beyanı ile aynı doğrultuda olduğu, adres değişikliği yani taşınma sırasında defterin kaybolduğuna yönelik mahkememizce yeterli kanaat oluştuğundan; niza konusu edilen davacı şirkete ait 2017 yılına ait karar defterinin kaybolduğu, bir başka ifadeyle ziyaa uğradığı anlaşılmıştır. Bahsi geçen kayıtların bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu kayıt ve defterler olduğu ve zayi olması halinde TTK'un 82/7. maddesine dayanarak belge istenebileceğinin kabulü ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, Davacı şirketin 2017 yılına ait karar defterinin zayi olduğunun tespitine,
2-Dava nedeni ile alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı şirket yetkilisinin ve davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.10/03/2022
Katip Hakim
e-imzalıdır.e-imzalıdır.