T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/167 Esas - 2021/402
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2021/167 Esas
KARAR NO: 2021/402
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 04/03/2021
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
K. YAZIM TARİHİ: 23/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Kooperatifi üyesiyken, kooperatif tarafından ihraç edildiğini, ihraç işleminin mahkeme kararıyla kaldırıldığını, mahkeme kararı ile ihraç kararı arasında geçen sürede, ...'ın ... ni kurduğunu ve hukuki anlamda birleşme gerçekleştiğini, ancak ... ...'nin müvekkilinin üyeliği hususunda çelişkili kararlar verdiğini ve sonuç olarak müvekkiline ... Tahsis Tapusunu teslim etmediğini beyan ederek, müvekkilin davalı ... ... deki 3.600m2 lik (üçbinaltıyüzmetrekare) ortaklık payının, 2004-2007 tarihli tahsislerin yapıldığı taşınmaz ada ve parseline göre tahsisinin eda edilmesini ve davalı tarafından tapu tahsisinin sağlanarak, tahsis tapusunun teslim ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı ... arasında hukuki ve fiili anlamda kurulmuş bir irtibat olmadığını, eda davası olarak görülecekse husumetin ...’ya yöneltilmesi gerektiğini, hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kesin hüküm yönünden de itirazları bulunduğunu beyan ederek öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak ise davacının 1998’de dava dışı ...’a, 396 No ve 4 payla ortak olduğunu, anılan Kooperatifin 1990’da kurulduğunu, 2000’de yürürlüğe giren ... Kanunu ve 2001’de yürürlüğe giren ... Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde ... ORTAĞI 15 kişi tarafından ... ... kurulduğunu, 30.04.2005’e değin Müteşebbis Heyet, bu tarihten sonra da Genel Kurulca yönetildiğini, 2001- 2005 aralığında ... ve ... ...'nin tüzel kişiliklerini ayrı ayrı sürdürdüklerini, ...’ın mal varlığının 2003’te iz bedelle ... ...’ye devredildiğini, davacının bu tarihte (31.01.2003’te) ... üyesi olmadığını, iki ihtar ve Yönetim Kurulu kararıyla kooperatiften çıkartıldığını ve çıkarma işlemlerinin tamamlandığını, davacının kooperatiften çıkartılma sebebinin, kısmen 2000, 2001, 2002 yıllarına ait akçalı yükümlülüklerini yerine getirmemesi olduğunu, yasal süresinde dava açmadığı gibi genel kurula sunulmak üzere itirazda da bulunmadığını, ... üyelerinin 2004 yılı itibariyle kooperatifteki payları baz alınarak ... ... katılımcısı yapıldığını, noter huzurunda kura çekilerek parsellerinin belirlendiğini, şerefiyelerinin tespit edildiğini, ödendiğini ve tahsislerinin kesinleştirildiğini, ...'ın yetkili organ kararlarıyla 06.12.2006’da ... ile birleştiğini, ...'nın bir grup kişi tarafından 2005’te kurulduğunu, davacının üyesi (ortağı) olduğu ... nezdinde yaptığı ödemelerin ihtarlara rağmen kendisine ödenemediği için bedelin hangi kuruluşun hesabında tutulacağı hususunun sorun olduğunu, davacının ...’ya yönelik olarak 2005’te Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile "... Yönetim Kurulu kararının iptaliyle üyelik tespiti ve ihyası” talebiyle dava açtığını, anılan davanın Y.K. kararı açısından, ‘usulüne uygun tebligat yapılamadığı’ gerekçesiyle kabulüne karar verildiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E., ... K. sayılı 10.07.2008 günlü ilamıyla, kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası arasındaki çelişki nedeniyle usulden bozulduğunu, bu aşamada ... ...'nin davaya dahil edildiğini, bozma sonrası ... E. üzerinden görülen davada, davanın kabulü ile davacının ihracına ilişkin 31.01.2003 tarih 201 sayılı kararın iptaline karar verildiğini, Yargıtay ilgili dairesince esastan yapılan inceleme sonucu “...’ın ticari kayıtlarının getirtilerek hukuki durumun belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken verilmemiş olmasının” usule ve esasa dair noksanlık ve yanılgı olarak nitelendirilmek suretiyle kararın ikinci kez bozulduğunu, bozma sonrasında yeniden kurulan hükümle davacının kooperatif ortağı olduğunun tespitine karar verildiğini, hükmün ... ... hakkında olumlu ya da olumsuz herhangi bir hüküm kurulmamış olması nedeniyle kısmen bozulduğunu, karar düzeltme talebinin reddedildiğini, mahkemece ... E. sayılı dosya üzerinde yeniden yapılan yargılama sonucunda davalılar ... ve ... ... hakkında hüküm kurulduğunu, hükümle; ... açısından, 12.02.2009 tarih, ... E. ... K. sayılı kararın 1 no’lu bendi kesinleşmiş olmakla yeniden karar verilmesine yer olmadığına, ... ... açısından aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiğini ve anılan kararın 07.02.2013’te kesinleştiğini, o arada davacının, üyelik (ortaklık) hakkının gereğini yerine getirmediği gerekçesiyle ... yönetimi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında yürütülen soruşturmada ilgililer hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, çünkü kararla birlikte davacının ... Üyesi yapıldığını, Kooperatif yöneticilerinin görev ve yetkileri çerçevesinde yapılması gereken işlemlerin gereğinin yerine getirildiğini, davacının görevli ve yetkili ACM nezdinde yaptığı itirazın ise reddedildiğini, davacının 2012 kararı sonrasında, ... nezdinde 02.08.2013 günlü 2013/009 sayılı kararla, bir paylı 146 no’lu ortak yapıldığını, ... ...’ce mevduata uygulanan banka faizi üzerinden nemalandırılmış ödemeleri 78.099.53 TL olarak ...’ya aktarıldığını, haricen davacının ... nezdindeki aidat vs. ödemelerini de yapmaması nedeniyle bu kooperatiften de çıkartıldığını öğrendiklerini, davacının kesinleşmiş kararlara ve ilamlara rağmen Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 10.06.2014 günü, ... E. sayılı dosya kapsamında, ... ... ortaklığının tespiti (düzeltilmiş haliyle Kooperatif üyeliğinin tespiti) davası açtığını, Mahkemenin davanın konusunu tensiple, “Davacının davalı ... ...’ye üyelik hakkının bulunup bulunmadığıdır.” diye nitelediğini ve 13.10.2015 günlü kararıyla, “Davanın kabulü ile davacının, davalı ... ...’nin üyesi olduğunun tespitine” karar verdiğini, kararın ... ...’ce temyizi sonrasında, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... K. sayılı 19.04.2018 günlü ilamıyla, tespitte yarar yokluğundan, hükmün bozulduğunu, davacının karar düzeltme talebinin ise reddedildiğini, Mahkemece ... E. sayılı dosya üzerinden yapılan yeniden yargılama sonunda davacının davasının HMK 114/1-h, 115 maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddedildiğini ve anılan kararın 02.07.2019’da kesinleştiğini, davacının 2000 yılı dahil olmak üzere ...’a, daha sonra ...’ya, en sonunda da ... ...’ye aidat, altyapı ve sair giderler karşılığı, olası yükümlülükleri çerçevesinde asıl alacak ve fer’ileri kapsamında herhangi bir ödeme yapmadığını, davacın nemalandırılmış olarak dilekçe tarihi itibariyle 125.000 TL alacağının ...’da vadeli hesapta olduğunu, bu bedelin her koşulda ve iyi niyet çerçevesinde, iadelerin maksimum sınırında bir bedel olarak kendisine ödenecek bedel olduğunu, müvekkilinin kurumun ilk itirazları reddedildiği takdirde işbu bedeli ...’dan çağırarak kendisine ödemeye hazır olduğunu, ... ...’nin mevcut imar ve katılımcılık koşullarında, davanın esasına girildiği takdirde aynen katılımcılığa kabulünün mümkün olmadığını, davalının tahsis vaadiyle katılımcı kabul eden bir ... olmadığını, bunun fiilen ve hukuken olanağı bulunmadığını beyan ederek, davanın öncelikle ilk itirazlar çerçevesinde, husumet, hak düşümü, zaman aşımı ve/veya kesin hükümler nedeniyle reddine, esasa girildiği takdirde, davacının ... hesaplarında blokeye alınarak nemalandırılan ve bu kurumdan alınarak ödenmek üzere davayı 125.000,00 tl üzerinden kabul ettiklerine, aynen iade veya kabul haricinde başkaca bedel açısından davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, Organize Sanayi Bölgesindeki ortaklık payının ve daha önce yapılan taşınmaz tahsislerinin eda edilmesiyle bu tahsislere ilişkin taşınmazın teslim ve tescili talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı asliye ticaret mahkemesi olan yerlerde o yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3.fıkrasında; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir.
4962 sayılı ... Kanununda ...'lerin özel hukuk tüzel kişisi oldukları belirtilmiştir.
Eldeki dosyada; davalı tacir olmadığı gibi mutlak ticari dava da söz konusu olmadığından uyuşmazlığın ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp çözülmesi doğru değildir (Yargıtay .... HD ... Esas, ... Karar), ( Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 29/12/2020 tarihli ve... esas, ... sayılı ilamı)
6100 sayılı HMK'nın 1.maddesine göre; mahkemelerin görevleri ancak kanunla düzenlenir, göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.
6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak belirlenmiştir. Yine, 115. maddesinde dava şartlarının davanın her aşamasında ve kendiliğinden araştırılacağı,tarafların da her aşamada ileri sürebileceği, 137 ve 138. maddelerinde ise dava şartlarının (ve ilk itirazların) öncelikle inceleneceği düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı, yukarıda açıklanan yasal mevzuat ve yerleşik Yargıtay uygulamaları ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 29/12/2020 tarihli ve... esas, ... sayılı ilamı birlikte değerlendirilerek; ihtilafın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, görev hususunun davanın her aşamasında dikkate alınabileceği sonuç ve kanaatiyle göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
2-Karar kesinleştiğinde ve yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren 6100 Sayılı HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, davacı asil ile taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/06/2021
Katip Hakim
e-imzae-imza