T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/145 Esas - 2022/344
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/145
KARAR NO: 2022/344
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ:
: 2-
: 3-
VEKİLİ:
: 4-
VEKİLİ:
: 5-
VEKİLİ:
: 6-
VEKİLİ:
: 7-
8-
9-
10-
e-imzae-imza
11-
TASFİYE MEMURU:
12-
İFLAS İDARE
MEMURLARI: 1-
2-
3-
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/02/2021
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2022
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... ve ... Şti. aleyhine dava açıldığı, davada dava dışı işçinin 1999-2017 yılları arasında çalıştığı, 30.04.2017 tarihinde emekli olduğu belirtilerek, ödenmeyen işçilik alacaklarının davalı belediyeden ve davalı şirketlerden tahsilinin talep edildiği, davanın kabulüne dair verilen kararın Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine icra dosyasına davacı belediye tarafından 115,242,03TL ve 2.734,07TL olmak üzere 117.976,10TL ödendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesinde, davalı şirketlerin dava dışı personelin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu hususunun düzenlendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, dava dışı işçi ... için ödenen 117.976,10TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıların sorumluluk sınırları belirlenmek suretiyle rucüen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalılardan ... Şirketi vekili tarafından verilen 16.03.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığı, dava dışı işçinin davalı şirket bünyesinde çalışırken fazla mesai yapmadığı, UBGT günlerinde çalışmadığı, dava dışı işçinin tüm yıllık izinlerini kullandığı, 4734 saylı Kanunun kapsamında yapılan yaklaşık maliyet hesabına kıdem tazminatının dahil edilmediği, dava dışı işçinin hizmetinden fiilen üst işverenin faydalandığı, kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketin sorumlu olacağının kabul edilmedi durumunda Yargıtay ... ve ... Hukuk Dairelerinin kararı doğrultusunda davalı şirketin alacağın sadece %50'sinden sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
e-imzae-imza
Davalılardan ... A.Ş. vekili tarafırdan verilen 16.03.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'un 01.01.2006-01.03.2006 tarihleri arsında davalı şirkette çalıştığı, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmadığı, 4734 sayılı Kanun kapsamında yaklaşık maliyet hesabında kıdem tazminatına yer verilmediği, Kamu İhale Kanunu Genel Tebliğinden, 'kıdem ve ihbar tazminatları' ibaresinin çıkarıldığı, 6552 sayılı Kanun hükümlerine göre kıdem tazminatının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmesi gerektiği, işçi alacalarının İş Kanunun 32. Maddesi hükmüne göre 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, dava dışı işçinin iş akdinin neden sona erdiğinin davalı şirket tarafından bilinmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalılardan ... Şti. ve ... Şti. vekili tarafından verilen 30.03.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, sözleşmede davalı şirketin kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve UBGT ücretinden sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, davalı şirketin sorumluluğunun dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olması gerektiği, yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olduğu, davalı şirketin alt işveren konumunda bulunduğu, davalı şirketin dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği, bu nedenle faize dava tarihi esas alınarak hükmedilmesi gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER:Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ankara ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, SGK kayıtları, davalı şirketlere ait ticaret sicil özeti bilgileri, 22/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Dava, taşıma ve hizmet edimlerini bir arada içeren karma nitelikteki sözleşmeden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusu davacının dava dışı işçi ...'a yaptığı ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.
22/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
1-Dava niteliği itibariyle, davacı ... Başkanlığı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alımı sözleşmelerine istinaden davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ubgt ücreti ve yıllık izin ücreti alacağından sorumluluğuna ilişkin olup, Yargıtay kararlarında sözleşmede hüküm bulunan hallerde sözleşme hükümleri doğrultusunda değerlendirme yapılarak davalı şirketlerin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumlu oldukları miktarın belirlenmesi gerektiği gerekçelerine yer verilmiştir.
2-Benzer uyuşmazlıkla ilgili olarak Yargıtay ... Hukuk Dairesi tarafından verilen ... Esas, ... Karar ve 15.09.2020 tarihli kararda, “… Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalılar ile yapılan sözleşmeler kapsamında SGK kayıtlarına göre davalı bünyesinde çalışan işçiye yapılan ödemeyi aralarında imzalanan sözleşmeler hükümlerine göre davalılardan talep edebileceği gerekçesiyle davalıların sorumluluklarını belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında
e-imzae-imza
işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir…” gerekçelerine yer verildiği,
3-Davacı ... ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin ‘Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları’ başlıklı 17. 22. Ve 23. maddelerinde, ‘Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.’ hükmüne yer verildiği,
Bir kısım İdari Şartnamelerin diğer hükümlerine raporun inceleme bölümünde yer verildiği,
4-Yukarıda belirtilen Yargıtay .... Hukuk Dairesinin kararı gerekçeleri, sözleşme hükümleri, taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olması hususları bir arada değerlendirildiğinde, davalı şirketlerin dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesi ve ferilerinden kendi ihale dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olacağı, fazla mesai ücreti ile ubgt ücretinden dava dışı işçinin çalıştığı dönem açısından sorumlu olacakları, yıllık izin ücreti ve ferilerinden ise son işveren olan ... Şirketinin sorumlu alacağı değerlendirilmektedir.
Dava dışı işçi ... tarafından açılan dava sonunda verilen Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 12.10.2018 tarihli kararının Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibine konulması üzerine davacı belediye tarafından 3 adet dekontla icra dosyasına 117.976,10-TL yatırılmıştır.
Yüklenici şirketlerin yargılama harç giderleri ile icra harç ve giderlerinden sorumluluğunun belirlenmesi için toplam ödenen miktar olan 117.976,10-TL'den, kararda hüküm altına alınan asıl alacak miktarları ve bunların faiz miktarlarına karşılık gelen 89.385,71-TL çıkarıldığında, (117.976,10-89.385,71=28.590,39) 28.590,39-TL yargılama harç ve giderlerine karşılık gelmektedir.
Yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı miktarlar arasında sadece son işverenin sorumlu olduğu yıllık izin ücreti alacağı bulunduğundan, yüklenici şirketlerin sorumluluğu şu şekilde belirlenmiştir;
e-imzae-imza
1.803,81 TL'den ... Şirketi'nin, 11.569,79 TL'den ... Şirketi'nin, 2.812,98 TL'den ... Şirketi'nin, 468,83 TL'den ... Şirketi'nin, 8.224,40 TL'den ... Şirketi 'nin, 2.892,45 TL'den davalı ... Şirketi 'nin, 3.210,30 TL'den ... Şirketi'nin, 10.615,93 TL'den ... Şirketi'nin, 20.840,49 TL'den ... Şirketi'nin,14.918,77 TL'den davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 37.725,91 TL'den ... Şirketi'nin sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı belediye tarafından ihale konusu işte çalıştırılan dava dışı işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve faizleri ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin mahkeme ilamı kapsamında icra dosyasına ödendiği, davacı ve davalılar arasındaki ihale ve ekleri şartnamelere göre, davacı belediyenin alt taşeronlarına işçilere ödenen ücretler ile ilgili rücu hakkının bulunduğu, kıdem tazminatının rücuna ilişkin özellikle ayrı bir düzenleme yapılmasına dair ve 6098 Sayılı Yasanın 167. Maddesindeki yarı yarıya rücu hakkı ile ilgili yasal değişikliğin Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan19/09/2019 tarihli ... esas sayılı ... karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği gözetilerek, dosyada mevcut bulunan sözleşmelere göre davacı belediyenin ödediği tüm alacaklar yönünden rücu hakkının bulunduğu, yarı oranda sorumluluk ilkesinin uygulanmasının gerekmediği, davalıların sorumlu oldukları dönemlere ilişkin olarak bilirkişi raporuyla saptanan miktarların davalılardan tahsili gerektiği, davalı ortak girişim ile ilgili sorumluluğun paylaştırılmasına yönelik değerlendirilmenin iç ilişkide tartışılması gerektiği, ortak girişimin davacı belediyeye karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gözetilerek, davanın kısmen kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Davalı ... Şti'ye karşı açılan dava tefrik edildiğinden söz konusu şirketin sorumluluğuna isabet eden miktar açısından red kararı verilmiştir.
Davacı yan hüküm altına alınacak miktara 6183 sayılı Kanun uyarınca faiz işletilmesini talep etmişse de hüküm altına alınan bedel 6183 sayılı Kanunda belirtilen şekilde amme alacağı mahiyetinde kabul edilemeyeceğinden bu talebi kabul edilmeyerek hükmedilen bedele yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-1.803,81 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'den tahsili ile davacıya verilmesine,
2-11.569,79 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-2.812,98 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
e-imzae-imza
4-468,83 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
5-8.224,40 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi 'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
6-2.892,45 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi 'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
7-3.210,30 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
8-10.615,93 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
9-20.840,49 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
10-14.918,77 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
11-37.725,91 TL'nin ödeme tarihi olan 25/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
12-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 7.861,36TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.014,74TL harcın mahsubu ile bakiye 5.846,62TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (Davalı davalı ... Şirketi sorumluluğunun 1.803,81TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 2.812,98 TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 468,83TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 2.892,45TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 3.210,30 TL ile sınırlı tutulmasına,)
b)Davacı tarafından yatırılan 59,30TL başvurma harcı, 2.014,74TL peşin harç ve 8,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.082,54TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı davalı ... Şirketi sorumluluğunun 1.803,81TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 468,83TL ile sınırlı tutulmasına,)
c)Zorunlu arabuluculuk nedeniyle Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.440,00TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... Şirketi sorumluluğunun 468,83TL ile sınırlı tutulmasına,)
13-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 1.803,81TL'nin davalı ...
e-imzae-imza
Şirketi'den, 5.100,00TL'nin davalı ... Şirketi'den, 2.812,98TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 468,83 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 5.100,00TL'nin davalı ... Şirketi 'nden, 2.892,45 TL'nin davalı ... Şirketi 'nden, 3.210,30 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 5.100,00TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 5.100,00TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 5.100,00TL'nin davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 5.658,89TL'nin davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
14-Davalılar ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketinin kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın red oranına göre hesap ve takdir olunan 2.892,45TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
15-Davacılar tarafından sarf edilen 1.000,00TL bilirkişi ücreti, 1.249,60TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.249,60TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 2.194,45TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı davalı ... Şirketi sorumluluğunun 1.803,81TL ile sınırlı tutulmasına, davalı ... Şirketi sorumluluğunun 468,83TL ile sınırlı tutulmasına,) artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.12/04/2022
Katip Hakim
e-imzae-imza